Tổn thất lớn về người và của do bão lũ tại Lai Châu vừa qua, cùng với những thiệt hại trước đó ở một số địa bàn phía Bắc vào đầu mùa mưa bão năm nay, tiếp tục dấy lên lo lắng về thực trạng gần như đợt thiên tai nào cũng lặp lại: các khu dân cư bị lũ ập tới, nhiều trường hợp người dân và chính quyền không kịp trở tay, không gian cư trú bị tàn phá bởi đá lăn, gỗ trôi, cây gãy, bùn đất bao phủ.
Sự chung tay khắc phục và bài học từ sớm
Sự vào cuộc ngay lập tức của chính quyền các cấp, các lực lượng chức năng và sự hỗ trợ của xã hội là rất quý báu, cần thiết. Tuy nhiên, cần nhìn lại từ sớm hơn, xa hơn, trước khi thiên tai xảy ra để nghiên cứu một chương trình hoặc quy trình phòng chống khả thi cho các gia đình, khu dân cư, cộng đồng sống ở khu vực có nguy cơ cao.
Kế hoạch tái định cư và nhà chống lũ
Có thể có các kế hoạch lớn cho việc chuyển nơi cư trú, tái định cư cho người dân tại những không gian mới an toàn hơn. Hoặc rất cần triển khai phổ biến xây dựng các mẫu nhà chống lũ cao ráo, kiên cố, an toàn và tiết kiệm để người dân có thể tránh trú tại chỗ trong và sau mưa, bão, lũ lụt.
Ứng dụng công nghệ trong cảnh báo
Khi việc ứng dụng công nghệ đang được thúc đẩy, rất cần các phương thức tuyên truyền, thông tin, thông báo, nhắc nhở liên tục, kịp thời qua ứng dụng mạng và các thiết bị truyền tin phù hợp để chính quyền, cán bộ cơ sở và mỗi gia đình kịp thời nắm bắt, ứng phó. Có thể liên tưởng đến tiếng chuông báo cháy ở các khu chung cư: cần có hình thức báo động lập tức, lan tỏa nhanh chóng đến nhiều người. Như vậy mới kịp thời, chủ động xử lý trong những tình huống ngặt nghèo mà sự an toàn chỉ được tính trong khoảng ít phút.
Kỹ năng thoát hiểm và trang bị bảo hộ
Để người dân chủ động, ngoài các kỹ năng thoát hiểm đòi hỏi sức khỏe, phản xạ, kỹ thuật được tập huấn, sẽ không thể thiếu việc trang bị các phương tiện bảo hộ như mũ bảo hiểm chuyên dụng, áo phao, ủng và các thiết bị cần thiết khác.
Triết lý 'sống chung với lũ' và mục tiêu an toàn
“Sống chung với lũ” đã thành triết lý chung của người dân ở nhiều vùng, miền chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của các yếu tố tự nhiên. Với đồng bào vùng cao hay các địa bàn ven biển, đồng bằng dễ bị bão, lũ, ngập úng, cũng rất cần thấm nhuần quan niệm và hành động đó. Phòng, chống từ sớm, từ xa để khi thiên tai xảy đến, người dân có thể tránh được hoặc nếu không may bị ảnh hưởng thì ở mức độ thấp nhất, thoát được thương vong – đó là mục tiêu lớn cần hướng tới. Trong bối cảnh thiên tai phức tạp, khó lường hiện nay, vấn đề này càng trở nên cấp thiết và nhân văn, để mỗi người dân đều có cơ hội được an toàn.
