Bộ Nội vụ đề xuất 2 phương án tăng lương hưu từ 1/7/2026
Theo Bộ Nội vụ, việc áp dụng mức tăng đồng loạt 8% cho tất cả người hưởng lương hưu sẽ không khắc phục được những hạn chế trong công tác điều chỉnh lương hưu hiện nay. Thay vào đó, Bộ đã đưa ra 2 phương án cụ thể trong dự thảo Nghị định điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) và trợ cấp hằng tháng.
Chi tiết 2 phương án tăng lương hưu
Với phương án 1, từ ngày 1/7/2026, sẽ điều chỉnh tăng thêm 4,5% và 200.000 đồng/tháng trên mức lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng của tháng 6/2026 đối với các đối tượng cụ thể được quy định trong dự thảo. Đồng thời, điều chỉnh tăng thêm 8% trên mức trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng của tháng 6/2026 đối với các đối tượng khác.
Trong khi đó, phương án 2 đề xuất từ ngày 1/7/2026, điều chỉnh tăng thêm 8% trên mức lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng của tháng 6/2026 cho toàn bộ đối tượng.
Lý do đề xuất phương án kết hợp
Bộ Nội vụ giải thích rằng cách thức điều chỉnh kết hợp theo số tương đối (tỷ lệ phần trăm) và số tiền tuyệt đối dựa trên quy định tại Điều 67 của Luật BHXH số 41/2025/QH15. Cụ thể, khoản 1 quy định lương hưu được điều chỉnh dựa trên mức tăng chỉ số giá tiêu dùng, phù hợp với khả năng ngân sách nhà nước và quỹ BHXH. Khoản 2 nhấn mạnh việc điều chỉnh thỏa đáng cho đối tượng có mức lương hưu thấp và nghỉ hưu trước năm 1995, nhằm thu hẹp khoảng cách chênh lệch giữa các thời kỳ.
Bộ đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan báo cáo Chính phủ, trình cấp có thẩm quyền xem xét và quyết định mức điều chỉnh cho năm 2026, dựa trên dự báo chỉ số giá tiêu dùng và mục tiêu nâng cao mức sống người nghỉ hưu. Mức điều chỉnh chung 8% đã được phê duyệt, nhưng Bộ nhận thấy việc áp dụng đồng loạt này có nhiều hạn chế.
Những hạn chế của việc tăng đồng loạt 8%
Theo Bộ Nội vụ, tăng lương hưu 8% cho tất cả đối tượng sẽ không giải quyết được các vấn đề sau:
- Chưa thể chế hóa quan điểm tại Nghị quyết số 28-NQ/TW về thay đổi cách thức điều chỉnh lương hưu theo hướng chia sẻ.
- Chưa làm giảm bớt chênh lệch lương hưu giữa người có mức thấp và cao, thậm chí có thể gia tăng khoảng cách tuyệt đối, đặc biệt với người hưởng từ năm 1995 trở đi.
- Chưa đáp ứng nguyện vọng của đa số người hưởng lương hưu, cũng như kiến nghị từ cử tri và đại biểu Quốc hội về việc kết hợp điều chỉnh theo số tiền tuyệt đối.
Thống kê và phân tích đối tượng hưởng lương hưu
Căn cứ số liệu từ cơ quan BHXH, phần lớn người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng thuộc nhóm có mức từ 3 triệu đồng/tháng đến dưới 10 triệu đồng/tháng, với tổng số hơn 2,4 triệu người, chiếm gần 80%. Mức hưởng bình quân theo các nhóm như sau:
- Đối với nguồn ngân sách nhà nước: lương hưu bình quân 5,7 triệu đồng/người/tháng; trợ cấp BHXH (mất sức lao động) bình quân 3,3 triệu đồng/người/tháng; trợ cấp hằng tháng từ 2,2 đến 2,5 triệu đồng/người/tháng.
- Đối với nguồn quỹ BHXH: lương hưu bình quân 6,7 triệu đồng/người/tháng; mức hưởng bình quân của cán bộ xã, phường là 2,7 triệu đồng/người/tháng.
Do đó, việc kết hợp điều chỉnh theo tỷ lệ phần trăm và số tiền tuyệt đối, cụ thể là tăng 4,5% và 200.000 đồng/tháng, sẽ giúp người có mức lương hưu thấp nhận được mức điều chỉnh tương đối cao hơn, thể hiện tính chia sẻ và vẫn đảm bảo bảo toàn giá trị trước lạm phát nhờ phần điều chỉnh theo tỷ lệ.
Thời điểm thực hiện điều chỉnh
Thời điểm thực hiện điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng được đề xuất là từ ngày 1/7/2026, trùng với thời điểm điều chỉnh tăng lương cơ sở, nhằm đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong chính sách an sinh xã hội.
