Chỉ trong 3 ngày, đội tuyển Việt Nam đã có màn lột xác ngoạn mục. Ngày 31.7, họ nhạt nhòa và phung phí cơ hội khi bị Singapore cầm chân không bàn thắng trên sân nhà. Nhưng cũng chính tập thể ấy đã thắng đậm chủ nhà Indonesia với dàn cầu thủ nhập tịch gốc Hà Lan ngay tại sân Pakansari, gần như nắm chắc tấm vé vào bán kết. Sau khi ghi bàn thứ hai, tiền vệ Nguyễn Hai Long chỉ tay vào logo nhà vô địch trên áo đấu, nhắc nhở Indonesia và cả Đông Nam Á rằng ai mới là "vua" bóng đá khu vực.
Vị thế nhà vô địch và khả năng ứng biến
Vị thế nhà vô địch của đội tuyển Việt Nam không chỉ đến từ đẳng cấp mà còn từ phẩm chất mà mọi đội bóng muốn xưng vương phải có: khả năng ứng biến linh hoạt và thay đổi tùy theo hoàn cảnh. Với HLV Kim Sang-sik, sự mềm dẻo, uyển chuyển như nước đang trở thành la bàn dẫn đường cho đội tuyển trở lại đỉnh cao.
Sau trận hòa Singapore, ông Kim thừa nhận "đội tuyển Việt Nam pressing chưa tốt". Trước trận gặp Indonesia, ông nói "tuyến giữa là điểm yếu". Chiến lược gia người Hàn Quốc đủ chân thật để nhìn vào hạn chế của đội nhà. Ngay cả khi bất bại suốt 2 năm, thắng như chẻ tre để vô địch ASEAN Cup 2024, chưa bao giờ ông Kim nói chiến thuật của mình là hoàn hảo. 90 phút bế tắc trước khối "bê tông" của Singapore là lời nhắc nhở rằng với vị thế đương kim vô địch, đội tuyển Việt Nam sẽ bị đối thủ nghiên cứu từng bước chân, dẫn đến những cú vấp diễn ra thường xuyên hơn. Ông Kim không né tránh vấn đề, nhưng đủ kín đáo giữ kín giải pháp. "Chiến thuật mới mẻ" mà ông đề cập trước trận đã trở thành vòng kim cô siết chặt và vô hiệu hóa Indonesia.
Sự thay đổi trong cách vận hành
Khác với trận gặp Singapore, khi đội tuyển Việt Nam đá với bộ đôi Quang Hải - Hoàng Đức để tăng quyền kiểm soát tuyến giữa cùng bộ ba Đình Bắc - Hoàng Hên - Xuân Son nhằm tạo đột biến và áp đặt thế trận, cách vận hành trước Indonesia mang ý tưởng khác. Chiến lược gia người Hàn Quốc cất cả Hên và Son ở ngoài để sử dụng Tài Lộc và Hai Long. Ở tuyến giữa, thủ quân Quang Hải dự bị, nhường chỗ cho Thành Long - tiền vệ không khéo léo bằng nhưng càn quét tốt, có thể lùi sâu tổ chức để giải phóng Hoàng Đức dâng cao.
90 phút tại Pakansari cho thấy đội tuyển Việt Nam là khối rubik đa diện, có thể thích ứng với mọi kiểu thế trận. Sau trận đấu chỉ mải mê áp đặt thế trận mà "quên" nhiệm vụ gây áp lực đoạt bóng trước Singapore, học trò ông Kim đã lập lại thế trận pressing trước Indonesia. Hai Long, Tài Lộc, Đình Bắc, Văn Vĩ... được giao nhiệm vụ pressing cực rát với chiến thuật 1-1, đoạt bóng trên sân Indonesia và trao lại cho Hoàng Đức phát động.
Bàn thắng đến từ sự tính toán
Bàn mở tỷ số đến đúng theo tính toán của ông Kim, khi Hai Long đoạt bóng, nhả cho Hoàng Đức chọc khe cho Văn Vĩ thoát xuống mở tỷ số. Bàn nhân đôi cách biệt là "đầu ra" của phản công, khi Thành Long phất lên cho Hai Long chạy xuyên qua khe hở hàng thủ Indonesia ghi bàn. Mấu chốt đổi thay nằm ở bộ não chiến thuật của ông Kim, khi mềm dẻo chuyển từ dồn ép đội dưới cơ sang giữ cân bằng và gây áp lực tầm cao để áp chế đối thủ mạnh. Chiến thắng 3-0 là minh chứng cho việc cỗ máy pressing của ông Kim một khi đã vào guồng, đối thủ rất khó triển khai, dẫn đến tự vỡ trận. Trận hòa Singapore, dù khiến Việt Nam "hụt" 2 điểm, nhưng lại là cái cớ hoàn hảo để ông Kim điều chỉnh lại đội hình theo hướng cân bằng, thực dụng hơn.
Bản lĩnh nhà vô địch
"Chiến thuật tạo ra niềm tin. Một khi nhìn thấy đấu pháp rõ ràng, mạch lạc, cầu thủ sẽ hưng phấn và quyết tâm hơn, giữ được tâm lý ổn định. Việc truyền thụ tâm lý phải đến từ kế hoạch chơi bóng cụ thể", bình luận viên Vũ Quang Huy phân tích con đường giúp ông Kim "lột xác" đội tuyển Việt Nam.
Với thời gian huấn luyện hạn chế (chỉ 4, 5 đợt tập trung mỗi năm), HLV Kim Sang-sik khó xây dựng tập thể kiểm soát hoàn hảo, ban bật nhuần nhuyễn. Sẽ có "hạt sạn", như đã xảy ra trước Singapore với những đường chuyền thừa, tuyến giữa mong manh hay sự phung phí trên hàng công. Song, cái giỏi của ông Kim là nhìn ra vấn đề và điều chỉnh nhanh, để tạo nên một đội tuyển hoàn toàn khác, từ nguyên tắc pressing, triển khai bóng đến tâm lý thi đấu.
Đó là diện mạo của nhà vô địch. HLV Kim Sang-sik cũng có tập thể đủ lì lợm, khi đã bước qua nhiều cung bậc trong sự nghiệp, để càng bị đẩy vào thế khó, càng trở nên khó lường và đáng sợ hơn. Chiếc lò xo bị nén cực đại sau trận hòa Singapore được bung ra trước Indonesia nhờ đấu pháp khiêm nhường nhưng đầy khí chất. Đội tuyển Việt Nam có đủ bài vở để thích ứng với mọi hoàn cảnh, đó là lý do toàn đội sẽ còn tiến xa.
