Gianni Infantino đang phải đối mặt với làn sóng phản đối lớn nhất kể từ khi trở thành Chủ tịch FIFA. Vị thế tưởng như bất khả xâm phạm của ông đang suy yếu nhanh chóng khi nhiều quan chức từng im lặng hoặc công khai ủng hộ nay quay sang chỉ trích. UEFA đã tuyên bố không còn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Infantino, và ngay cả mối quan hệ thân thiết với Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng không còn là chỗ dựa vững chắc.
Cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ đâu?
Cuộc khủng hoảng bùng phát từ kế hoạch thương mại hóa World Cup, được xây dựng thiếu minh bạch và không có sự tham vấn đầy đủ từ các liên đoàn thành viên. Trước phản ứng dữ dội, FIFA buộc phải lùi bước. Đây không chỉ là thất bại của một dự án mà còn phơi bày cách quyền lực được vận hành tại tổ chức bóng đá lớn nhất thế giới.
Trong nhiều năm, Infantino gần như không gặp phải sự phản đối đáng kể từ bên trong. Các liên đoàn thành viên phụ thuộc lớn vào nguồn tiền phân bổ, quyền đăng cai giải đấu và các quyết định từ bộ máy trung tâm. Việc đối đầu với chủ tịch luôn tiềm ẩn rủi ro, giúp Infantino củng cố vị thế và mở rộng ảnh hưởng. Tuy nhiên, việc nắm quá nhiều quyền lực khiến ông ngày càng tự tin vào khả năng kiểm soát mọi quyết định.
Tương lai bất định của Infantino
Cuộc khủng hoảng hiện tại đặt tương lai của Infantino vào tình thế bất định. Kế hoạch mới dường như được thúc đẩy với suy nghĩ rằng FIFA vẫn có thể vận hành theo cách quen thuộc: quyết định từ trên xuống, các thành viên chỉ việc thông qua. Lần này, sự phản đối lan rộng đến mức bộ máy FIFA không thể phớt lờ. Việc phải nhượng bộ khiến Infantino chịu tổn thất lớn về uy tín, đồng thời đặt tương lai của ông vào vòng xoáy bất định.
Nhiều liên đoàn châu Âu đã rút lại sự ủng hộ, và làn sóng chống đối lan rộng chỉ vài ngày trước kỳ bầu cử năm 2027. UEFA cùng CONCACAF và AFC được cho là đang cân nhắc tổ chức một giải đấu quốc tế đối trọng với World Cup nhằm gây sức ép buộc Infantino phải từ chức.
Thay chủ tịch chưa chắc thay được FIFA
Sự ra đi của Infantino, nếu xảy ra, có thể là bước khởi đầu cho quá trình cải tổ. Tuy nhiên, việc thay một chủ tịch không đồng nghĩa mọi vấn đề của FIFA sẽ được giải quyết. Trong nhiệm kỳ của Infantino, FIFA liên tục vướng tranh cãi về Club World Cup, quyết định trao quyền đăng cai World Cup 2034 cho Saudi Arabia, mối quan hệ với các nhà lãnh đạo chính trị và cách những quyết định quan trọng được thông qua.
Dù vậy, không thể quy toàn bộ trách nhiệm cho một cá nhân. Infantino có thể điều hành theo cách này bởi cấu trúc của FIFA trao cho chủ tịch quá nhiều quyền lực, trong khi cơ chế giám sát không đủ mạnh để tạo ra đối trọng thực sự. Hội đồng FIFA hiếm khi thể hiện vai trò kiểm soát. Nhiều liên đoàn thành viên cũng chỉ lên tiếng khi lợi ích trực tiếp của họ bị ảnh hưởng.
Những người đang chỉ trích Infantino từng im lặng trước hàng loạt quyết định gây tranh cãi, thậm chí tiếp tục ủng hộ ông trong các cuộc bầu cử. Bởi vậy, nếu FIFA chỉ thay người lãnh đạo nhưng giữ nguyên mô hình vận hành, tổ chức này sẽ sớm trở lại điểm xuất phát. Một chủ tịch mới vẫn có thể sử dụng nguồn lực tài chính để xây dựng sự ủng hộ, tập trung quyền lực và đưa ra các quyết định thiếu minh bạch.
Cần cải tổ quản trị, không chỉ thay người
FIFA khó cải tổ thực sự nếu quyền lực tiếp tục tập trung quá lớn vào vị trí chủ tịch. FIFA cần một cơ chế quản trị rõ ràng hơn, trong đó quyền lực được phân chia giữa chủ tịch, hội đồng điều hành và các bộ phận giám sát độc lập. Những vấn đề có ảnh hưởng đến toàn bộ bóng đá thế giới không thể tiếp tục được quyết định trong các cuộc gặp kín hoặc bởi một nhóm nhỏ quan chức.
Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Na Uy, Lise Klaveness cho rằng cuộc khủng hoảng không nên kết thúc bằng một cuộc đấu quyền lực sau cánh cửa đóng kín. Trọng tâm phải là cải thiện cách FIFA được quản trị, thay vì chỉ tìm người thay thế Infantino. Đó mới là câu hỏi quan trọng nhất lúc này.
Không phải ai sẽ ngồi vào chiếc ghế chủ tịch, mà người đó sẽ được phép nắm giữ bao nhiêu quyền lực. Infantino có thể ra đi sau cuộc khủng hoảng lớn nhất trong nhiệm kỳ. Nhưng nếu FIFA chỉ thay tên người đứng đầu mà không thay đổi cách vận hành, tổ chức này sớm muộn cũng tạo ra một Infantino khác.
