UEFA đã chính thức tuyên bố không còn đặt niềm tin vào Chủ tịch FIFA Gianni Infantino, trong khi CONCACAF cân nhắc đưa ra ứng viên cạnh tranh chức chủ tịch FIFA vào năm 2027. Khủng hoảng bùng phát sau khi dự án FIFA Forward Enterprise (FFE) – một kế hoạch chưa từng được công bố chính thức – bị phanh phui, cho thấy FIFA có thể bán 20% cổ phần trong một doanh nghiệp mới quản lý các tài sản thương mại giá trị nhất, bao gồm World Cup và FIFA Club World Cup.
Thương vụ bí mật làm rung chuyển FIFA
Theo nguồn tin từ nội bộ FIFA, kế hoạch thành lập FFE nhằm quản lý các giải đấu lớn, sau đó bán 20% cổ phần cho tư nhân thông qua quỹ Thrive Capital, với mức định giá khoảng 20 tỷ USD. Thương vụ này được thương lượng trong bí mật, không thông qua các cơ quan quyết định của FIFA, gây phẫn nộ lan rộng trong giới chức bóng đá quốc tế.
UEFA gọi đây là “một thỏa thuận mờ ám, thiếu minh bạch và được thương lượng trong bí mật”. CONCACAF cáo buộc FIFA không còn “đặt bóng đá lên hàng đầu”. Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) cũng lên tiếng phản đối kịch liệt. Ngay cả trong nội bộ FIFA, nhiều quan chức cấp cao đã từ chức hoặc công khai chỉ trích dự án, đẩy tổ chức bóng đá lớn nhất hành tinh vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất kể từ vụ bê bối “FIFA Gate” năm 2015.
Vì sao FIFA bán đi “gà đẻ trứng vàng”?
FIFA lý giải rằng thương vụ này sẽ tạo thêm nguồn lực tài chính để thúc đẩy sự phát triển của bóng đá toàn cầu. Tuy nhiên, rất ít người tin vào lời giải thích đó. FIFA đang sở hữu lượng dự trữ tài chính vượt quá 5 tỷ USD, và vừa kết thúc kỳ World Cup có doanh thu cao nhất lịch sử, ước tính từ 9 đến 11 tỷ USD. Nếu FIFA đã có rất nhiều tiền, việc bán đi một phần tài sản sinh lợi lớn nhất là điều khó hiểu.
Nhiều quan chức cho rằng Infantino muốn biến FIFA thành tổ chức giống các giải thể thao chuyên nghiệp lớn của Mỹ: vận hành theo mô hình doanh nghiệp, mở cửa cho tư nhân và tập trung tối đa vào việc gia tăng giá trị thương mại của các giải đấu. Điều đó cũng giúp cải thiện thu nhập hằng năm của chính Infantino – một động cơ bị nghi ngờ đứng sau quyết định này.
Nội bộ FIFA rạn nứt: “Chúng tôi đã bị lừa”
Kevin Lamour, Giám đốc vận hành (COO) của FIFA, đã công khai chỉ trích dự án, khẳng định FFE “không phải là dự án của FIFA mà là dự án của một cá nhân”. Ông kết luận: “Chúng tôi đã bị lừa”. Tuyên bố này cho thấy mức độ bất bình ngay trong bộ máy điều hành của FIFA.
Những bất đồng cũng lan tới Mattias Grafstrom, Tổng thư ký FIFA và là một trong những cộng sự thân cận nhất của Infantino. Vị lãnh đạo người Thụy Điển chưa bao giờ tham gia vào quá trình thiết kế dự án và đã tích tụ nhiều bất đồng với Infantino vì cách ông tập trung quá nhiều quyền quyết định vào bản thân. Không lâu sau đó, Carlos Cordeiro, một trong những cố vấn quan trọng nhất của Infantino trong quá trình tổ chức World Cup, tuyên bố từ chức. Động thái này mang ý nghĩa biểu tượng bởi Cordeiro từng được xem là cầu nối giữa FIFA với Nhà Trắng.
“Cú ngã nhanh nhất của một nhà lãnh đạo thể thao”
Michael Payne, cựu Giám đốc Marketing của Ủy ban Olympic quốc tế (IOC), mô tả đây là “một trong những cú sa ngã nhanh nhất của một nhà lãnh đạo thể thao”. Ông nói: “Tất cả chỉ vì sự kiêu ngạo”. Nhận định này phản ánh sự thay đổi đột ngột trong cục diện quyền lực, chỉ hai tuần sau khi Infantino còn trong tâm thế của người nắm toàn quyền kiểm soát tại sân MetLife, nơi anh Lamine Yamal ôm an ủi Lionel Messi.
UEFA và CONCACAF chuẩn bị phản công
UEFA không dừng lại ở tuyên bố mất niềm tin. Liên đoàn bóng đá châu Âu có thể bỏ phiếu bất tín nhiệm Infantino, thậm chí kiện tụng FIFA. CONCACAF cân nhắc đưa ra ứng viên cạnh tranh chức chủ tịch FIFA trong cuộc bầu cử năm 2027. Cái tên nổi bật nhất là Victor Montagliani, Chủ tịch CONCACAF kiêm Phó Chủ tịch FIFA. Quan chức Canada gốc Italia là một trong những kiến trúc sư của hồ sơ đăng cai World Cup 2026 của ba quốc gia Bắc Mỹ. Đằng sau động thái này được cho là có ảnh hưởng của Aleksander Ceferin, Chủ tịch UEFA, người đã có nhiều năm xung đột với Infantino.
Thậm chí xuất hiện khả năng Nasser Al Khelaifi, Chủ tịch PSG và một trong những nhân vật quyền lực nhất của Hiệp hội các CLB châu Âu (ECA), có thể trở thành ứng viên đồng thuận nếu UEFA quyết định thúc đẩy một phương án thay thế.
Infantino vẫn còn vũ khí lợi hại
Dẫu vậy, Infantino vẫn nắm trong tay lợi thế quan trọng. FIFA không được quyết định tại châu Âu. Mỗi liên đoàn thành viên chỉ có một lá phiếu. UEFA và CONCACAF sở hữu 96 phiếu, chưa đủ để kiểm soát Đại hội FIFA gồm 211 liên đoàn thành viên. Bất kỳ ứng viên nào cũng phải xây dựng được đa số tại châu Phi, châu Á và Nam Mỹ – những khu vực mà Infantino vẫn duy trì được mạng lưới ủng hộ vững chắc. Qatar, Maroc và Lebanon đã công khai ủng hộ ông.
Trong gần 10 năm, Gianni Infantino đã xây dựng hình ảnh của một nhà lãnh đạo gần như không thể bị đánh bại. Ông thắng các cuộc bầu cử, mở rộng World Cup, tạo ra nhiều giải đấu mới và tập trung vào tay mình một quyền lực chưa từng có trong lịch sử FIFA. Nhưng giờ đây, hình ảnh bất khả xâm phạm ấy đã bắt đầu xuất hiện những vết nứt đầu tiên. Cuộc khủng hoảng này không chỉ đe dọa chiếc ghế chủ tịch mà còn đặt ra câu hỏi về tương lai của mô hình quản trị bóng đá toàn cầu.
