World Cup 2026 kéo dài tới 104 trận, một đội đi đến chặng cuối phải thi đấu 8 trận. Trong cuộc đua thể lực khắc nghiệt, dữ liệu về bàn thắng từ ghế dự bị đang đặt ra câu hỏi: chức vô địch có còn được quyết định bởi 11 cầu thủ xuất phát?
Bàn thắng từ ghế dự bị chiếm gần 20%
Theo phân tích của Reuters sau vòng bảng, 43 trong tổng số 215 bàn thắng được ghi bởi các cầu thủ vào sân thay người, tương đương gần 20%. Senegal dẫn đầu với 4 bàn từ ghế dự bị, còn Deniz Undav của Đức ghi 3 bàn và có thêm 2 kiến tạo sau khi vào sân. Đây không còn là những khoảnh khắc ngẫu nhiên, mà là xu hướng rõ rệt.
Thể thức mới buộc xoay tua đội hình
World Cup 2026 có 48 đội và 104 trận, thay vì 32 đội và 64 trận như thể thức cũ. FIFA xác nhận đây là kỳ World Cup lớn nhất lịch sử, với vòng knock-out bắt đầu từ vòng 32 đội. Một đội đi đến trận cuối cùng phải chơi 8 trận, thay vì 7. Dù chỉ thêm 1 trận, nhưng ở cấp độ World Cup, đó là ít nhất 90 phút thi đấu đỉnh cao, cộng thêm di chuyển xuyên 3 quốc gia, thời tiết khác biệt và thời gian hồi phục hạn chế. Các chuyên gia thống kê nhận định chính vòng knock-out bổ sung đang khiến các HLV ưu tiên xoay tua, thận trọng và hồi phục hơn là duy trì đội hình mạnh nhất từ đầu đến cuối.
Tây Ban Nha và Bỉ minh chứng sức mạnh từ ghế dự bị
Tây Ban Nha là ví dụ đáng chú ý. Reuters đánh giá sức mạnh của đội bóng này nằm ở chiều sâu chiến thuật và sự cân bằng đội hình. Những cầu thủ vào sân thay người tiếp tục tạo ảnh hưởng, trong đó có bàn thắng muộn quyết định trận gặp Bồ Đào Nha do Mikel Merino ghi – cầu thủ vào sân từ cuối hiệp 2. Xu hướng này đã được kiểm chứng tại EURO 2024, khi Tây Ban Nha xoay tua đội hình nhưng vẫn duy trì chất lượng lối chơi. Trong trận tứ kết gặp Đức, HLV Luis de la Fuente tung Merino vào sân ở cuối trận và chính tiền vệ này đánh đầu ghi bàn ở phút 119, đưa Tây Ban Nha vào bán kết. Tại World Cup 2022, Argentina cũng nhiều lần thay đổi cục diện nhờ ghế dự bị. Trong trận chung kết gặp Pháp, Lautaro Martinez vào sân trong hiệp phụ, khuấy đảo hàng thủ đối phương, tạo tiền đề cho bàn thắng nâng tỷ số lên 3-2 của Lionel Messi.
Bỉ thậm chí cho thấy phiên bản cực đoan hơn. Trước Mỹ, HLV Rudi Garcia cất Kevin De Bruyne, Jeremy Doku và Romelu Lukaku trên ghế dự bị. Những người thay thế tạo ra nguồn năng lượng mới, còn Hans Vanaken vào sân sau chấn thương của Amadou Onana rồi ghi bàn. Bỉ thắng 4-1 và vào tứ kết.
Câu hỏi mới về đội hình mạnh nhất
Chi tiết này mở ra câu hỏi lớn hơn: Đâu mới là đội hình mạnh nhất? Câu trả lời có thể không còn là 11 cái tên xuất phát. Đội hình mạnh nhất có thể là tập thể đủ chiều sâu để thay 4-5 cầu thủ mà cấu trúc không sụp đổ; đủ nhân sự để xoay tua sau những chuyến bay dài; đủ phương án để thay đổi trận đấu khi đối thủ đã mệt. Ở thể thức cũ, một đội vô địch cần vượt qua 7 trận. Tại World Cup 2026, con đường dài hơn, với 5 vòng knock-out. Một đội hình xuất phát xuất sắc có thể thắng 1 trận lớn, nhưng để sống sót qua cả hành trình, sức mạnh từ ghế dự bị càng khó bị xem nhẹ.
