Việc FIFA chính thức dừng kế hoạch thành lập công ty đầu tư nhằm khai thác giá trị thương mại World Cup đã trở thành thất bại đáng chú ý nhất của Chủ tịch Gianni Infantino trong nỗ lực mở rộng nguồn thu. Kế hoạch từng được ông Infantino đề xuất với lập luận sẽ mang lại hàng tỷ USD để phát triển bóng đá toàn cầu, nhưng ngay khi nhận thấy FIFA muốn nắm quyền kiểm soát sâu hơn với giải đấu lớn nhất hành tinh, UEFA đã phản đối quyết liệt. Liên đoàn bóng đá châu Âu được cho là đã phát tín hiệu sẽ cân nhắc những biện pháp mạnh nếu FIFA tiếp tục theo đuổi dự án. Sức ép lớn đến mức tổ chức quyền lực nhất bóng đá thế giới cuối cùng phải rút lui.
UEFA đủ sức thách thức FIFA
Diễn biến này không chỉ phản ánh cuộc chiến quyền lực trong làng túc cầu mà còn cho thấy vị thế ngày càng lớn của UEFA trong hệ sinh thái bóng đá toàn cầu. Với Champions League, EURO và hệ thống giải đấu cấp CLB có giá trị thương mại thuộc nhóm cao nhất thế giới, UEFA đang nắm trong tay nguồn doanh thu khổng lồ cùng ảnh hưởng sâu rộng tới các liên đoàn thành viên và những CLB lớn. UEFA không chỉ mạnh về tài chính mà còn đủ khả năng tạo ra sức ép chính trị trong các quyết sách của FIFA.
Theo giới quan sát, việc một liên đoàn châu lục có thể buộc FIFA phải nhượng bộ là điều từng bị xem là khó xảy ra, nhưng giờ đây đã trở thành hiện thực. Vị thế của UEFA giờ đây không còn bó hẹp trong phạm vi châu lục, mà đã vươn tới mức đủ sức thách thức chính tổ chức đứng đầu bóng đá thế giới.
Bài học từ Super League 2021
Sự việc lần này khiến nhiều người nhớ lại cuộc đối đầu giữa UEFA và dự án European Super League cách đây 5 năm (2021). Khi đó, một nhóm CLB hàng đầu châu Âu, dẫn đầu là Chủ tịch Real Madrid Florentino Perez, công bố kế hoạch thành lập Super League với tham vọng xây dựng giải đấu độc lập, cạnh tranh trực tiếp với Champions League. Dự án nhận được hậu thuẫn tài chính từ các tổ chức đầu tư lớn và được kỳ vọng tạo ra một mô hình kinh doanh hoàn toàn mới cho bóng đá châu Âu.
Nhưng vào thời điểm đó, FIFA lựa chọn đứng về phía UEFA. FIFA tuyên bố các cầu thủ tham dự Super League có thể bị cấm thi đấu ở những giải đấu do tổ chức này quản lý. UEFA cũng đưa ra hàng loạt biện pháp cứng rắn. Khi mất đi sự công nhận từ FIFA, Super League gần như không còn tính chính danh; nhiều CLB lần lượt rút lui, dự án nhanh chóng sụp đổ. Chính quyết định đứng về phía UEFA năm đó, theo giới phân tích, đã khiến FIFA rơi vào thế khó như ngày hôm nay.
Cơ hội cân bằng quyền lực đã bị bỏ lỡ?
Nếu có cách nhìn dài hạn hơn, FIFA lẽ ra đã không bỏ lỡ cơ hội tạo ra một trạng thái cân bằng quyền lực mới. Khi Super League phát triển, UEFA không còn duy trì vị thế áp đảo. Trong kịch bản đó, những sáng kiến của FIFA như mở rộng World Cup, tăng số đội tham dự hay huy động vốn từ các nhà đầu tư tư nhân có thể sẽ ít gặp sự phản đối. Việc các quỹ đầu tư và tập đoàn lớn tham gia sâu vào bóng đá cũng trở nên quen thuộc hơn, thay vì gây ra làn sóng tranh cãi dữ dội.
Trong bóng đá hiện đại, cũng như trong kinh doanh, không có đồng minh hay đối thủ nào tồn tại mãi mãi. Điều quyết định vẫn là lợi ích của các bên ở từng thời điểm. Vào lúc này, một Super League hồi sinh dưới hình thức khác có thể trở thành “chiếc phao” giúp FIFA đối trọng với quyền lực ngày càng lớn của UEFA. Câu hỏi đặt ra là liệu FIFA có chủ động tìm kiếm tiếng nói chung với các nhóm lợi ích mới hay tiếp tục chịu cảnh lép vế trước châu Âu.
