Viện Kiểm sát truy tố 28 bị can trong vụ án khai thác quặng trái phép và trốn thuế
Viện Kiểm sát Nhân dân (VKSND) tối cao vừa chính thức truy tố 28 bị can trong vụ án xảy ra tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Khoáng sản Đầu tư Hưng Thịnh (Tập đoàn Hưng Thịnh) và một số đơn vị liên quan. Vụ việc liên quan đến các hành vi vi phạm nghiêm trọng trong lĩnh vực khai thác tài nguyên và tài chính, gây thiệt hại lớn cho ngân sách Nhà nước.
Các bị can chính và tội danh
Trong số các bị can, Phan Thành Muôn, Chủ tịch Tập đoàn Hưng Thịnh, bị truy tố về ba tội: "Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò khai thác tài nguyên", "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" và "Đưa hối lộ". Bị can Nguyễn Văn Đông, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Rạng Đông (sau đổi tên thành Tập đoàn Rạng Đông), bị truy tố tội "Trốn thuế".
Ngoài ra, các bị can Lê Văn Hưng, cựu công chức Hải quan thuộc Chi cục Hải quan Cảng Sài Gòn khu vực 1, và Phan Thị Xuân Thu, cựu Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Thuận, bị truy tố về tội "Nhận hối lộ". Các cáo buộc này phản ánh một mạng lưới phức tạp liên quan đến nhiều cá nhân và tổ chức.
Hành vi khai thác quặng trái phép và hối lộ
Theo cáo trạng, từ năm 2021 đến 2024, Phan Thành Muôn cùng các đồng phạm tại Tập đoàn Hưng Thịnh và Liên đoàn địa chất Trung Trung Bộ đã tổ chức khai thác trái phép hơn 459.981 tấn khoáng vật nặng, chủ yếu là quặng titan, với trị giá ước tính hơn 1.508 tỷ đồng. Để thực hiện hành vi này, Muôn đã đưa hối lộ cho Phan Thị Xuân Thu và chi tiền cảm ơn tổng cộng hơn 1,6 tỷ đồng cho các thành viên Tổ Giám sát 117, nhằm làm trái công vụ và bỏ qua sai phạm, cho phép Tập đoàn Hưng Thịnh tiếp tục khai thác quặng trái phép.
Trong quá trình tiêu thụ quặng titan, Phan Thành Muôn đã thỏa thuận bán cho một số khách hàng với đơn giá ghi trên hợp đồng và hóa đơn thấp hơn giá bán thực tế. Hành vi này không được hạch toán báo cáo thuế, che giấu doanh thu, vi phạm các quy định về kế toán và gây thiệt hại thuế cho Nhà nước tổng cộng hơn 50 tỷ đồng.
Hành vi trốn thuế tại Tập đoàn Rạng Đông
Đối với Tập đoàn Rạng Đông, cáo trạng nêu rõ bị can Nguyễn Văn Đông nắm quyền điều hành và chi phối hoạt động của tất cả các công ty thành viên. Ông này giao cho cháu họ làm Tổng giám đốc, phụ trách tài chính và điều tiết dòng tiền, trong khi em họ là Nguyễn Thu Hương Thủy đảm nhiệm chức Phó trưởng phòng tài chính đầu tư, quản lý toàn bộ tiền thu được từ hoạt động kinh doanh.
Khoảng cuối năm 2023, khi tình hình tài chính của Công ty Rạng Đông gặp khó khăn, một kế hoạch "lách luật" đã được Nguyễn Văn Đông phê duyệt. Theo đó, Nguyễn Thị Phương Thu, Trưởng bộ phận bán hàng trong nước của Công ty Sông Bình (một công ty thành viên), được giao trọng trách thỏa thuận với đối tác việc làm hợp đồng mua bán quặng Ilmenite với giá thấp hơn thực tế và xuất hóa đơn cũng với giá thấp hơn. Số tiền chênh lệch được yêu cầu thanh toán bằng tiền mặt và giao cho Nguyễn Thu Hương Thủy quản lý, sau đó chuyển cho Nguyễn Văn Đông sử dụng.
Cụ thể, từ tháng 12-2023 đến tháng 9-2024, bị can Trần Thị Lê Vi Vân đã sử dụng pháp nhân Công ty Châu Thành và Công ty Tân Việt Trung để ký 5 hợp đồng mua 38.000 tấn quặng Ilmenite, tổng giá trị 115,5 tỷ đồng. Số tiền chênh lệch ngoài hợp đồng là 16,5 tỷ đồng, không được hạch toán vào sổ sách kế toán và không kê khai nộp thuế, gây thiệt hại ngân sách Nhà nước gần 3,9 tỷ đồng tiền thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp.
Kết luận điều tra và khai nhận của bị can
Tại cơ quan điều tra, các bị can Nguyễn Văn Đông, Lê Hoàng Ngân, Nguyễn Thị Phương Thu, Nguyễn Thu Hương Thủy và Trần Thị Lê Vi Vân đã khai nhận hành vi bàn bạc, thống nhất việc bán hàng "hai giá" như trên. Phần tiền chênh lệch được chuyển cho Nguyễn Văn Đông sử dụng mà không được hạch toán đầy đủ, dẫn đến thất thoát thuế của Nhà nước.
VKSND cáo buộc hành vi của Nguyễn Văn Đông cùng 4 người trên phạm vào tội trốn thuế, gây thiệt hại về thuế cho Nhà nước số tiền gần 3,9 tỷ đồng. Vụ án này cho thấy sự phức tạp và nghiêm trọng của các vi phạm trong lĩnh vực khai thác tài nguyên và tài chính, đòi hỏi sự xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật.
