Cảnh báo nguy cơ từ sữa nhiều chất béo cho trẻ nhỏ
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm tư vấn, phục hồi dinh dưỡng và kiểm soát béo phì thuộc Viện Dinh dưỡng Quốc gia, dầu mỡ là thành phần thiết yếu trong các loại sữa dành cho trẻ em. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng mỗi nhóm tuổi cần một hàm lượng cụ thể, không phải cứ dùng càng nhiều càng tốt.
Việc cho trẻ uống sữa có hàm lượng chủ yếu là chất béo có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt đạm, vitamin và khoáng chất, trong khi lại thừa chất béo. Điều này, nếu kéo dài, có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như rối loạn tiêu hóa, rối loạn chuyển hóa, tăng nguy cơ mắc bệnh mỡ máu, béo phì và thậm chí là dậy thì sớm.
Hướng dẫn chi tiết đọc bảng thành phần sữa
PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng phân tích sữa như một loại thức ăn, cần có cả chất sinh năng lượng và không sinh năng lượng. Bất kỳ loại sữa nào thiếu đạm, chất béo hoặc chất bột đường đều cần được cân nhắc kỹ lưỡng trước khi sử dụng. Thành phần không sinh năng lượng nên đa dạng, bao gồm nhiều vitamin, khoáng chất và chất xơ.
Đọc nhãn sữa công thức: Những yếu tố bắt buộc
Theo chuyên gia, một hộp sữa công thức đạt chuẩn phải cung cấp đủ ít nhất ba nhóm chất sinh năng lượng: chất đạm, chất béo và chất bột đường. Ngoài ra, cha mẹ cần chú ý đến lượng vitamin và khoáng chất. Đối với trẻ có nguy cơ dị ứng, việc kiểm tra nguồn gốc đạm trong sữa (như từ sữa bò, sữa dê hoặc đạm thực vật) là rất quan trọng.
Thay vì chỉ đọc từng dòng chữ nhỏ, cha mẹ nên nhìn tổng thể để đánh giá loại sữa đó có năng lượng cao hay thấp, thiên về chất đạm hay chất béo, và có phù hợp với mục đích sử dụng hay không. Ví dụ, sữa cho trẻ dị ứng đạm bò thường được thủy phân đạm, trong khi sữa cho trẻ suy dinh dưỡng được tăng cường năng lượng.
Chú ý các chỉ số dinh dưỡng trong sữa
Trong 100ml sữa mẹ, chất đạm chỉ chiếm khoảng 1%, sữa bò khoảng 3%, và sữa công thức trung bình là 2%. Điều này giúp trẻ không bị quá tải tiêu hóa mà vẫn đảm bảo đủ dưỡng chất. Chất béo đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp năng lượng và phát triển hệ thần kinh, não bộ.
PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng khuyến nghị: Trẻ càng nhỏ tuổi thì nhu cầu chất béo trong khẩu phần càng cao, và cha mẹ nên ưu tiên sữa có chứa các axit béo chưa bão hòa như DHA, ARA, omega-3 và omega-6. Đường tự nhiên trong sữa thường là lactose, và vitamin cùng khoáng chất cần được cân đối để hỗ trợ phát triển toàn diện.
Đọc nhãn sữa tươi và lời khuyên từ chuyên gia
Từ sau 1 tuổi, trẻ có thể tiếp tục bú mẹ, nhưng trong một số trường hợp, cha mẹ nên tham khảo ý kiến chuyên gia để bắt đầu làm quen với sữa và các sản phẩm từ sữa. Sữa công thức vẫn có ưu điểm là thành phần được điều chỉnh, giảm nguy cơ dị ứng và phù hợp với từng giai đoạn phát triển.
Quyết định chuyển từ sữa công thức sang sữa tươi nên dựa trên thể trạng, khả năng hấp thu của trẻ và sự tư vấn của bác sĩ dinh dưỡng. Nhiều cha mẹ thừa nhận họ cảm thấy choáng ngợp khi đọc bảng thành phần dài với các thuật ngữ chuyên môn.
PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng nhấn mạnh: "Cha mẹ hãy coi sữa là một loại thực phẩm, chứ không phải thần dược. Uống đúng loại, đúng nhu cầu, kết hợp với chế độ ăn cân bằng mới giúp con phát triển khỏe mạnh, thông minh và tránh được rủi ro thừa hoặc thiếu chất."
Việc đọc bảng thành phần sữa không khó, quan trọng là cha mẹ biết mình cần gì cho con ở từng giai đoạn. Thay vì chọn sữa theo cảm tính, hãy tập thói quen đọc kỹ nhãn, đối chiếu với nhu cầu dinh dưỡng của trẻ và tham khảo ý kiến chuyên gia. Kết hợp sữa phù hợp với chế độ ăn uống hợp lý không chỉ giúp con cao lớn, thông minh mà còn là chìa khóa để cha mẹ an tâm đồng hành cùng con trong suốt hành trình khôn lớn.
"Việc chọn sữa chỉ dựa trên quảng cáo không thể mang lại hiệu quả như mong đợi. Cha mẹ cần căn cứ vào tình trạng sức khỏe cụ thể của trẻ và tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng", PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng kết luận.
