Nhiễm trùng tiểu là một trong những bệnh lý thường gặp ở trẻ em, nhưng không phải lúc nào cũng dễ nhận biết, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Theo ThS.BS Phan Lê Minh Tiến, Bệnh viện Nhi đồng 2, phần lớn trường hợp có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm và xử trí đúng cách.
Nguyên nhân nhiễm trùng đường tiểu
Nguyên nhân thường gặp nhất là vi khuẩn từ đường tiêu hóa, đặc biệt là E. coli, xâm nhập vào niệu đạo rồi ngược lên bàng quang. Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh: vệ sinh vùng kín chưa đúng cách (nhất là bé gái), nhịn tiểu, tiểu không hết, rối loạn chức năng bàng quang, táo bón kéo dài, uống ít nước, hoặc bất thường cấu trúc như dị dạng đường tiết niệu, trào ngược bàng quang – niệu quản, tiền sử nhiễm trùng tiểu trước đó. Trẻ thuộc nhóm nguy cơ này cần được theo dõi sát.
Dấu hiệu nhận biết theo độ tuổi
Biểu hiện bệnh thay đổi theo độ tuổi. Trẻ nhũ nhi và trẻ nhỏ thường chỉ có sốt không rõ nguyên nhân, quấy khóc, bú kém, nôn ói, tiêu chảy, tiểu ít, nước tiểu hôi, đục hoặc lẫn máu, chậm tăng cân, mệt mỏi. Ở trẻ lớn, dấu hiệu rõ hơn: tiểu buốt, tiểu rát, tiểu lắt nhắt, tiểu gấp, đau bụng dưới hoặc hông lưng, sốt, lạnh run, nước tiểu đục, hôi, có máu. Đặc biệt, trẻ đã kiểm soát tiểu tốt bỗng đái dầm trở lại cũng là gợi ý quan trọng.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám?
Sốt không rõ nguyên nhân là dấu hiệu cần lưu ý, nhất ở trẻ dưới 3 tháng tuổi. Phụ huynh cũng nên nghĩ đến nhiễm trùng tiểu nếu trẻ có tiểu buốt, rát, lắt nhắt, gấp, nước tiểu đục hoặc mùi bất thường, kèm đau bụng dưới, hông lưng, nôn ói, mệt nhiều. Trẻ từng bị nhiễm trùng tiểu, có bất thường thận – tiết niệu hoặc tái phát cần theo dõi sát. Nếu đã điều trị 24-48 giờ mà triệu chứng không cải thiện, cần tái khám.
Các bác sĩ khuyến cáo không tự ý dùng kháng sinh cho trẻ khi chưa có chỉ định. Chẩn đoán cần dựa trên thăm khám lâm sàng và xét nghiệm nước tiểu. Tự dùng kháng sinh có thể che lấp triệu chứng, gây khó khăn cho chẩn đoán và tăng nguy cơ kháng thuốc.
