Làn sóng siết chặt quản lý trẻ em sử dụng mạng xã hội đang lan rộng trên toàn cầu, với nhiều quốc gia ban hành lệnh cấm độ tuổi hoặc các quy định nghiêm ngặt nhằm bảo vệ sức khỏe tâm lý và an toàn trực tuyến của thế hệ trẻ.
Australia và UAE tiên phong cấm trẻ em dùng mạng xã hội
Australia là quốc gia đầu tiên triển khai lệnh cấm người dùng dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội vào tháng 12/2025. Ngay sau đó, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) trở thành quốc gia Arab đầu tiên ban hành lệnh cấm trẻ em dưới 15 tuổi tham gia mạng xã hội. UAE yêu cầu các công ty công nghệ triển khai cơ chế xác minh độ tuổi chặt chẽ thông qua định danh số và công nghệ trí tuệ nhân tạo, không chấp nhận hình thức tự khai báo tuổi.
Indonesia và Malaysia siết chặt quản lý
Tại Đông Nam Á, Indonesia và Malaysia là những quốc gia tiên phong cấm trẻ em dưới 16 tuổi sở hữu tài khoản mạng xã hội. Chính phủ Malaysia cho biết biện pháp này nhằm bảo vệ trẻ em trước các nội dung độc hại, tình trạng bắt nạt trên mạng và những tính năng được thiết kế để kích thích sử dụng quá mức. Các công ty công nghệ sẽ phải bổ sung các lớp bảo vệ an toàn, xử lý tài khoản chưa đủ tuổi và xóa nội dung gây hại.
Châu Âu xây dựng 'tấm khiên' bảo vệ trẻ em
Thủ tướng Anh Keir Starmer thông báo nước này đang nỗ lực ban hành lệnh cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội vào tháng 12/2026. Ủy ban châu Âu (EC) công bố khảo sát cho thấy thanh thiếu niên châu Âu dành trung bình khoảng 4,5 giờ mỗi ngày trong tuần và 6,1 giờ mỗi ngày cuối tuần cho các thiết bị kết nối internet. Khoảng 14% sử dụng thiết bị điện tử 10 giờ mỗi ngày, nhiều hơn thời gian một ca làm việc tiêu chuẩn của người lớn. Gần 1/3 số người được hỏi chia sẻ rằng mạng xã hội khiến họ cảm thấy căng thẳng, buồn bã hoặc bị cô lập. Chủ tịch EC Ursula von der Leyen nhấn mạnh thực tế này là hồi chuông cảnh báo mạnh mẽ cho thấy EU không thể phớt lờ những tác động của mạng xã hội đối với sức khỏe tinh thần của giới trẻ.
Canada đề xuất giải pháp linh hoạt hơn
Một số chuyên gia cho rằng lệnh cấm tuyệt đối có thể chưa phải giải pháp tối ưu. Canada vừa trình dự luật về an toàn số, đề xuất cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, nhưng những nền tảng đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn đối với trẻ vị thành niên sẽ được xem xét miễn trừ. Dự luật hướng tới việc siết quản lý chatbot AI thông qua việc thành lập cơ quan quản lý kỹ thuật số có nhiệm vụ xây dựng và giám sát các tiêu chuẩn an toàn. Nhà nghiên cứu Brett Caraway tại Đại học Toronto nhận định: 'Thay vì chỉ hạn chế quyền truy cập, dự luật của Canada hướng đến tái thiết kế hệ sinh thái mạng xã hội theo hướng an toàn hơn cho trẻ em.'
Nhiều chuyên gia đề xuất xây dựng không gian số phù hợp
Thay vì 'tách' hoàn toàn trẻ em khỏi mạng xã hội, nhiều chuyên gia đề xuất xây dựng không gian phù hợp với lứa tuổi để vừa bảo vệ, vừa trang bị kỹ năng số cần thiết. Trong bối cảnh công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo phát triển bùng nổ, mạng xã hội tiềm ẩn rủi ro nhưng cũng là môi trường để trẻ em tìm kiếm thông tin, xây dựng kỹ năng số và kết nối xã hội. Nhiều nước đang hướng đến các giải pháp cân bằng để bảo vệ nhưng không kìm hãm quyền tiếp cận công nghệ cũng như nhu cầu học tập và phát triển của trẻ em.
