Cơ quan thuế tăng cường kiểm tra 19 doanh nghiệp lớn kê khai lỗ nhiều năm
Tại buổi họp báo thường kỳ quý 1 của Bộ Tài chính chiều ngày 9 tháng 4, ông Lê Long, Phó cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính), đã công bố thông tin quan trọng về tình hình kê khai thuế của doanh nghiệp. Ông cho biết, cơ quan thuế đã xác định một bộ phận không nhỏ doanh nghiệp có doanh thu lớn nhưng lại kê khai lỗ, gây ra nhiều lo ngại về tính minh bạch trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Nghi vấn về tính trung thực trong kê khai thuế
Theo ông Lê Long, việc doanh nghiệp kê khai kết quả hoạt động thua lỗ hoặc lãi rất thấp có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Tuy nhiên, qua thực tế quản lý, cơ quan thuế đã phát hiện nhiều trường hợp đáng chú ý. "Nhiều doanh nghiệp có kết quả sản xuất kinh doanh thua lỗ nhiều năm nhưng vẫn tiếp tục mở rộng quy mô, tăng vốn đầu tư... Điều này đặt ra nhiều nghi vấn về tính trung thực trong việc thực hiện đúng các quy định của pháp luật về thuế, kế toán…", ông Long nhấn mạnh.
Để khắc phục tình trạng này, cơ quan thuế đã triển khai các biện pháp mạnh mẽ, bao gồm tăng cường rà soát việc khai thuế, nộp thuế của các doanh nghiệp, và tiến hành kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế. Mục tiêu là đảm bảo tính công bằng và tuân thủ pháp luật trong toàn bộ hệ thống.
Kiểm tra trực tiếp 19 doanh nghiệp lớn
Liên quan đến công tác quản lý thuế với doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm và lãi mỏng, Cục Thuế đã ban hành công văn mới đây, đề nghị Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn và thuế các tỉnh, thành phố trực tiếp quản lý thực hiện xây dựng chuyên đề kiểm tra thuế tại trụ sở người nộp thuế đối với 19 doanh nghiệp cụ thể. Trong trường hợp không thể thực hiện kiểm tra, các đơn vị phải báo cáo rõ lý do.
19 doanh nghiệp này đều là những "ông lớn" hoạt động trong nhiều lĩnh vực then chốt của nền kinh tế, bao gồm:
- Ngành thép
- Thủy sản
- Thức ăn chăn nuôi
- Vận tải biển
Khi thực hiện kiểm tra, cơ quan thuế sẽ tập trung vào các yếu tố then chốt như:
- Tính hợp lý của doanh thu, chi phí và lợi nhuận, đặc biệt là các khoản chi phí lớn và bất thường.
- So sánh tỷ lệ biến động của doanh thu với tỷ lệ biến động của chi phí đầu vào tương ứng.
- Rà soát và đối chiếu với các hồ sơ, tài liệu liên quan để đảm bảo tính chính xác.
Rà soát kỹ lưỡng các khoản chi phí và doanh thu
Cơ quan thuế cũng sẽ kiểm tra thời điểm và căn cứ ghi nhận doanh thu cùng thuế giá trị gia tăng đầu ra, bảo đảm đúng kỳ hạch toán và kê khai. Việc đối chiếu các hồ sơ liên quan là cần thiết để xác định việc ghi nhận doanh thu và số thuế phải nộp đúng quy định, tránh tình trạng ghi nhận thiếu hoặc kê khai không chính xác.
Ngoài ra, các khoản chi phí sẽ được rà soát kỹ lưỡng, bao gồm:
- Việc kê khai thuế giá trị gia tăng đầu vào và đầu ra
- Kiểm tra hóa đơn và chứng từ để đảm bảo hợp lệ và đúng kỳ kê khai
- Rà soát hồ sơ tài liệu của các khoản chi phí giá vốn, chi phí quản lý, chi phí bán hàng phát sinh trong kỳ
Đặc biệt, cơ quan thuế sẽ chú ý đến các khoản chi phí lãi vay nội bộ tập đoàn và chi phí dịch vụ nội bộ như chi phí dịch vụ trung tâm, chi phí ủy thác, chi phí hỗ trợ quản lý, chi phí bản quyền, và nhượng quyền thương mại. Mục tiêu là đảm bảo các khoản chi này phù hợp với bản chất giao dịch độc lập và góp phần tạo ra doanh thu, thu nhập cho hoạt động sản xuất kinh doanh của người nộp thuế.
Mở rộng phạm vi kiểm tra lên 302 doanh nghiệp
Bên cạnh việc kiểm tra trực tiếp 19 doanh nghiệp nêu trên, Cục Thuế đã rà soát và tổng hợp danh sách một số doanh nghiệp khác có doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ từ 1.000 tỉ đồng trở lên, đồng thời phát sinh lỗ liên tiếp trong hai năm 2023 và 2024. Tổng cộng có 302 doanh nghiệp thuộc diện này.
Đơn vị này đề nghị thuế các tỉnh, thành phố, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn, và Chi cục Thuế thương mại điện tử rà soát danh sách, cập nhật số liệu về kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh theo số liệu kê khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025 của các doanh nghiệp trực tiếp quản lý. Mục đích là để phân tích và xác định các doanh nghiệp có rủi ro cao về thuế, từ đó đưa vào kế hoạch kiểm tra theo chuyên đề của năm 2026.
Danh sách doanh nghiệp đề xuất đưa vào kế hoạch kiểm tra theo chuyên đề sẽ được các đơn vị báo cáo về cục trong tháng 4. Các đơn vị được yêu cầu thực hiện những đề nghị về kiểm tra chuyên đề ngay trong tháng này và kết thúc kiểm tra chậm nhất vào tháng 12, đảm bảo tiến độ và hiệu quả trong công tác quản lý thuế.
