Đắk Lắk: Tranh cãi việc cấm hộ kinh doanh nhỏ sử dụng hóa đơn điện tử
Thuế cơ sở 7 tỉnh Đắk Lắk vừa ban hành công văn thông báo yêu cầu ngừng sử dụng hóa đơn điện tử đối với các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu hàng năm từ 500 triệu đồng trở xuống, thuộc diện miễn thuế. Theo đó, các hộ này phải chấm dứt việc sử dụng hóa đơn điện tử kể từ thời điểm nhận thông báo và không được xuất hóa đơn điện tử trong thời gian không thuộc đối tượng sử dụng.
Trường hợp vẫn tiếp tục sử dụng hóa đơn điện tử khi không thuộc diện được phép sẽ bị xem là hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp và phải chịu xử phạt theo quy định của pháp luật. Điều này đã gây ra nhiều băn khoăn và tranh cãi trong cộng đồng doanh nghiệp nhỏ.
Chuyên gia phản đối: Quy định chưa phù hợp luật và thực tiễn
Ông Nguyễn Văn Thức, Chủ tịch Công ty TNHH tư vấn thuế BCTC, cho biết trong quá trình làm việc, nhiều cơ quan thuế địa phương gần đây đã đồng loạt thông báo rằng hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không được đăng ký sử dụng hóa đơn hoặc phải hủy hóa đơn đã đăng ký. Ông Thức nhận định: "Cách hiểu và áp dụng này chưa phù hợp với quy định hiện hành, đồng thời phát sinh nhiều vướng mắc trong thực tiễn."
Theo phân tích của ông Thức, Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP quy định rằng khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, tổ chức, cá nhân kinh doanh phải lập hóa đơn. Không có điều khoản nào cấm hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống sử dụng hóa đơn. Tương tự, Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Thông tư 18/2026/TT-BTC chỉ sử dụng ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng để xác định nghĩa vụ thuế, không phải để hạn chế việc sử dụng hóa đơn.
Ông Thức nhấn mạnh: "Không cho hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống sử dụng hóa đơn là chưa đúng luật, chưa phù hợp với thực tiễn kinh doanh. Chúng tôi đã đề nghị Cục Thuế xem xét và chỉ đạo thống nhất trên toàn quốc để tháo gỡ vướng mắc."
Nên cho phép hộ kinh doanh xuất hóa đơn điện tử khi có nhu cầu
Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán thuế Keytas, chỉ ra rằng theo Điều 28 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp có thể bị phạt tiền từ 20 đến 50 triệu đồng và buộc hủy hóa đơn đã sử dụng. Tuy nhiên, ông Tuấn cho rằng hiện tại chưa có văn bản pháp lý nào quy định hộ kinh doanh diện miễn thuế không được sử dụng hóa đơn điện tử.
Văn bản gần nhất là dự thảo Nghị định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử, phiên bản ngày 13.3, có đề cập rằng hộ kinh doanh thuộc diện không chịu thuế giá trị gia tăng và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân thuộc trường hợp không sử dụng hóa đơn điện tử. Tuy nhiên, theo nguyên tắc "người dân và doanh nghiệp được làm những gì luật không cấm", hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống vẫn được áp dụng hóa đơn điện tử cho đến khi có văn bản quy phạm pháp luật mới ban hành với điều khoản cấm đoán.
Ông Tuấn nói: "Cuối năm 2025, đầu năm 2026, chúng ta đang còn khuyến khích hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử. Nhiều hộ đã chi trả chi phí mua hóa đơn điện tử, chữ ký số, phần mềm bán hàng. Nếu có lý do hợp lý như hệ thống quá tải, Bộ Tài chính hoặc Cục Thuế nên giải thích và hướng dẫn rõ ràng."
Luật sư khẳng định: Hộ kinh doanh nên được phép xuất hóa đơn điện tử
Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, Ủy viên thường trực Hội Tư vấn thuế Việt Nam, phân tích rằng về nguyên tắc, khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn điện tử để giao cho người mua. Mặc dù hộ kinh doanh thuộc diện miễn thuế không bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử, nhưng nên cho phép họ xuất hóa đơn điện tử khi có nhu cầu để đảm bảo tính minh bạch và thuận tiện trong kinh doanh.
Báo Thanh Niên đã nhiều lần liên hệ với Cục Thuế để làm rõ vấn đề này, nhưng đến nay vẫn chưa nhận được phản hồi chính thức. Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật thông tin mới nhất đến bạn đọc khi có diễn biến.
