Hộ kinh doanh đối mặt với mức phạt thuế cao, lên đến 12,5 triệu đồng
Tại Hội thảo văn hóa kinh doanh gắn với chấp hành pháp luật tổ chức chiều 3.4 tại Hà Nội, nhiều hộ kinh doanh đã bày tỏ sự lo ngại về các sai sót trong hồ sơ hoặc nguy cơ bị phạt do chậm kê khai thuế quý 1. Đây là kỳ kê khai thuế đầu tiên sau khi xóa bỏ thuế khoán, khiến không ít người bối rối trước các quy định mới.
Mức phạt chi tiết cho hành vi chậm kê khai thuế
Ông Nguyễn Thanh Phúc, đại diện Công ty Luật và Kế toán Việt Mỹ, đã giải đáp các thắc mắc này. Theo ông, hộ kinh doanh kê khai thuế chậm sẽ bị xếp vào nhóm rủi ro và bị xử phạt theo quy định tại điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Cụ thể, hành vi vi phạm về thời hạn nộp hồ sơ khai thuế bị xử phạt như sau:
- Phạt cảnh cáo đối với hành vi nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn từ 1 - 5 ngày và có tình tiết giảm nhẹ.
- Phạt tiền từ 2 - 5 triệu đồng đối với hành vi nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn từ 1 - 30 ngày.
- Phạt tiền từ 5 - 8 triệu đồng đối với hành vi nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn quy định từ 31 - 60 ngày.
- Hành vi nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn quy định từ 61 - 90 ngày bị phạt tiền từ 8 - 15 triệu đồng.
- Phạt tiền từ 15 - 25 triệu đồng đối với hành vi nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn trên 90 ngày kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ khai thuế, với điều kiện có phát sinh số thuế phải nộp và người nộp thuế đã nộp đủ số tiền thuế, tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước trước thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra thuế, thanh tra thuế hoặc trước thời điểm cơ quan thuế lập biên bản về hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế.
Ông Phúc nhấn mạnh: "Mức phạt áp dụng với hộ kinh doanh bằng một nửa so với doanh nghiệp. Như vậy, nếu chậm từ 1 - 5 ngày và là lần đầu, hộ kinh doanh có thể chỉ bị nhắc nhở hoặc cảnh cáo. Tuy nhiên, từ lần vi phạm thứ hai trở đi, nếu chậm từ 1 - 30 ngày sẽ bị phạt từ 1 - 2,5 triệu đồng; chậm từ 61 - 90 ngày, mức phạt tăng lên 4 - 7,5 triệu đồng. Với hành vi chậm trên 90 ngày (từ ngày thứ 91 trở đi), hộ kinh doanh có thể bị phạt từ 7,5 - 12,5 triệu đồng."
Ngoài ra, nếu kê khai đúng hạn nhưng chậm nộp tiền thuế đã phát sinh, hộ kinh doanh còn phải chịu tiền chậm nộp. Mức tính là 0,03% mỗi ngày nhân với số ngày chậm nộp và số tiền thuế chậm nộp, điều này có thể làm tăng đáng kể chi phí nếu không được xử lý kịp thời.
Quy định về hóa đơn điện tử và chuyển đổi phương thức kê khai
Tại hội thảo, hộ kinh doanh Nguyễn Thị Thùy Dung từ Hà Nội, hiện kinh doanh mặt hàng dụng cụ thể thao, đã đặt câu hỏi về việc chuyển đổi phương thức kê khai khi doanh thu vượt ngưỡng. Cụ thể, nếu đầu năm hộ đăng ký kinh doanh theo mức một (doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống), nhưng sau đó doanh thu vượt 500 triệu đồng, liệu hộ có bắt buộc phải chuyển sang mức hai hay không? Đồng thời, khi doanh thu đạt 1 tỉ đồng, hộ kinh doanh có phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử và xuất hóa đơn ngay tại thời điểm vượt ngưỡng?
Bà Nguyễn Thị Thu Hà từ Ban Chính sách, thuế quốc tế, Cục Thuế, đã giải đáp: Theo quy định tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP, nếu từ quý 2, doanh thu của hộ kinh doanh đã vượt trên 500 triệu đồng thì phải thực hiện kê khai thuế theo phương thức tương ứng kể từ quý đó. Đối với sử dụng hóa đơn điện tử, khi doanh thu trong năm vượt 1 tỉ đồng thì hộ kinh doanh phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử. Thời hạn thực hiện là trong vòng 30 ngày kể từ khi kết thúc kỳ kê khai thuế của quý phát sinh mức doanh thu vượt ngưỡng.
Bà Hà nhấn mạnh: "Cơ quan thuế khuyến nghị các hộ kinh doanh chủ động theo dõi sát doanh thu thực tế để kịp thời chuyển đổi phương thức kê khai, thực hiện nghĩa vụ hóa đơn." Điều này giúp tránh các vi phạm không đáng có và đảm bảo tuân thủ pháp luật một cách hiệu quả.
Thời hạn quan trọng cho các nhóm hộ kinh doanh
Các thời hạn nộp hồ sơ và thông báo số tài khoản cũng được nhắc đến trong hội thảo, với những mốc quan trọng cần lưu ý:
- Ngày 20.4 là hạn chót cho hộ kinh doanh đang hoạt động, có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống, phải gửi thông báo số tài khoản ngân hàng, số hiệu ví điện tử đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
- Nhóm hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng đến dưới 3 tỉ đồng (nộp thuế theo doanh thu): hạn chót phải thông báo số tài khoản, nộp tờ khai thuế (Mẫu 01/CNKD quý 1/2026) tới cơ quan thuế là ngày 30.4.
- Nhóm hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 3 - 50 tỉ đồng hoặc từ 500 triệu đồng đến dưới 3 tỉ đồng (nộp thuế theo thu nhập tính thuế) phải thông báo số tài khoản, nộp bảng kê tồn kho (Mẫu 01/BK-HTK), tờ khai thuế (Mẫu 01/CNKD - quý 1/2026) tới cơ quan thuế chậm nhất là ngày 30.4.
- Nhóm hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 50 tỉ đồng phải thông báo số tài khoản, nộp bảng kê tồn kho, tờ khai thuế (Mẫu 01/CNKD - tháng 1, 2, 3 năm 2026) tới cơ quan thuế chậm nhất là ngày 20.4.
Những thông tin này không chỉ giúp hộ kinh doanh nắm rõ quy định mà còn khuyến khích sự chủ động trong việc tuân thủ pháp luật, tránh các khoản phạt không cần thiết và đảm bảo hoạt động kinh doanh diễn ra suôn sẻ.
