Đề Xuất Hộ Kinh Doanh Lập Hóa Đơn Tổng Cuối Ngày Dựa Trên Dữ Liệu Ngân Hàng
Tại hội thảo góp ý hai dự thảo Nghị định về quản lý thuế và hóa đơn, chứng từ điện tử do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Cục Thuế, Bộ Tài chính tổ chức, nhiều chuyên gia đã đưa ra các kiến nghị quan trọng nhằm cải thiện cơ chế thuế cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh.
Phân Loại Vi Phạm Và Mở Rộng Cơ Chế Hóa Đơn Tổng
Bà Lê Thị Duyên Hải, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội tư vấn thuế Việt Nam, nhấn mạnh rằng dự thảo nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý thuế cần cụ thể hóa việc phân loại người nộp thuế và mức độ vi phạm. Theo bà, các vi phạm mang tính thủ tục hành chính, như chậm xuất hóa đơn hoặc chậm khai thuế nhưng không ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế, nên được ưu tiên xử lý bằng biện pháp nhắc nhở và hỗ trợ tuân thủ.
Ngược lại, những vi phạm nghiêm trọng, chẳng hạn như xuất hóa đơn khống, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, hoặc chây ì nợ thuế dù đã bị đôn đốc nhiều lần, cần áp dụng các biện pháp mạnh như công khai thông tin, cưỡng chế nợ, hoặc thậm chí hoãn xuất cảnh đối với người đại diện pháp luật. Bà Hải cũng đề nghị xem xét mức độ ảnh hưởng và số tiền tác động đến ngân sách nhà nước trước khi áp dụng các biện pháp cứng rắn này.
Kiến Nghị Cho Phép Lập Hóa Đơn Tổng Cuối Ngày
Đánh giá cao nội dung dự thảo nghị định về hóa đơn điện tử, bà Hải kiến nghị cân nhắc sử dụng chứng từ thanh toán qua ngân hàng như một căn cứ thay thế hóa đơn trong một số trường hợp nhất định. Bà đề xuất cho phép hộ kinh doanh lập hóa đơn tổng vào cuối ngày, lập hóa đơn khi kết thúc tháng, hoặc tại thời điểm hoàn thành dịch vụ.
Những cơ chế này được cho là đặc biệt phù hợp với các ngành có giao dịch số, dịch vụ công nghệ, bán hàng tự động, hoặc giao dịch có nhiều bên tham gia nhưng đã được kiểm soát bằng phần mềm. Nếu dữ liệu giao dịch đã đầy đủ và cơ quan thuế có thể kiểm soát, việc giảm bớt thủ tục lập hóa đơn riêng lẻ cho từng giao dịch sẽ giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho người nộp thuế.
Băn Khoăn Về Tính Thuế Với Dịch Vụ Xe Công Nghệ
Về dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế, bà Đặng Thùy Trang, Giám đốc Đối ngoại Grab Việt Nam, nêu vướng mắc xoay quanh quy định yêu cầu tổ chức hợp tác kinh doanh với cá nhân phải khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với toàn bộ doanh thu của hoạt động hợp tác kinh doanh. Theo bà, quy định này gây bất lợi cho cả doanh nghiệp và tài xế.
Thứ nhất, nếu doanh nghiệp chịu toàn bộ thuế GTGT 10%, họ sẽ bị thiệt vì chỉ nhận một phần nhỏ doanh thu nhưng không có hóa đơn đầu vào từ tài xế để khấu trừ thuế. Thứ hai, nếu coi tài xế cũng chịu thuế GTGT 10% theo phương pháp khấu trừ thì không đúng nguyên tắc, vì cá nhân kinh doanh không được áp dụng phương pháp này và cũng không được khấu trừ chi phí đầu vào như xăng dầu, khấu hao xe, hoặc bảo dưỡng phương tiện.
Ngoài ra, từ khi Nghị định 117/2025/NĐ-CP có hiệu lực, nhiều tài xế thắc mắc vì sao người bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử chỉ chịu thuế GTGT 3%, trong khi tài xế phải chịu 10%, dù mô hình hoạt động tương tự. Doanh nghiệp kiến nghị sửa đổi quy định theo hướng: tổ chức chỉ khai và nộp thay thuế GTGT cho cá nhân trên phần doanh thu được chia theo hợp đồng, đồng thời khai và nộp thay thuế thu nhập cá nhân cho tài xế.
Cần Thống Nhất Chính Sách Thuế Cho Các Mô Hình Hợp Tác Kinh Doanh
Liên quan đến chính sách thuế đối với mô hình hợp tác kinh doanh như dịch vụ gọi xe, ông Đặng Ngọc Minh, Phó cục trưởng Cục Thuế, cho rằng cần rà soát lại cách áp dụng hiện tại để bảo đảm sự thống nhất và công bằng giữa các mô hình. Ông Minh phân tích rằng người lái xe công nghệ thực chất chỉ có thể xem là một cá nhân kinh doanh, tương tự như hộ kinh doanh bán hàng trên sàn thương mại điện tử.
Vì vậy, việc so sánh hai mô hình này là có cơ sở. Cùng là hợp tác kinh doanh, nhưng sàn thương mại điện tử có cơ chế khấu trừ khác, còn với ứng dụng gọi xe lại tính 10% thuế GTGT trên toàn bộ doanh thu. Ông Minh cho biết Cục Thuế sẽ xem xét lại hai cách tiếp cận này và báo cáo cấp có thẩm quyền để rà soát lại, nhằm bảo đảm thống nhất chính sách thuế.
Những đề xuất và kiến nghị từ hội thảo này hy vọng sẽ góp phần hoàn thiện hệ thống thuế, hỗ trợ tốt hơn cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế số tại Việt Nam.
