Giới trẻ mất tiền oan vì thiếu hiểu biết về thuế thu nhập cá nhân
Thị trường lao động hiện nay chứng kiến sự gia nhập của đông đảo người trẻ, nhưng một thực trạng đáng báo động là nhiều người trong số họ lại thiếu kiến thức cơ bản về thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Sự thiếu hiểu biết này không chỉ khiến họ hoang mang mà còn dẫn đến những khoản tiền mất oan và rủi ro pháp lý không đáng có.
Những câu chuyện thực tế đầy lo lắng
Phạm Hoàng Hậu (25 tuổi, ngụ tại Nguyễn Hữu Cảnh, P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM), với khoảng một năm kinh nghiệm làm việc, chia sẻ thẳng thắn: "Mình chỉ nghĩ đơn giản là công ty trả lương, thuế hay giấy tờ gì công ty cũng xử lý hết rồi. Mình không mấy khi tìm hiểu về thuế TNCN". Cô bày tỏ sự lo lắng khi nghe mọi người xôn xao về quyết toán thuế, mã số thuế cá nhân hay giảm trừ gia cảnh, nhưng lại không nắm rõ những khái niệm này. "Từ khi đi làm đến giờ phó mặc hết cho cơ quan, nếu có sai sót và phát sinh rủi ro thì mình cũng không kiểm soát được", Hậu cho hay.
Trong khi đó, Nguyễn Thị Kim Dung (27 tuổi, sống ở đường Ba Tháng Hai, P.Hòa Hưng, TP.HCM), một người làm việc tự do, đã phải trả thêm chi phí do thiếu hiểu biết về luật. "Mình làm tự do, nên từ trước đến nay, cũng không để ý kỹ về thuế. Nhưng đến đợt này, khi nghe bạn bè nói có thể mình thuộc trường hợp được hoàn thuế, thì mới bắt đầu tìm hiểu". Kim Dung thừa nhận cảm thấy rối bời vì có quá nhiều thông tin và không biết trường hợp của mình nằm ở đâu. Cuối cùng, cô chấp nhận bỏ tiền thuê người làm hộ để được yên tâm.
Chuyên gia cảnh báo về sự chủ quan
Thạc sĩ, luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa, nhà sáng lập Công ty TNHH Luật sư X, nhận định rằng nhiều người trẻ mới đi làm thường chủ quan và chưa tìm hiểu kỹ về luật thuế TNCN. Ông giải thích: "Theo quy định hiện hành, từ năm 2026 khi tính thuế TNCN, cá nhân không có người phụ thuộc khi có tổng thu nhập từ tiền lương, tiền công trên mức 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm) thì phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Trên thực tế, nhiều bạn trẻ khi mới gia nhập thị trường lao động chưa có thu nhập vượt con số đó thì họ cũng chưa để tâm tìm hiểu".
Luật sư Nghĩa cũng cảnh báo rằng dù nhiều doanh nghiệp thực hiện tốt nghĩa vụ khấu trừ và quyết toán thay cho nhân viên, người lao động không nên phó thác hoàn toàn. "Doanh nghiệp đã xử lý phần thuế thì sẽ giúp người lao động giảm thiểu rất nhiều thủ tục hành chính, cũng tránh được việc mất một khoản chi phí dịch vụ cho bên thứ ba. Tuy nhiên, nếu như bạn trẻ không quan tâm, không tìm hiểu, khi xảy ra những trường hợp như khai sai, khai lệch, chúng ta sẽ khó lường được".
Hiểu về quyết toán thuế để tự bảo vệ quyền lợi
Ngày 4.3.2026, Cục Thuế - Bộ Tài chính đã ban hành hướng dẫn quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công, nhằm tháo gỡ những khó khăn mà người trẻ đang gặp phải. Hướng dẫn này nêu rõ: "Quyết toán thuế TNCN là bước xác nhận cuối cùng trong năm tính thuế nhằm xác định chính xác số thuế cá nhân phải nộp thêm hoặc nộp thừa. Việc thực hiện đúng và kịp thời không chỉ bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật mà còn giúp cá nhân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, đặc biệt trong trường hợp có số thuế nộp thừa được hoàn hoặc bù trừ nghĩa vụ thuế".
Hướng dẫn chi tiết bao gồm các nội dung quan trọng như giảm trừ gia cảnh, bậc thuế suất, và các trường hợp phải thực hiện quyết toán thuế. Để hỗ trợ, người dân có thể tham khảo hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính Cục Thuế - Bộ Tài chính, ứng dụng eTax Mobile và Cổng dịch vụ công quốc gia.
Quy trình hoàn thuế TNCN tự động đơn giản
Về thủ tục hoàn thuế TNCN tự động đối với cá nhân trực tiếp quyết toán thuế, quy trình gồm hai bước cơ bản:
- Bước 1: Truy cập và kiểm tra thông tin
- Người nộp thuế đăng nhập ứng dụng eTax Mobile hoặc hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính Cục Thuế - Bộ Tài chính.
- Truy cập chức năng "Hỗ trợ quyết toán thuế TNCN".
- Kiểm tra toàn bộ thông tin do hệ thống tự động điền sẵn, bao gồm tổng thu nhập, số thuế đã khấu trừ và số tiền đề nghị hoàn.
- Đối chiếu với thông tin thực tế của bản thân.
- Bước 2: Xác nhận hoặc điều chỉnh thông tin
- Trường hợp thông tin phù hợp, người nộp thuế xác nhận, đính kèm hồ sơ và gửi hồ sơ điện tử trực tiếp trên hệ thống.
- Trường hợp có chênh lệch, người nộp thuế thực hiện chỉnh sửa theo thực tế và bổ sung tài liệu chứng minh trước khi gửi hồ sơ.
Ngay sau khi hồ sơ được gửi thành công, hệ thống sẽ phát hành thông báo tiếp nhận và chuyển sang bước kiểm tra điều kiện để xử lý hoàn thuế tự động. Việc nắm vững kiến thức và thực hiện đúng quy trình không chỉ giúp người trẻ tránh mất tiền oan mà còn đảm bảo quyền lợi hợp pháp trong quá trình tham gia thị trường lao động.
