Bộ Tài chính đề xuất hóa đơn điện tử: Chuyên gia phản đối ngưỡng 50.000 đồng
Bộ Tài chính hiện đang tiến hành lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo Nghị định quy định chi tiết về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử. Một trong những điểm đáng chú ý trong dự thảo là đề xuất áp dụng cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 3 tỉ đồng trở xuống.
Theo đó, đối với các giao dịch bán hàng hóa, dịch vụ có giá trị thanh toán dưới 50.000 đồng mỗi lần, nếu người mua là cá nhân không có nhu cầu lấy hóa đơn, thì cuối ngày hộ kinh doanh sẽ lập hóa đơn điện tử tổng hợp theo ngày. Hóa đơn này phản ánh toàn bộ doanh thu phát sinh trong ngày đối với các giao dịch có giá trị nhỏ.
Ngưỡng 50.000 đồng bị cho là quá thấp
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia trong lĩnh vực kế toán và thuế đã lên tiếng phản đối mức ngưỡng giá trị thanh toán dưới 50.000 đồng mà Bộ Tài chính đề xuất. Họ cho rằng con số này là quá thấp so với điều kiện kinh tế - xã hội của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
Ông Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, Ủy viên thường trực Hội Tư vấn thuế Việt Nam, nhấn mạnh: "Mặt khác, việc xác định người mua hàng là cá nhân không kinh doanh đối với người bán hàng rất khó khăn trong thực tế, làm tăng thủ tục hành chính cũng như lãng phí chi phí xã hội".
Trong công văn gửi Văn phòng Chính phủ vào ngày 30 tháng 3, Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín đã thẳng thắn chỉ ra rằng mức dưới 50.000 đồng là không phù hợp. Công ty này cũng cho rằng quy định chỉ áp dụng cho hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 3 tỉ đồng trở xuống là chưa đảm bảo nguyên tắc bình đẳng giữa các đối tượng kinh doanh.
Đề xuất nâng ngưỡng lên 200.000 đồng
Thay vì mức 50.000 đồng, các chuyên gia đề xuất nâng ngưỡng giá trị giao dịch lên dưới 200.000 đồng và áp dụng cho cả tổ chức kinh tế, không chỉ riêng hộ kinh doanh. Đồng thời, họ kiến nghị bỏ quy định xác định người mua là cá nhân không kinh doanh để đảm bảo tính công bằng và phù hợp với thực tế.
Cụ thể, Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín đề nghị sửa đổi nội dung như sau: "Trường hợp tổ chức kinh tế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có giao dịch bán hàng hóa, dịch vụ có giá trị thanh toán dưới 200.000 đồng mỗi lần trừ trường hợp người mua yêu cầu lập hóa đơn, cuối ngày tổ chức kinh tế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh lập hóa đơn tổng hợp theo ngày phản ánh toàn bộ doanh thu phát sinh trong ngày đối với các giao dịch này".
Ông Được còn đề xuất thêm: "Ngoài ra, có thể quy định nội dung nêu trên chỉ áp dụng đối với các trường hợp thanh toán không dùng tiền mặt nhằm đảm bảo tính minh bạch, khách quan".
Cơ sở pháp lý và thực tiễn
Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán thuế Keytas, cũng đồng tình với đề xuất nâng ngưỡng lên 200.000 đồng. Ông Tuấn lập luận rằng trước đây, Thông tư 39/2014/TT-BTC đã quy định ngưỡng không phải lập hóa đơn cho các giao dịch dưới 200.000 đồng, trừ khi người mua yêu cầu.
"Mốc dưới 50.000 đồng/giao dịch là quá nhỏ, không phù hợp cho giai đoạn hiện nay. Trong khi đó, quy định tại Thông tư 39/2014/TT-BTC khá tương đồng với nội dung dự thảo, nên cân nhắc dùng mốc dưới 200.000 đồng/giao dịch", ông Tuấn nhấn mạnh.
Theo quy định cũ, đối với các giao dịch dưới 200.000 đồng, người bán phải lập bảng kê bán lẻ và cuối ngày lập một hóa đơn tổng hợp cho giá trị bảng kê đó. Cách làm này được cho là phù hợp và nên được áp dụng lại trong dự thảo mới.
Đề xuất mở rộng đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử
Bên cạnh vấn đề ngưỡng giá trị giao dịch, các chuyên gia còn kiến nghị bổ sung quy định cho phép hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống được sử dụng hóa đơn điện tử khi có nhu cầu. Hiện nay, dự thảo chỉ quy định cho hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đến dưới 1 tỉ đồng, trong khi nhóm doanh thu dưới 500 triệu đồng thuộc diện miễn thuế lại chưa được đề cập.
Ông Được phân tích: "Từ ngày 1.1.2026, hộ kinh doanh đã chuyển sang cơ chế tự khai, tự nộp thuế nên mức doanh thu năm dưới 500 triệu đồng chỉ là doanh thu dự tính. Doanh thu trong thực tế có thể cao hơn dẫn đến lúng túng, khó khăn khi áp dụng cho cả cơ quan thuế lẫn người nộp thuế".
Luật Quản lý thuế hiện hành đang khuyến khích hộ kinh doanh mọi quy mô sử dụng hóa đơn điện tử, bao gồm cả nhóm doanh thu dưới 500 triệu đồng. Do đó, việc bổ sung quy định này sẽ giúp đảm bảo tính thống nhất với luật, phù hợp thực tế và tạo điều kiện cho hộ kinh doanh làm quen với hóa đơn điện tử.
Các đề xuất từ chuyên gia nhằm hướng tới một khung pháp lý linh hoạt, thiết thực, giảm thiểu gánh nặng hành chính và thúc đẩy việc áp dụng công nghệ số trong quản lý thuế.
