Cục Thuế Đẩy Mạnh Quản Lý Theo Dòng Tiền Và Kiểm Soát Gian Lận Thuế
Tại Hội thảo "Tăng cường công tác quản lý thuế theo dòng tiền" diễn ra vào ngày 9-10/4, Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh đã khẳng định rằng nghiên cứu quản lý thuế theo dòng tiền là một nội dung quan trọng trong tiến trình đổi mới phương thức quản lý thuế. Ông Minh nhấn mạnh rằng sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, thương mại điện tử, kinh tế nền tảng và các mô hình kinh doanh mới đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng. Trong khi đó, nếu chỉ dựa vào phương thức quản lý truyền thống dựa trên kê khai và hồ sơ kế toán, trong một số trường hợp, điều này chưa phản ánh đầy đủ bản chất của các giao dịch kinh tế phát sinh.
Ứng Dụng Công Nghệ Trong Quản Lý Thuế
Thời gian qua, ngành Thuế đã áp dụng nhiều biện pháp để hiện đại hóa công tác quản lý, bao gồm việc triển khai hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền trên toàn quốc, xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành và tổ chức liên quan. Phó Cục trưởng Đặng Ngọc Minh cho biết: "Riêng việc triển khai hóa đơn điện tử và hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, trong đó áp dụng đối với hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm, đang tạo ra nguồn dữ liệu ngày càng lớn, trở thành nền tảng để cơ quan thuế từng bước phân tích, đối chiếu thông tin và hoàn thiện phương thức quản lý theo dòng tiền."
Từ thực tiễn đó, ông Minh nhấn mạnh cần lấy dữ liệu hóa đơn điện tử làm trung tâm để so sánh và đối chiếu với các dòng thông tin liên quan khác, chẳng hạn như thanh toán qua tài khoản cá nhân, ví điện tử hoặc dữ liệu từ đơn vị giao hàng. Qua đó, cơ quan thuế có thể nhận diện sát hơn hoạt động kinh doanh thực tế của người nộp thuế. Đồng thời, dữ liệu phải đáp ứng tiêu chí "Đúng - Đủ - Sạch - Sống" để thực sự trở thành căn cứ vững chắc và công cụ hiệu quả cho công tác quản lý thuế.
Kiểm Soát Gian Lận Thuế Với Doanh Nghiệp Sử Dụng Nhiều Sổ Kế Toán
Trước đó, tại cuộc họp báo của Bộ Tài chính quý 1/2026, Cục Thuế đã nêu ra giải pháp để kiểm soát tình trạng doanh nghiệp sử dụng hai sổ kế toán nhằm gian lận thuế. Phó Cục trưởng Cục Thuế Lê Long cho biết, trước thực trạng nhiều doanh nghiệp lập hai sổ sách kế toán để che giấu doanh thu, Cục Thuế đã có công văn yêu cầu các tổ chức cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử và các tổ chức cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng về giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế lập danh sách khách hàng sử dụng phần mềm kế toán và gửi về cơ quan Thuế.
Việc thu thập thông tin này giúp cơ quan Thuế nắm bắt số lượng doanh nghiệp, tổ chức và hộ kinh doanh đang sử dụng phần mềm kế toán, từ đó triển khai các giải pháp hỗ trợ trong công tác kê khai và nộp thuế, đảm bảo thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế đối với ngân sách nhà nước. Theo thống kê, đến ngày 7/4, Cục Thuế đã nhận được dữ liệu từ 42 tổ chức với thông tin của 12.809 khách hàng và đang tiếp tục phối hợp tổng hợp trên phạm vi cả nước.
Ông Lê Long cho biết thêm: "Cơ quan Thuế tiếp tục tăng cường kiểm soát chặt dòng tiền, hạn chế sử dụng tiền mặt và đẩy mạnh kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế với hệ thống ngân hàng, đặc biệt với các giao dịch có giá trị lớn." Ngoài ra, Cục Thuế sẽ sử dụng các thông tin và dữ liệu thu thập được để rà soát và đưa ra các cảnh báo, khuyến nghị đối với các tổ chức, doanh nghiệp và hộ kinh doanh có sử dụng song song nhiều sổ kế toán từ tháng 4/2026, nhằm phục vụ công tác quản lý thuế.
Đẩy Mạnh Ứng Dụng Công Nghệ Cao
Lãnh đạo Cục Thuế cũng cho biết sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, sử dụng cơ sở dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích rủi ro và phát hiện các dấu hiệu bất thường, chẳng hạn như biến động doanh thu hoặc biên lợi nhuận không hợp lý. Qua đó, ngành Thuế sẽ chuyển từ kiểm tra thủ công sang giám sát dựa trên cơ sở dữ liệu lớn, nâng cao hiệu quả quản lý.
Trong lĩnh vực quản lý hóa đơn điện tử và phần mềm kế toán, cơ quan thuế tiếp tục yêu cầu doanh nghiệp kinh doanh kết nối dữ liệu bán hàng với cơ quan thuế theo thời gian thực đối với các ngành có rủi ro cao. Đồng thời, cơ quan thuế đề nghị các đơn vị cung cấp phần mềm cung cấp danh sách khách hàng để kiểm soát việc sử dụng nhiều phần mềm kế toán, nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong hệ thống thuế.
