Tổng thống Zelensky thuyết phục Trump chấm dứt chiến tranh Nga - Ukraine
Trong một cuộc phỏng vấn đăng trên tạp chí Atlantic ngày 12-2, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đưa ra lời kêu gọi mạnh mẽ tới Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhấn mạnh rằng việc chấm dứt cuộc chiến Nga - Ukraine sẽ mang lại một chiến thắng chính trị quan trọng cho nhà lãnh đạo Mỹ. Ông Zelensky cũng trình bày quan điểm chi tiết về khả năng đạt được thỏa thuận hòa bình với Nga, bao gồm cả việc Ukraine có thể đồng ý rút khỏi vùng Donetsk.
Chiến lược hòa bình và nhượng bộ lãnh thổ
Theo Tổng thống Zelensky, nếu ông Trump muốn củng cố di sản như một người kiến tạo hòa bình và cải thiện cơ hội chiến thắng của Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới, thì đây chính là thời điểm lý tưởng để hành động. Ông khẳng định Ukraine muốn nhanh chóng kết thúc chiến tranh, nhưng không phải bằng mọi giá, và sẵn sàng tiếp tục chiến đấu nếu cần để đạt được một nền hòa bình bền vững và danh dự.
Kể từ cuộc khẩu chiến giữa ông Trump và ông Zelensky tại Nhà Trắng vào tháng 2-2025, Ukraine đã chủ động thể hiện thiện chí thỏa hiệp. Chiến thuật của nước này là "để người Mỹ không nghĩ rằng Ukraine muốn tiếp tục chiến tranh", dẫn đến việc ủng hộ các đề xuất của Mỹ dưới mọi hình thức nhằm đẩy nhanh tiến độ hòa bình.
Ukraine đã gần như từ bỏ yêu cầu truy cứu trách nhiệm hình sự với Tổng thống Nga Vladimir Putin và các tướng lĩnh Nga. Ông Zelensky còn bày tỏ sẵn sàng gặp ông Putin ở bất cứ đâu ngoài Matxcơva mà không cần điều kiện tiên quyết. Thậm chí, theo chia sẻ từ hai cố vấn của ông, Ukraine có thể chấp nhận sự nhượng bộ khó khăn nhất: rút khỏi vùng Donetsk, một phần của Donbas mà Nga đã đơn phương tuyên bố sáp nhập vào năm 2022.
Kế hoạch trưng cầu dân ý và yêu cầu an ninh
Để hợp thức hóa một thỏa hiệp như vậy, Ukraine đã cân nhắc khả năng tổ chức trưng cầu dân ý về kế hoạch hòa bình, bao gồm thỏa thuận chấp nhận từ bỏ lãnh thổ, vào mùa xuân năm 2026. Kế hoạch này có thể kết hợp với bầu cử tổng thống nếu có sự bảo đảm an ninh từ Mỹ. Ông Zelensky nói rằng ông ủng hộ cách tiếp cận này vì nó giúp tăng tỉ lệ cử tri đi bầu và ngăn ngừa sự nghi ngờ từ phía Nga về kết quả bỏ phiếu, nhưng ông nhấn mạnh rằng thỏa thuận phải đúng đắn và không nên đưa một thỏa thuận tồi ra trưng cầu dân ý.
Dù còn hoài nghi, ông Zelensky vẫn tỏ ra ủng hộ các sáng kiến hòa bình của Tổng thống Trump, kể cả ý tưởng biến một phần Donetsk thành "khu kinh tế tự do" mà cả Nga và Ukraine đều không kiểm soát.
Yêu cầu cốt lõi và tiến trình đàm phán
Trong cuộc phỏng vấn, Tổng thống Zelensky cũng nêu lại những yêu cầu cốt lõi của Ukraine. Ông yêu cầu rằng ngay khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, Mỹ và châu Âu phải đảm bảo sẽ bảo vệ Ukraine nếu Nga lại tấn công trong tương lai. Ông từng tuyên bố thỏa thuận đảm bảo an ninh từ Mỹ đã sẵn sàng 100%, nhưng sau đó thừa nhận rằng Mỹ chưa đưa ra các cam kết cụ thể bằng văn bản, chẳng hạn như việc có bắn hạ tên lửa Nga nếu vi phạm lệnh ngừng bắn hay không.
Ông cũng nhấn mạnh rằng mọi điều khoản liên quan đến lãnh thổ chỉ có thể được giải quyết khi ông và Tổng thống Nga Putin gặp trực tiếp. Mỹ đã đề xuất tổ chức hội nghị thượng đỉnh và ông Trump bày tỏ sẵn sàng làm trung gian, tuy nhiên Nga muốn tổ chức họp tại Matxcơva - điều mà ông Zelensky không chấp nhận.
"Chúng tôi không sợ bất cứ điều gì. Chúng tôi đã sẵn sàng cho bầu cử chưa? Chúng tôi đã sẵn sàng cho một cuộc trưng cầu dân ý chưa? Chúng tôi đã sẵn sàng", ông Zelensky tuyên bố, đồng thời khẳng định bản thân ông sẵn sàng tham gia bầu cử với điều kiện có đảm bảo an ninh và lệnh ngừng bắn.
Trong khi đó, các nguồn tin cho hay Mỹ đã đề xuất đàm phán ba bên với Nga và Ukraine vào đầu tuần sau tại bang Miami, và Nga xác nhận sẽ "sớm" tiến hành vòng đàm phán thứ ba với Ukraine, cho thấy những động thái mới trong nỗ lực tìm kiếm hòa bình.
