Chính phủ Tây Ban Nha đã đưa ra quyết định cứng rắn khi từ chối cho phép Hoa Kỳ sử dụng không phận của mình để hỗ trợ các hoạt động quân sự liên quan đến xung đột với Iran. Động thái này được xem là một bước đi quan trọng nhằm thể hiện lập trường độc lập và tuân thủ luật pháp quốc tế.
Quyết định kiên định từ Madrid
Bộ trưởng Quốc phòng Tây Ban Nha, bà Margarita Robles, đã khẳng định rõ ràng với các phóng viên: "Các căn cứ không được phép, và tất nhiên việc sử dụng không phận Tây Ban Nha cho những hoạt động liên quan đến xung đột ở Iran cũng không được phép". Tuyên bố này xác nhận thông tin từ nhật báo El Pais, cho thấy sự nhất quán trong chính sách đối ngoại của quốc gia này.
Ảnh hưởng đến hoạt động quân sự của Mỹ
Việc Tây Ban Nha từ chối hợp tác đã "làm phức tạp" đáng kể các hoạt động quân sự của Mỹ. Cụ thể, các máy bay ném bom B-1 Lancer của Mỹ, vốn thường cất cánh từ căn cứ không quân RAF Fairford ở Anh, buộc phải thay đổi lộ trình trên đường đến Trung Đông. Fairford là một trong hai căn cứ tại Anh đã cho phép Mỹ sử dụng cho "các hoạt động phòng thủ cụ thể vào Iran", nhằm mục tiêu phá hủy tên lửa Iran ngay tại nguồn, theo Bộ trưởng Quốc phòng Anh.
Theo báo cáo từ El Pais, việc quá cảnh hoặc hạ cánh của máy bay quân sự chỉ được phép trong trường hợp khẩn cấp, điều này càng làm tăng thêm khó khăn cho chiến dịch của Mỹ. Quyết định của Tây Ban Nha không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn mang tính biểu tượng mạnh mẽ.
Lập trường chính trị rõ ràng
Bộ trưởng Kinh tế Tây Ban Nha, ông Carlos Cuerpo, đã giải thích lý do đằng sau động thái này trong một cuộc phỏng vấn với đài phát thanh Cadena Ser. Ông nói: "Quyết định này là một phần trong quyết định do chính phủ Tây Ban Nha đã đưa ra, đó là không tham gia hoặc đóng góp vào một cuộc chiến đơn phương và trái với luật pháp quốc tế". Khi được hỏi liệu quyết định đóng cửa không phận có thể làm xấu đi quan hệ với Mỹ hay không, ông Cuerpo đã nhấn mạnh cam kết của Tây Ban Nha đối với các nguyên tắc pháp lý và đạo đức.
Thủ tướng Sanchez dẫn đầu phản đối
Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez đã nổi lên như một nhà lãnh đạo phương Tây cấp cao nhất kiên quyết phản đối cuộc xung đột do Mỹ và Israel phát động chống lại Iran từ ngày 28.2. Lập trường mạnh mẽ của ông không chỉ phản ánh quan điểm của Tây Ban Nha mà còn cho thấy sự chia rẽ ngày càng sâu sắc trong khối NATO về cách tiếp cận các vấn đề quốc tế.
Hành động của ông Sanchez đã khiến Mỹ tức giận, với việc Tổng thống Donald Trump đe dọa cắt đứt quan hệ thương mại trong cuộc xung đột chính sách mới nhất giữa hai bên. Đây không phải là lần đầu tiên Tây Ban Nha chọc giận Tổng thống Trump; trước đó, quốc gia này đã từ chối đồng ý tăng chi tiêu quốc phòng của từng nước thành viên NATO lên 5% GDP theo yêu cầu của chủ nhân Nhà Trắng.
Hệ quả và triển vọng
Quyết định từ chối không phận của Tây Ban Nha có thể dẫn đến những hệ quả lâu dài trong quan hệ song phương với Mỹ. Dưới đây là một số điểm đáng chú ý:
- Làm chậm trễ và phức tạp hóa các chiến dịch quân sự của Mỹ ở Trung Đông.
- Tăng cường căng thẳng ngoại giao giữa hai quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh xung đột chính sách về NATO.
- Khẳng định vị thế của Tây Ban Nha như một quốc gia độc lập, ưu tiên tuân thủ luật pháp quốc tế.
- Có thể ảnh hưởng đến hợp tác an ninh và thương mại trong tương lai.
Trong khi Mỹ tiếp tục thúc đẩy các hoạt động quân sự chống Iran, Tây Ban Nha đã chọn con đường riêng, nhấn mạnh vào giải pháp ngoại giao và tôn trọng chủ quyền. Động thái này không chỉ là một thông điệp chính trị mạnh mẽ mà còn phản ánh xu hướng ngày càng tăng của các nước châu Âu trong việc đặt câu hỏi về vai trò của Mỹ trên trường quốc tế.
