Ông Trump Tuyên Bố Đóng Cửa Eo Biển Hormuz: Chiến Lược Mới Giữa Bối Cảnh Căng Thẳng
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gây chấn động khi tuyên bố sẽ đóng cửa eo biển Hormuz, một tuyến hàng hải chiến lược quan trọng mà ông từng nhiều lần yêu cầu Iran phải mở lại vô điều kiện. Thông báo này được đăng trên nền tảng Truth Social vào sáng ngày 12/4 theo giờ miền Đông nước Mỹ, với lời khẳng định: "Lệnh này có hiệu lực ngay lập tức. Hải quân Mỹ, lực lượng tinh nhuệ nhất thế giới, sẽ bắt đầu tiến trình phong tỏa tất cả các tàu cố gắng đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz."
Động Thái Gây Tranh Cãi Và Tác Động Kinh Tế
Eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu, đã bị tê liệt một phần do xung đột với Iran, gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng cho các quốc gia phụ thuộc vào dầu mỏ Trung Đông và đẩy giá năng lượng tăng vọt trên toàn thế giới. Việc ông Trump quyết định phong tỏa tuyến đường này, thay vì tiếp tục thúc đẩy mở cửa, đặt ra câu hỏi lớn về chiến lược của Mỹ.
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 12/4, ông Trump lần đầu tiên thừa nhận rằng giá xăng dầu có thể duy trì ở mức cao trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới. "Có thể giá sẽ giữ nguyên, hoặc tăng nhẹ, nhưng nhìn chung sẽ ở quanh mức hiện tại", ông nói, đánh dấu sự thay đổi so với những tuyên bố trước đó về tính tạm thời của đà tăng giá.
Mục Tiêu Làm Suy Yếu Kinh Tế Iran
Thực tế, eo biển Hormuz chưa bị đóng hoàn toàn; Iran vẫn cho phép một số tàu chở dầu đi qua, bao gồm cả dầu của chính họ. Theo dữ liệu từ công ty phân tích Kpler, Iran xuất khẩu trung bình 1,85 triệu thùng dầu mỗi ngày tính đến hết tháng 3, cao hơn so với ba tháng trước đó. Bằng cách phong tỏa eo biển, ông Trump muốn cắt đứt nguồn tài chính quan trọng của Iran, mặc dù động thái này có nguy cơ khiến giá dầu toàn cầu tăng vọt.
Chính quyền Mỹ trước đây đã áp dụng các biện pháp nới lỏng trừng phạt đối với dầu Iran, như cấp quy chế tạm thời để bán lượng dầu neo đậu ngoài khơi, nhằm kiểm soát giá năng lượng. Tuy nhiên, quyết định này gây tranh cãi trong nội bộ Mỹ, với những lo ngại rằng nó có thể giúp Iran tài trợ cho các hoạt động quân sự.
Khó Khăn Trong Việc Khôi Phục Hoạt Động
Ngay cả khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại, việc khôi phục hoạt động bình thường vẫn là một thách thức lớn. Các chuyên gia như bà Lale Akoner từ eToro chỉ ra rằng các chủ tàu và công ty bảo hiểm không muốn đưa tàu vào Vịnh Ba Tư do rủi ro an ninh và sự thiếu tin tưởng vào lệnh ngừng bắn tạm thời. "Một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần tồn tại mong manh không đủ tạo niềm tin cho các nhà khai thác vận tải hàng hải", bà Akoner nhận định.
Ông Matt Smith từ Kpler cho biết, để hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz trở lại bình thường, cần phải giải phóng hơn 400 tàu đang mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư, một điều chưa xảy ra. Số tàu chở dầu đi qua eo biển đã giảm từ hơn 100 chiếc mỗi ngày xuống còn 10 chiếc hoặc ít hơn. "Hiện gần như không ai đủ tự tin để đi qua eo biển", ông Smith nói.
Hậu Quả Kéo Dài Và Nỗ Lực Ngoại Giao
Hoạt động sản xuất dầu tại vùng Vịnh đã bị gián đoạn trong 6 tuần qua do thiếu nơi lưu trữ, và việc phục hồi sẽ cần thời gian. Ông Smith phân tích: "Sau khi chiến sự khép lại, để các nước vùng Vịnh phục hồi năng lực sản xuất cũng cần thời gian, lại cần các hãng vận tải có thêm niềm tin để đưa tàu đến bốc dầu. Đó là bài toán đòi hỏi sự kiên nhẫn của cả thế giới."
Trong bối cảnh này, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã dẫn đầu một phái đoàn đến Islamabad, Pakistan, để chuẩn bị cho các cuộc hòa đàm với Iran. Cả hai bên đều thể hiện thái độ thiện chí, nhưng tương lai của eo biển Hormuz vẫn còn nhiều bất ổn.
