Ông Trump Tuyên Bố Đóng Cửa Eo Biển Hormuz: Chiến Lược Mới Giữa Bão Giá Dầu
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gây chấn động khi tuyên bố sẽ đóng cửa eo biển Hormuz, một tuyến hàng hải chiến lược mà ông từng nhiều lần yêu cầu Iran phải mở lại vô điều kiện. Trong bài đăng trên nền tảng Truth Social vào sáng ngày 12/4 theo giờ miền Đông nước Mỹ, ông Trump khẳng định: "Lệnh này có hiệu lực ngay lập tức. Hải quân Mỹ, lực lượng tinh nhuệ nhất thế giới, sẽ bắt đầu tiến trình phong tỏa tất cả các tàu cố gắng đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz."
Động Thái Gây Thiệt Hại Kinh Tế Toàn Cầu
Việc eo biển Hormuz bị tê liệt đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng, làm thiệt hại kinh tế cho nhiều quốc gia phụ thuộc vào dầu thô Trung Đông và đẩy giá năng lượng tăng vọt trên toàn thế giới, bao gồm cả tại Mỹ. Điều này đặt ra câu hỏi: Tại sao ông Trump lại muốn phong tỏa một tuyến đường mà chính ông từng kêu gọi mở lại?
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 12/4, ông Trump lần đầu tiên thừa nhận rằng giá xăng dầu có thể duy trì ở mức cao trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. "Có thể giá sẽ giữ nguyên, hoặc tăng nhẹ, nhưng nhìn chung sẽ ở quanh mức hiện tại", ông nói. Sự thừa nhận này cho thấy ông Trump chấp nhận rủi ro giá cả tăng cao trong ít nhất 7 tháng tới để thực hiện chiến lược mới.
Mục Tiêu: Làm Đứt Gãy Xương Sống Kinh Tế Iran
Thực tế, eo biển Hormuz chưa bị đóng hoàn toàn; Iran vẫn cho phép một số tàu chở dầu đi qua và tìm kiếm nguồn thu từ tuyến hàng hải này. Quan trọng hơn, Iran vẫn xuất khẩu trung bình 1,85 triệu thùng dầu mỗi ngày tính đến hết tháng 3, theo dữ liệu từ công ty phân tích Kpler. Bằng cách phong tỏa eo biển, ông Trump muốn cắt đứt nguồn tài chính quan trọng của Iran, một đòn bẩy mà trước đây ông đã tránh sử dụng vì lo ngại giá dầu toàn cầu tăng vọt.
Tuy nhiên, Mỹ đã có những động thái phức tạp: trong khi áp đặt lệnh trừng phạt dầu mỏ Iran trong nhiều thập kỷ, chính quyền ông Trump gần đây lại nới lỏng các biện pháp này, cho phép Iran bán lượng dầu đang neo trên các tàu ngoài khơi. Điều này giải phóng khoảng 140 triệu thùng dầu thô, đủ đáp ứng nhu cầu toàn cầu trong khoảng một ngày rưỡi, nhưng cũng gây tranh cãi trong nội bộ chính trường Mỹ.
Khó Khăn Trong Việc Khôi Phục Hoạt Động
Ngay cả khi eo biển Hormuz được mở lại, việc khôi phục hoạt động bình thường vẫn là một thách thức lớn. Các chuyên gia cho rằng các hãng vận tải hiện không muốn đưa tàu vào Vịnh Ba Tư do rủi ro an ninh và lệnh ngừng bắn chỉ mang tính tạm thời. Bà Lale Akoner, chuyên gia phân tích thị trường toàn cầu tại eToro, nhận định: "Một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần tồn tại mong manh không đủ tạo niềm tin cho các nhà khai thác vận tải hàng hải."
Theo ông Matt Smith từ Kpler, để thực sự khôi phục lưu thông, hơn 400 tàu đang mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư cần được rời đi, nhưng điều này chưa xảy ra. Số tàu chở dầu đi qua eo biển đã giảm từ hơn 100 chiếc mỗi ngày xuống còn 10 chiếc hoặc ít hơn. Ngay cả với niềm tin được khôi phục, sẽ mất vài tháng để dòng chảy dầu trở lại bình thường.
Hậu Quả Kéo Dài Và Bài Toán Kiên Nhẫn
Hoạt động sản xuất dầu tại vùng Vịnh đã bị gián đoạn trong 6 tuần qua do thiếu nơi lưu trữ, buộc các nhà sản xuất phải giảm sản lượng. Ông Smith phân tích: "Sau khi chiến sự khép lại, để các nước vùng Vịnh phục hồi năng lực sản xuất cũng cần thời gian, lại cần các hãng vận tải có thêm niềm tin để đưa tàu đến bốc dầu. Đó là bài toán đòi hỏi sự kiên nhẫn của cả thế giới."
Trong bối cảnh này, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã dẫn đầu phái đoàn đến Islamabad, Pakistan, để chuẩn bị cho hòa đàm với Iran, thể hiện nỗ lực ngoại giao nhằm giải quyết xung đột. Cả hai bên đều thể hiện thái độ thiện chí, nhưng tương lai của eo biển Hormuz vẫn còn nhiều bất ổn.
