Ông Trump lần đầu công khai đề cập đến 'thay đổi quyền lực' ở Iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lần đầu tiên công khai đề cập đến việc "thay đổi quyền lực" tại Iran, cho rằng đây có thể là điều tốt nhất có thể xảy ra. Phát biểu này được đưa ra ngày 13/2, ngay sau chuyến thăm binh sĩ tại Fort Bragg, Bắc Carolina, đánh dấu một sự thay đổi đáng chú ý so với lập trường ngoại giao trước đây của ông.
Những tuyên bố gây chấn động
Khi được một phóng viên hỏi về việc gây áp lực nhằm thay đổi chế độ tại Iran, ông Trump trả lời: "Có vẻ như đó là điều tốt nhất có thể xảy ra". Ông nhấn mạnh rằng trong suốt 47 năm qua, Iran chỉ biết "nói, nói và nói". Mặc dù từ chối tiết lộ người cụ thể mà ông muốn thay thế lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, Tổng thống Mỹ khẳng định "có những nhân tố phù hợp" cho sự thay đổi này.
Trước đây, ông Trump thường bác bỏ ý kiến cho rằng chính sách của Mỹ là dùng biện pháp quân sự để can thiệp và thay đổi chế độ tại Iran, cảnh báo rằng điều đó có thể dẫn đến hỗn loạn. Tuy nhiên, những phát ngôn mới nhất cho thấy một sự chuyển hướng trong cách tiếp cận của Washington.
Bối cảnh căng thẳng leo thang
Những tuần gần đây, ô Trump ngụ ý rằng ưu tiên hàng đầu của ông là Iran phải cắt giảm thêm chương trình hạt nhân. Tuy nhiên, trong ngày 13/2, Tổng thống cho biết đây chỉ là một trong nhiều nhượng bộ mà Washington yêu cầu Tehran thực hiện. Ông nói: "Nếu chúng tôi thực hiện thì đó cũng chỉ là nhiệm vụ tối thiểu", ám chỉ đến chương trình hạt nhân của Iran vốn đã chịu tổn thất nặng nề sau các đợt không kích của Mỹ hồi năm ngoái.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, người đã đến Washington tuần qua để hội đàm với ông Trump, đang thúc đẩy một thỏa thuận bao gồm các điều khoản nhằm vô hiệu hóa chương trình tên lửa đạn đạo của Iran và chấm dứt việc tài trợ cho các lực lượng vũ trang như Hamas và Hezbollah.
Phản ứng từ Iran và cộng đồng quốc tế
Iran khẳng định chương trình hạt nhân của mình chỉ phục vụ mục đích hòa bình. Trước khi bị Mỹ và Israel tập kích hồi tháng 6/2025, nước này đã làm giàu uranium tới độ tinh khiết 60%, trong khi uranium dùng để sản xuất vũ khí hạt nhân cần được làm giàu đến 90%. Gần đây, Tehran tuyên bố sẵn sàng đàm phán với Mỹ để tìm giải pháp cho các bất đồng, nhưng nhấn mạnh rằng con đường ngoại giao phải không có bất kỳ áp lực hay đe dọa nào.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 11/2 tuyên bố Tehran sẽ "không nhượng bộ trước những yêu cầu quá mức", đồng thời khẳng định Iran không tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân. Các nguồn tin Iran cho hay ông Trump đã yêu cầu ba điều kiện trong một thỏa thuận tiềm năng, bao gồm không làm giàu uranium, hạn chế chương trình tên lửa đạn đạo và chấm dứt hỗ trợ đối với các nhóm vũ trang trong khu vực.
Động thái quân sự và triển vọng đàm phán
Ông Trump gần đây tiết lộ rằng tàu sân bay USS Gerald R. Ford, tàu sân bay lớn nhất thế giới, đang được điều động từ vùng biển Caribe đến Trung Đông để hội quân với các tàu chiến và khí tài quân sự khác mà Mỹ đã tăng cường tại khu vực này. "Trong trường hợp chúng tôi không đạt được thỏa thuận, chúng ta sẽ cần đến nó", ông Trump nói với các phóng viên về tàu sân bay này.
Quân đội Mỹ trước đó đã điều nhóm tác chiến tàu sân bay Abraham Lincoln cùng nhiều khí tài đến Trung Đông trong vài tháng qua, khi căng thẳng giữa Washington và Tehran liên quan đến các cuộc biểu tình bùng phát từ cuối tháng 12/2025 ở Iran vẫn chưa hạ nhiệt. Quá trình đàm phán hạt nhân Mỹ - Iran được nối lại hồi đầu tháng sau những căng thẳng này.
Dù vậy, Tổng thống Trump vẫn để ngỏ về việc có thể đạt được một thỏa thuận với Iran. Ông nói: "Hãy đưa cho chúng tôi thỏa thuận lẽ ra họ phải đưa ngay từ đầu. Nếu họ đưa ra một thỏa thuận đúng đắn, chúng tôi sẽ không làm vậy", ám chỉ đến khả năng hành động quân sự.
Nhận định từ giới chức Mỹ
Những bình luận quyết liệt hơn về Iran được ông Trump đưa ra vài tuần sau khi Ngoại trưởng Marco Rubio nhận định rằng việc tiến hành một cuộc chuyển giao quyền lực tại Iran là điều "rất phức tạp". Trong một cuộc điều trần tại Thượng viện vào tháng trước, Ngoại trưởng Rubio cho hay với trường hợp của Iran, "chúng ta đang nói về một bộ máy đã tồn tại từ rất lâu". Ông nói thêm: "Vì vậy, điều đó đòi hỏi phải tính toán rất kỹ lưỡng, nếu tình huống ấy thực sự xảy ra".
Sự kiện này làm nổi bật những diễn biến mới nhất trong quan hệ Mỹ - Iran, với những tuyên bố cứng rắn từ cả hai phía và động thái quân sự gia tăng, trong khi cánh cửa đàm phán vẫn còn hé mở nhưng đầy thách thức.
