Tân Lãnh Tụ Tối Cao Iran Mojtaba Khamenei Vắng Bóng Sau Khi Được Bổ Nhiệm
Chỉ vài ngày sau khi được Hội đồng chuyên gia Iran bầu làm lãnh tụ tối cao mới, ông Mojtaba Khamenei vẫn chưa đưa ra bất kỳ tuyên bố công khai nào, làm dấy lên nhiều đồn đoán về tình trạng của ông. Sự im lặng này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại khu vực Trung Đông.
Những Đồn Đoán Về Tình Trạng Sức Khỏe
Mặc dù là một nhân vật có ảnh hưởng lớn trong hậu trường chính trị Iran nhiều năm qua, ông Mojtaba Khamenei vẫn là một gương mặt khá bí ẩn đối với công chúng. Gần đây, có thông tin lan truyền rằng ông có thể đã bị thương trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel. Một dẫn chương trình truyền hình nhà nước Iran dường như đã xác nhận tin đồn này khi gọi ông là “janbaz”, có nghĩa là “chiến binh bị thương” trong “chiến tranh Ramadan” – cách mà Iran gọi cuộc xung đột hiện nay.
Ông Yousef Pezeshkian, con trai Tổng thống Iran và cũng là cố vấn chính phủ, đã viết trên kênh Telegram cá nhân vào ngày 10/3: “Tôi nghe tin ông Mojtaba Khamenei bị thương. Tôi đã hỏi một số người quen có liên hệ và họ nói rằng, tạ ơn Chúa, ông ấy vẫn an toàn và khỏe mạnh.” Tuy nhiên, ông Pezeshkian không cung cấp thêm chi tiết cụ thể nào.
Lo Ngại An Ninh Và Sự Im Lặng
Sự vắng bóng của tân lãnh tụ cũng có thể xuất phát từ lo ngại an ninh, đặc biệt sau khi cha ông, cố lãnh tụ Ali Khamenei, thiệt mạng trong đợt không kích ngày 28/2. Tờ New York Times dẫn lời ba quan chức Iran giấu tên cho biết, ông Khamenei bị thương nhưng vẫn tỉnh táo và đang trú ẩn tại một địa điểm được bảo đảm an ninh ở mức độ cao, với việc liên lạc bị hạn chế tối đa.
Ông Mojtaba Khamenei chính thức được bầu làm lãnh tụ tối cao mới của Iran từ ngày 8/3 bởi Hội đồng chuyên gia gồm 88 thành viên. Tại Iran, quyền lực chính trị tập trung chủ yếu vào Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo (IRGC) và văn phòng lãnh tụ tối cao, còn được gọi là “beyt”, nơi điều hành một mạng lưới ảnh hưởng song song trong bộ máy nhà nước.
Vai Trò Ngày Càng Lớn Của Lực lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo
Các nguồn tin cấp cao của Iran tiết lộ rằng, IRGC đã thúc đẩy mạnh mẽ việc lựa chọn ông Mojtaba Khamenei làm lãnh tụ kế nhiệm. Lực lượng này tin rằng nhà lãnh đạo mới sẽ sẵn sàng ủng hộ các chính sách cứng rắn của họ, bất chấp ý kiến của phe thực dụng trong chính quyền. Vốn đã nắm giữ quyền lực đáng kể, IRGC càng gia tăng ảnh hưởng kể từ khi cuộc chiến bùng nổ.
Theo hãng tin Reuters, lực lượng này đã nhanh chóng vượt qua sự do dự của một số cá nhân trong hàng ngũ chính trị và tôn giáo cấp cao, những người đã khiến việc công bố lãnh tụ mới bị trì hoãn nhiều giờ. Một số nguồn tin cho rằng việc lựa chọn ông Mojtaba Khamenei theo ý của IRGC có thể dẫn đến việc Iran theo đuổi đường lối đối ngoại quyết liệt hơn và tăng cường kiểm soát trong nước.
Những Diễn Biến Chính Trị Gần Đây
Cuối tuần qua, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian – thành viên trong bộ ba lãnh đạo tạm thời trong giai đoạn chuyển giao – đã đưa ra lời xin lỗi các nước vùng Vịnh về việc Iran tấn công họ. Theo Reuters, các chỉ huy cấp cao của IRGC tỏ ra rất tức giận với lời xin lỗi này. Một nguồn tin cấp cao cho biết, cố lãnh tụ Ali Khamenei trước đây có khả năng kiềm chế ảnh hưởng của IRGC, cân bằng quan điểm của lực lượng này với giới chính trị và giáo sĩ. Tuy nhiên, trong giai đoạn mới, nhiều khả năng IRGC sẽ có tiếng nói quyết định trong các vấn đề lớn của đất nước.
Bối cảnh này diễn ra cùng lúc với việc Iran tiếp tục leo thang căng thẳng quân sự. Đợt tấn công mới ngày 11/3 được Iran đánh giá là “dữ dội nhất” kể từ khi chiến sự nổ ra, khiến nhiều hệ thống phòng không trong khu vực phải liên tục đánh chặn và còi báo động vang lên tại Israel cùng nhiều quốc gia vùng Vịnh.
