Quy định mới về hợp thửa đất ở và đất vườn ao
Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) vừa ban hành Thông tư số 10/2024/TT-BTNMT, hướng dẫn chi tiết về việc hợp thửa đất ở và đất vườn ao, có hiệu lực từ ngày 15/8/2024. Thông tư này nhằm tháo gỡ vướng mắc trong thực tế, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong việc quản lý, sử dụng đất đai.
Theo đó, đối với đất ở, việc hợp thửa chỉ được thực hiện khi các thửa đất liền kề nhau và có cùng mục đích sử dụng là đất ở. Điều kiện bắt buộc là diện tích tối thiểu của thửa đất sau khi hợp phải đảm bảo theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Trường hợp đất ở có vườn, ao gắn liền, nếu người sử dụng đất có nhu cầu tách phần vườn, ao để hợp với thửa đất ở khác thì phải đáp ứng các điều kiện về diện tích tối thiểu và mục đích sử dụng đất.
Điều kiện hợp thửa đất vườn ao
Đối với đất vườn ao, Thông tư quy định rõ: việc hợp thửa đất vườn ao chỉ được thực hiện khi các thửa đất liền kề và cùng mục đích sử dụng là đất trồng cây hàng năm, đất trồng cây lâu năm, đất nuôi trồng thủy sản hoặc đất làm muối. Diện tích tối thiểu sau hợp thửa cũng phải tuân thủ quy định của địa phương. Đáng chú ý, nếu đất vườn ao nằm trong khu dân cư nhưng không được công nhận là đất ở, việc hợp thửa vẫn phải theo mục đích sử dụng hiện trạng.
Bộ TN-MT nhấn mạnh, Thông tư 10/2024 không cho phép hợp thửa đất ở với đất vườn ao nếu chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng. Quy định này nhằm tránh tình trạng lách luật, biến tướng đất nông nghiệp thành đất ở trái phép.
Thủ tục và hồ sơ hợp thửa đất
Thông tư cũng hướng dẫn chi tiết thủ tục hợp thửa đất. Người sử dụng đất nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai hoặc cơ quan tiếp nhận hồ sơ theo quy định của địa phương. Hồ sơ gồm: đơn đề nghị hợp thửa đất, bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (hoặc giấy tờ tương đương), và bản vẽ sơ đồ thửa đất sau khi hợp. Thời gian giải quyết tối đa là 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Theo đại diện Bộ TN-MT, Thông tư 10/2024 được xây dựng dựa trên Luật Đất đai 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Việc ban hành thông tư này giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng tính minh bạch trong quản lý đất đai. Ông Nguyễn Văn A, chuyên gia pháp lý bất động sản, nhận định: “Thông tư 10/2024 đã giải quyết được nhiều bất cập trước đây về hợp thửa đất, đặc biệt là đối với đất vườn ao, giúp người dân dễ dàng hơn trong việc chuyển nhượng, thừa kế.”
Tác động đến thị trường bất động sản
Giới chuyên gia đánh giá, quy định mới sẽ tác động tích cực đến thị trường bất động sản, nhất là phân khúc đất nền. Việc hợp thửa đất dễ dàng hơn giúp tăng tính thanh khoản, tạo điều kiện cho các dự án phát triển nhà ở. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng quy định về diện tích tối thiểu do địa phương ban hành có thể khác nhau, do đó người dân cần tìm hiểu kỹ trước khi thực hiện.
Thông tư 10/2024 cũng quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong việc kiểm tra, xác nhận hồ sơ hợp thửa đất, nhằm ngăn chặn tình trạng hợp thửa trái phép, ảnh hưởng đến quy hoạch sử dụng đất. Bộ TN-MT yêu cầu các địa phương khẩn trương ban hành quy định cụ thể về diện tích tối thiểu để thống nhất thực hiện.
