Nấm Tử Thần Gieo Rắc Nỗi Kinh Hoàng Tại California
Một đợt bùng phát nấm tử thần chưa từng có đang diễn ra tại bang California, Mỹ, gây ra hàng loạt ca ngộ độc nghiêm trọng và khiến giới chức y tế phải đưa ra những cảnh báo khẩn cấp. Loại nấm có hình dáng dễ nhầm lẫn với nấm rơm ăn được này đang sinh sôi mạnh mẽ trong điều kiện thời tiết ẩm ướt, đe dọa tính mạng của nhiều người dân.
Đợt Ngộ Độc Lớn Nhất Trong Hàng Thập Kỷ
Sở Y tế Công cộng California đã chính thức ghi nhận 39 trường hợp ngộ độc nấm tử thần kể từ ngày 18/11/2025. Trong số này, đã có 4 ca tử vong thương tâm và 3 bệnh nhân khác buộc phải trải qua ca ghép gan để giành giật sự sống. Con số này đánh dấu một đợt ngộ độc nấm có quy mô lớn nhất tại Mỹ trong ít nhất bốn thập kỷ qua, vượt xa mức trung bình chỉ 2-3 ca mỗi năm trước đó.
"Tôi chưa từng thấy điều gì như thế này", ông Thomas Kearney, quyền lãnh đạo Hệ thống Kiểm soát Chất độc California, chia sẻ với sự lo ngại sâu sắc. Nhiều nạn nhân nhập viện trong tình trạng tổn thương gan cấp tính, tiến triển cực kỳ nhanh chóng dẫn đến suy gan toàn diện.
Mối Nguy Hiểm Chết Người Từ Loài Nấm Độc Nhất Thế Giới
Nấm tử thần, với tên khoa học Amanita phalloides, được xếp vào nhóm những loài nấm độc nhất trên hành tinh. Chúng thuộc nhóm nhỏ các loài nấm chứa amatoxin - một hợp chất cực mạnh được cho là nguyên nhân gây ra khoảng 90% các ca tử vong do ngộ độc nấm trên toàn cầu. Điều đáng sợ là độc tố này vẫn giữ nguyên tính chất nguy hiểm ngay cả khi nấm đã được phơi khô, cấp đông hay nấu chín.
"Ngay cả đối với một người lớn khỏe mạnh, chỉ cần một miếng nhỏ cũng có thể gây tử vong", bác sĩ Craig Smollin, giám đốc y khoa Phân khu San Francisco thuộc Hệ thống Kiểm soát Chất độc California, nhấn mạnh. Liều gây tử vong tối thiểu của amatoxin ước tính chỉ khoảng 0,1 mg trên mỗi kg thể trọng, tương đương 5-15 mg đối với người trưởng thành - một lượng độc tố có thể tồn tại trong duy nhất một cây nấm tử thần.
Triệu Chứng Và Sự Tàn Phá Không Thể Đảo Ngược
Khi vô tình ăn phải loại nấm chết người này, các triệu chứng ban đầu thường xuất hiện sau 6 đến 24 giờ, bao gồm:
- Đau quặn bụng dữ dội
- Cảm giác mệt lả, choáng váng
- Nôn mửa và tiêu chảy liên tục
Độc tố amatoxin nhanh chóng tấn công và phá hủy tế bào gan, dẫn đến suy gan cấp. Một số bệnh nhân còn gặp phải tình trạng rối loạn đông máu và lú lẫn do chức năng gan bị tê liệt hoàn toàn. Đáng báo động là chưa có loại thuốc giải độc nào được chứng minh hiệu quả đối với độc tố của nấm tử thần. Trong nhiều trường hợp, ghép gan trở thành phương án cuối cùng để cứu sống bệnh nhân.
"Nếu bị suy gan, mọi thứ khác trong cơ thể cũng sụp đổ theo", bác sĩ Eliana Agudelo từ bệnh viện Đại học California tại San Francisco (UCSF) giải thích về mức độ nghiêm trọng của tình trạng này.
Sự Nhầm Lẫn Chết Người Và Sự Bùng Phát Bất Thường
Một trong những lý do chính dẫn đến các vụ ngộ độc là hình dáng của nấm tử thần khi còn non rất giống với nấm rơm ăn được - một loại nguyên liệu phổ biến trong ẩm thực châu Á. Chúng thường mọc dưới các cây sồi trong công viên đô thị lẫn rừng cây, với mũ nấm hình vòm biến đổi từ màu trắng sang xanh lục theo từng giai đoạn phát triển.
"Nấm tử thần to, bắt mắt, dễ gây chú ý. Chúng trông ngon và ăn cũng ngon", bà Debbie Viess, chuyên gia sáng lập Hiệp hội Nấm học Vịnh San Francisco, cho biết. Điều này khiến nhiều người, đặc biệt là những người nhập cư từ các nước châu Á có thói quen hái nấm hoang dã, dễ dàng nhầm lẫn với các loài nấm an toàn.
Trong khi các vụ ngộ độc trước đây thường tập trung ở phía bắc California, năm nay tình hình đã thay đổi đáng kể. Tại buổi tọa đàm về nấm ở Newport Beach, nhà nấm học kỳ cựu Joanne Schwartz tiết lộ nấm tử thần đang mọc hàng loạt ngay trên các bãi cỏ nhà dân ở miền nam California, bao gồm cả quận Cam. Bà Schwartz cảnh báo nhiều loài nấm đang mọc xen kẽ nhau do điều kiện thời tiết bất thường, khiến việc phân biệt giữa nấm độc và nấm ăn được càng trở nên khó khăn.
Lịch Sử Đen Tối Và Nỗ Lực Ứng Phó Hiện Tại
Nấm tử thần không phải là mối đe dọa mới. Trong suốt chiều dài lịch sử, chúng đã được cho là liên quan đến cái chết của nhiều nhân vật quyền lực như Hoàng đế La Mã Claudius năm 54 SCN, Giáo hoàng Clement VII năm 1534 và Sa hoàng Ivan Bạo chúa năm 1584.
Trước tình hình hiện tại, Bệnh viện UCSF - một trong những trung tâm ghép gan lớn nhất khu vực và đơn vị vận hành Hệ thống Kiểm soát Chất độc California - đang ở tuyến đầu ứng phó với đợt bùng phát. Các bác sĩ tại đây liên tục nhận thắc mắc từ người dân và cung cấp tư vấn chuyên môn cho đồng nghiệp ở các cơ sở y tế khác về cách xử trí những ca ngộ độc nấm.
Giới chức y tế California khuyến cáo người dân tuyệt đối không hái và ăn bất kỳ loại nấm hoang dã nào nếu không có chuyên môn nhận dạng chính xác. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loài nấm độc phát triển mạnh, việc nâng cao nhận thức cộng đồng về mối nguy hiểm này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
