Nhật Bản tịch thu tàu cá Trung Quốc, bắt thuyền trưởng trong vùng đặc quyền kinh tế
Cơ quan Nghề cá Nhật Bản vừa thông báo một hành động hiếm thấy: tịch thu một tàu cá Trung Quốc và bắt giữ thuyền trưởng của con tàu này. Sự việc xảy ra trong bối cảnh quan hệ giữa hai quốc gia châu Á vẫn đang căng thẳng mà chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Diễn biến vụ việc
Theo thông cáo được đưa ra vào ngày 13 tháng 2 năm 2026, thanh tra nghề cá Nhật Bản đã yêu cầu con tàu dừng lại để tiến hành kiểm tra. Tuy nhiên, tàu cá Trung Quốc không chấp hành lệnh mà thay vào đó đã bỏ chạy. Hành động này dẫn đến việc thuyền trưởng, một công dân Trung Quốc 47 tuổi, bị bắt giữ ngay trong ngày.
Vụ việc cụ thể diễn ra vào ngày 12 tháng 2, tại vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản, ngoài khơi tỉnh Nagasaki. Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên kể từ năm 2022 mà Nhật Bản thực hiện việc tịch thu một tàu cá Trung Quốc. Trên tàu có tổng cộng 11 người, bao gồm cả thuyền trưởng.
Bối cảnh căng thẳng song phương
Việc bắt giữ thuyền trưởng tàu cá Trung Quốc không phải là sự cố đầu tiên. Năm 2010, một vụ việc tương tự trên biển Hoa Đông đã trở thành một sự cố ngoại giao lớn giữa hai nước. Hiện tại, Trung Quốc và Nhật Bản vẫn đang có tranh chấp chủ quyền đối với khu vực quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.
Quan hệ song phương giữa hai nước bắt đầu xấu đi từ cuối năm ngoái, sau khi Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đưa ra những phát biểu về vấn đề đảo Đài Loan. Bà Takaichi, 64 tuổi, được đánh giá là một nhà lãnh đạo có quan điểm cứng rắn đối với Trung Quốc.
Vị thế của bà càng được củng cố vững chắc sau chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử sớm diễn ra vào ngày 8 tháng 2. Điều này giúp bà có cơ sở để định hình chính sách đối nội và đối ngoại trong 4 năm tới.
Phản ứng từ Trung Quốc
Đầu tuần này, Thủ tướng Takaichi đã khẳng định bà "cởi mở với nhiều hình thức đối thoại với Trung Quốc". Tuy nhiên, phía Trung Quốc tỏ ra hoài nghi về thiện chí này.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Lâm Kiếm, phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 11 tháng 2 rằng: "Đối thoại thực chất phải được xây dựng trên sự tôn trọng lẫn nhau". Ông nhấn mạnh: "Miệng nói đối thoại nhưng lại hành động đối đầu. Không ai chấp nhận kiểu đối thoại như vậy".
Ông Lâm Kiếm còn nêu rõ điều kiện để phát triển quan hệ: "Nếu Nhật Bản thực sự muốn phát triển quan hệ chiến lược và cùng có lợi với Trung Quốc (đại lục), thì rất đơn giản và rõ ràng: rút lại những phát biểu sai lầm của bà Takaichi về Đài Loan".
Vụ tịch thu tàu cá và bắt giữ thuyền trưởng diễn ra ngay sau những tuyên bố này, cho thấy căng thẳng giữa hai nước vẫn đang ở mức cao và có nguy cơ leo thang.
