Chiến sự Iran lan rộng: Mỹ truy quét 'tàu bóng tối' từ Hormuz đến Malacca
Chiến dịch truy quét các tàu chở dầu liên quan đến Iran của Mỹ đang mở rộng ra ngoài Vịnh Ba Tư, lan sang vùng biển Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Động thái này được xem là một bước leo thang trong nỗ lực gây sức ép lên Tehran, nhưng đồng thời cũng làm dấy lên lo ngại về việc phá vỡ tiến trình hòa bình mong manh giữa hai bên.
Mở rộng phạm vi xung đột
Theo thông tin từ Reuters, quân đội Mỹ đã chặn ít nhất ba tàu chở dầu treo cờ Iran tại các vùng biển châu Á, bao gồm khu vực gần Ấn Độ, Malaysia và Sri Lanka. Các tàu này sau đó được điều hướng rời khỏi vị trí. Việc mở rộng phạm vi hoạt động ra hàng nghìn km ngoài Vịnh Ba Tư cho thấy Washington đang thực hiện đúng cam kết truy vết các tàu liên quan đến Iran ở bất kỳ đâu trên thế giới.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng bước đi này có thể khiến khoảng cách giữa Mỹ và Iran tại bàn đàm phán hòa bình ngày càng lớn, làm triển vọng đạt được thỏa thuận trở nên khó khăn hơn. Việc đưa xung đột ra vùng biển xa nhiều khả năng chỉ khiến lập trường của Tehran thêm cứng rắn trong giai đoạn hiện nay.
Chiến dịch chặn bắt tàu Tifani
Một trong những vụ việc nổi bật là việc Mỹ chặn bắt tàu chở dầu M/T Tifani trên Ấn Độ Dương vào ngày 21/4. Con tàu này, có khả năng vận chuyển tới 2 triệu thùng dầu thô, đã bị chặn tại khu vực giữa Sri Lanka và Indonesia, cách Vịnh Ba Tư hơn 2.000 dặm.
Dữ liệu hàng hải và hình ảnh vệ tinh cho thấy Tifani rời cảng dầu Kharg của Iran vào ngày 6/4, di chuyển qua Vịnh Oman và hướng về eo biển Malacca. Đến ngày 21/4, sau khi đi qua Sri Lanka, tàu bất ngờ đổi hướng đột ngột, và ngay sau đó, Mỹ thông báo tiến hành chiến dịch lên tàu.
Phân tích hành trình của Tifani trong một năm qua cho thấy con tàu thường xuyên di chuyển giữa Vịnh Ba Tư và khu vực Eastern Outer Port Limit (EOPL) của Malaysia, nơi được xem là "điểm nóng" cho các hoạt động chuyển tải dầu bị trừng phạt nhằm che giấu nguồn gốc.
Chiến thuật "đại dương mở" của Hải quân Mỹ
Video do Bộ Chiến tranh Mỹ công bố cho thấy binh sĩ Mỹ sử dụng trực thăng để đổ bộ lên tàu chở dầu từ một tàu chiến thuộc loại "căn cứ nổi viễn chinh". Việc sử dụng loại tàu này trong chiến dịch giữa vùng biển mở Ấn Độ Dương cho thấy quy mô và năng lực triển khai rộng lớn của Hải quân Mỹ.
Các nhà phân tích cho rằng đại dương mở là môi trường thuận lợi hơn để Hải quân Mỹ tiến hành chặn bắt, do ít tàu trung lập xung quanh và không bị hạn chế bởi địa hình hay nguy cơ đối phương ẩn nấp như tại khu vực Vịnh Ba Tư.
Phản ứng và triển vọng đàm phán
Bộ Chiến tranh Mỹ nhấn mạnh sẽ tiếp tục thực thi pháp luật hàng hải trên phạm vi toàn cầu để ngăn chặn các tàu bị trừng phạt hỗ trợ Iran. Tuy nhiên, Iran đã tuyên bố sẽ đáp trả việc "tịch thu phi pháp" các tàu, cho rằng điều này vi phạm thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4.
Dù số phận của các tàu như Tifani và Touska (một tàu hàng Iran bị chặn trước đó) vẫn chưa rõ ràng, chiến thuật hiện tại của Mỹ dường như chưa đưa Iran đến gần hơn với bàn đàm phán. Trái lại, việc mở rộng chiến sự ra vùng biển xa có nguy cơ làm tiến trình hòa bình thêm rối rắm và khó tạo ra đột phá.
Các chuyên gia nhận định rằng trong khi Mỹ tăng cường sức ép thông qua các biện pháp quân sự và trừng phạt, Tehran có thể củng cố thế trận và kéo dài thời gian đàm phán, khiến cuộc đấu trí giữa hai bên trở nên căng thẳng và không khoan nhượng hơn bao giờ hết.
