Mỹ Tăng Cường Hiện Diện Quân Sự Tại Iran Bất Chấp Tuyên Bố Đàm Phán
Mỹ đang triển khai kế hoạch gửi thêm hàng nghìn binh sĩ tới khu vực Trung Đông, sẵn sàng cho các chiến dịch trên bộ tại Iran. Động thái này diễn ra bất chấp tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về những tiến triển trong đàm phán hòa bình với Tehran.
Triển Khai Quân Sự Quy Mô Lớn
Theo thông tin từ một quan chức Mỹ, Lầu Năm Góc đang chuẩn bị điều động các đơn vị thuộc Sư đoàn Dù 82 tới khu vực. Khoảng 3.000 binh sĩ tinh nhuệ sẽ hội quân cùng hàng nghìn lính thủy quân lục chiến đang trên các tàu chiến hướng về vùng Vịnh. Việc điều động này nâng tổng quân số Mỹ tại Trung Đông lên 60.000 người.
Tàu USS Tripoli cùng 2.200 binh sĩ thuộc Đơn vị Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31 dự kiến cập bến Trung Đông vào cuối tuần này. Trong khi đó, Nhóm Sẵn sàng Đổ bộ Boxer chở theo 4.500 quân, bao gồm 2.200 lính thủy quân lục chiến thuộc Đơn vị Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 11, sẽ đến nơi sau 3-4 tuần nữa.
Tuyên Bố Trái Ngược Từ Nhà Trắng
Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 24/3, Tổng thống Trump cho biết Mỹ đang liên lạc với "những người phù hợp" ở Iran. Ông nhấn mạnh rằng Phó Tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio đang tham gia vào các cuộc đàm phán. "Tôi khẳng định với các bạn, họ muốn đạt được một thỏa thuận", ông Trump nói về chính phủ Iran.
Tuy nhiên, Iran đã phủ nhận việc tham gia bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ, nhưng xác nhận rằng nỗ lực hòa giải của các quốc gia khác đang được tiến hành. Các bình luận của ông Trump được đưa ra trước thời hạn chót vào thứ Sáu (27/3) do chính ông ấn định để Iran đồng ý chấm dứt xung đột.
Eo Biển Hormuz Trong Tâm Bão
Eo biển Hormuz, tuyến đường chiến lược vận chuyển 1/5 lượng dầu thế giới, hiện gần như bị đóng cửa hoàn toàn đối với vận tải tàu biển. Iran đã tiến hành các cuộc phản công vào những mục tiêu trong khu vực, bao gồm cơ sở năng lượng tại vùng Vịnh.
Vào thứ Ba, Iran đã gửi thư tới các quốc gia thành viên của Tổ chức Hàng hải Quốc tế, thông báo rằng các "tàu không thù địch" có thể đi qua eo biển nếu "có sự phối hợp với chính quyền Iran". Nhà Trắng hiện chưa xác nhận liệu đây có phải là sự nhượng bộ mà ông Trump đã đề cập hay không.
Thách Thức Từ Mô Hình Biển Đen
Trong nỗ lực khôi phục dòng chảy dầu khí qua eo biển Hormuz, đã xuất hiện đề xuất áp dụng mô hình từng cho phép Ukraine xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen giữa xung đột với Nga. Tuy nhiên, chuyên gia quan hệ quốc tế Nicholas Kralev đánh giá những điều kiện từng giúp mô hình này vận hành ở Biển Đen không tồn tại ở eo biển Hormuz.
Ông Kralev chỉ ra ba điều kiện chính giúp thỏa thuận Biển Đen thành công, bao gồm lợi ích kinh tế chung, sự hiện diện của bên thứ ba trung gian, và hoạt động quân sự hạn chế. "Eo biển Hormuz hiện nay không tồn tại bất cứ điều kiện nào như trên", ông nói.
Triển Vọng Ngoại Giao Mờ Mịt
Bà Kaja Kallas, Cao ủy chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu, gợi ý có thể huy động sứ mệnh hải quân Aspides để bảo vệ tàu thuyền gần eo biển Hormuz. Nhưng theo ông Kralev, "việc hộ tống tàu không phải là ngoại giao".
Hành lang ngũ cốc Biển Đen về cơ bản là thỏa thuận chính trị, trong khi tại khu vực Vùng Vịnh, tàu thuyền nhiều khả năng sẽ cần được hải quân bảo vệ thường trực. Điều này có thể biến hoạt động hộ tống trở thành chiến dịch quân sự quy mô lớn, làm dấy lên nguy cơ leo thang.
Theo ông Kralev, triển vọng tại Hormuz phụ thuộc vào tính toán chiến lược của Iran. "Nếu Iran cho rằng việc hạn chế lưu thông qua eo biển giúp củng cố vị thế trong xung đột, không thỏa thuận hành lang nào có thể tồn tại", ông viết.
