Mỹ Phong Tỏa Eo Biển Hormuz: Cuộc Chiến Kinh Tế Căng Thẳng Với Iran
Động thái phong tỏa eo biển Hormuz trong tuần này của Mỹ cho thấy Washington chưa có dấu hiệu lùi bước trong chiến sự với Iran, dù đang rất cần tìm lối thoát. Hành động này đồng thời làm gia tăng rủi ro xảy ra những diễn biến nghiêm trọng hơn, đẩy hai quốc gia vào một cuộc đối đầu kinh tế đầy căng thẳng.
Gây Tổn Thương Kinh Tế Lẫn Nhau
Nếu lệnh phong tỏa eo biển Hormuz kéo dài, cả Mỹ và Iran đều sẽ chịu thiệt hại nặng nề về kinh tế. Đây được xem là một dạng "gây tổn thương kinh tế cho nhau", trong đó Washington, với quy mô nền kinh tế khổng lồ trị giá 31.000 tỷ USD, đang đặt cược rằng họ có sức chống chịu tốt hơn Iran. Tuy nhiên, Tehran lại đặt niềm tin vào khả năng chống chịu bền bỉ trước các áp lực từ bên ngoài.
Việc thực thi phong tỏa đòi hỏi sức mạnh quân sự đáng kể, điều này đặt binh sĩ Mỹ vào thế nguy hiểm. Washington vốn tìm cách tránh điều này từ đầu chiến sự bằng cách chỉ ưu tiên tiến hành không kích. Kiểm soát vùng biển nguy hiểm và sẵn sàng triển khai lực lượng lên tàu chống đối có nguy cơ gây thương vong cho binh sĩ Mỹ, làm dư luận Mỹ vốn đã phản đối cuộc chiến càng thêm giận dữ.
Tác Động Đến Thị Trường Dầu Toàn Cầu
Lệnh phong tỏa sẽ khiến 1,8 triệu thùng dầu thô Iran xuất đi mỗi ngày biến mất khỏi thị trường toàn cầu. Con số này tương đương khoảng 2% nhu cầu dầu của thế giới trong một ngày. Dù không phải là lượng dầu quá lớn, trong bối cảnh 12 triệu thùng dầu xuất từ Vùng Vịnh mỗi ngày đã bị gián đoạn vì chiến sự, lượng dầu từ Iran trở nên quan trọng hơn đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Thị trường dầu toàn cầu tiếp tục biến động vì lệnh phong tỏa, giá xăng dầu có khả năng tăng cao. Người dân Mỹ vốn đã lo ngại lạm phát, nay khó có thể chịu đựng thêm áp lực chi phí sinh hoạt. Dù là quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới, Mỹ cũng không tránh khỏi tác động kinh tế, bởi người tiêu dùng và doanh nghiệp vẫn phải trả giá theo thị trường quốc tế.
Iran Và Khả Năng Chống Chịu
Về phía Iran, nếu Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa kéo dài, nước này sẽ chịu tác động nghiêm trọng hơn. Lệnh phong tỏa có thể bóp nghẹt xuất khẩu dầu - nguồn thu chủ lực của Iran. Tuy nhiên, Iran đã quen với các lệnh trừng phạt và áp lực kinh tế, đồng thời vẫn còn nguồn lực để duy trì. Sau khi Mỹ tạm dỡ bỏ trừng phạt đối với dầu Iran trong tháng trước, sản lượng dầu của Iran đã tăng mạnh.
Theo ông Johannes Rauball, chuyên gia phân tích tại Kpler, tổng lượng dầu thô của Iran đang lưu trữ trên biển, bao gồm hàng tồn và hàng đang vận chuyển, đạt khoảng 190 triệu thùng. Hải quân Mỹ hiện chỉ có thể chặn một phần lượng dầu này. Ngoài ra, Iran từng có nhiều cách để né các lệnh trừng phạt, như tận dụng mối quan hệ với một số nước láng giềng để đưa dầu qua các nước này.
Bước Ngoặt Nguy Hiểm Và Nguy Cơ Leo Thang
Với lệnh phong tỏa eo biển Hormuz, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang giao một nhiệm vụ đầy thách thức cho lực lượng Mỹ: giành quyền kiểm soát eo biển từ Iran. Đây thực tế là bước leo thang nghiêm trọng, làm gia tăng nguy cơ lan rộng xung đột trong khu vực. Tehran có thể gia tăng các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng trọng yếu, trong khi các lực lượng ủy nhiệm của Iran ở nước ngoài cũng có thể mở rộng mức độ tham chiến.
Hiện vẫn còn nhiều câu hỏi xoay quanh lệnh phong tỏa của Mỹ và tác động của nó. Liệu lệnh phong tỏa có đủ sức buộc Iran từ bỏ quyền kiểm soát eo biển Hormuz hay không vẫn là câu hỏi lớn. Nhiều chuyên gia cho rằng mọi chuyện đã đi xa đến mức khó có thể khiến eo biển Hormuz trở lại trạng thái trước chiến sự.
