Đàm phán Nga - Ukraine tại Geneva: Lãnh thổ là tâm điểm chính
Theo thông tin từ các hãng tin AFP và Reuters, phái đoàn Nga và Ukraine dự kiến sẽ bắt đầu vòng đàm phán thứ ba tại Geneva, Thụy Sĩ, vào các ngày 17 và 18 tháng 2. Cuộc đàm phán này do Mỹ đóng vai trò trung gian, sau khi hai vòng đàm phán trước đó tại Abu Dhabi không đạt được nhiều tiến triển đáng kể. Điện Kremlin xác nhận rằng phái đoàn Nga sẽ được dẫn đầu bởi ông Vladimir Medinsky, trợ lý của Tổng thống Vladimir Putin, với sự tham gia của Giám đốc tình báo quân sự Igor Kostyukov.
Bên cạnh đó, đặc phái viên kinh tế Kirill Dmitriev sẽ tham gia vào một nhóm công tác riêng biệt để thảo luận về các vấn đề kinh tế. Các cuộc đàm phán này sẽ được tiến hành một cách kín đáo, không có sự tham dự của giới truyền thông, nhằm đảm bảo tính bảo mật và hiệu quả trong quá trình thương lượng.
Phái đoàn Ukraine và mục tiêu hòa bình
Phía Ukraine sẽ do ông Rustem Umerov, Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Ukraine, dẫn đầu đoàn đàm phán. Cùng tham dự còn có Chánh văn phòng Tổng thống Kyrylo Budanov và Cố vấn cấp cao Serhiy Kyslytsya. Trước khi lên đường sang Geneva, ông Umerov đã nhấn mạnh rằng mục tiêu của Ukraine về "một nền hòa bình bền vững và lâu dài" vẫn không hề thay đổi, thể hiện quyết tâm của chính phủ nước này trong việc tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột kéo dài.
Về phía Mỹ, chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ cử các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner tham dự đàm phán. Tổng thống Trump đang gây sức ép để Nga và Ukraine có thể kết thúc cuộc xung đột đã kéo dài suốt 4 năm qua. Trong một tuyên bố trên chuyên cơ Air Force One vào ngày 16 tháng 2, ông Trump cho biết: "Chúng ta sẽ có các cuộc đàm phán lớn. Sẽ rất dễ dàng. Nhưng cho đến nay, Ukraine nên nhanh chóng ngồi vào bàn đàm phán", thể hiện sự lạc quan về tiến trình này.
Lãnh thổ: Vấn đề cốt lõi trong đàm phán
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tiết lộ rằng lần này, các bên dự kiến sẽ thảo luận một phạm vi vấn đề rộng hơn, bao gồm các vấn đề cốt lõi liên quan đến lãnh thổ và những yêu cầu mà Nga đã đưa ra. Hiện tại, Nga đang kiểm soát khoảng 20% lãnh thổ của Ukraine, bao gồm bán đảo Crimea và một phần vùng Donbass, gồm hai tỉnh Donetsk và Luhansk, mà Nga đã tuyên bố sáp nhập.
Nga yêu cầu Ukraine công nhận quyền kiểm soát 20% phần lãnh thổ còn lại ở khu vực Donetsk mà nước này chưa kiểm soát được, tuy nhiên, Kiev kiên quyết bác bỏ yêu cầu này. Ngoài ra, hai bên còn có sự bất đồng sâu sắc về việc kiểm soát nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia và khả năng triển khai quân đội phương Tây tại Ukraine sau chiến tranh.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, trong một bài đăng trên mạng xã hội vào ngày 16 tháng 2, đã cáo buộc rằng Nga không sẵn sàng nhượng bộ với các yêu cầu về lãnh thổ và chính trị, đồng thời cho rằng Matxcơva muốn tiếp tục chiến sự. Ông nhấn mạnh rằng chỉ khi gây đủ sức ép lên Nga và có các bảo đảm an ninh rõ ràng cho Ukraine thì xung đột mới có thể chấm dứt.
Đàm phán song song: Mỹ và Iran tại Geneva
Song song với cuộc đàm phán Nga - Ukraine, Mỹ và Iran cũng sẽ bước vào vòng đàm phán mới tại Geneva vào ngày 17 tháng 2, với Oman đóng vai trò trung gian. Mục tiêu của cuộc đàm phán này là nhằm ngăn ngừa nguy cơ Washington thực hiện hành động quân sự ở Tehran. Nhà Trắng xác nhận đã cử đặc phái viên về Trung Đông Steve Witkoff và con rể ông Trump là ông Jared Kushner tham gia.
Tổng thống Donald Trump đã cảnh báo về "hậu quả" nếu không đạt được thỏa thuận, trong khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định Mỹ hy vọng sẽ đạt được một thỏa thuận và ưu tiên các giải pháp hòa bình. Iran, về phần mình, khẳng định các cuộc thảo luận chỉ giới hạn ở vấn đề hạt nhân, mặc dù Washington muốn mở rộng sang các chủ đề khác như tên lửa đạn đạo và sự ủng hộ của Tehran đối với các nhóm vũ trang trong khu vực.
Ngày 16 tháng 2, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã gặp người đồng cấp Oman Badr Albusaidi tại Geneva để trao đổi về quan điểm của Tehran liên quan đến vấn đề hạt nhân và việc dỡ bỏ trừng phạt. Ông cũng có cuộc gặp với Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi. Ông Araghchi nhấn mạnh Iran nghiêm túc theo đuổi ngoại giao hướng tới kết quả, bảo đảm lợi ích của người dân và duy trì hòa bình trong khu vực.
Bối cảnh căng thẳng và hành động quân sự
Trong bối cảnh chuẩn bị đàm phán, truyền hình nhà nước Iran đưa tin Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran đã bắt đầu loạt tập trận tại eo biển Hormuz, một tuyến vận chuyển dầu khí trọng yếu. Giới chức Iran đã nhiều lần đe dọa phong tỏa eo biển này, làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.
Đồng thời, Ấn Độ đã bắt giữ ba tàu chở dầu nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ, có liên hệ đến Iran, và triển khai chiến dịch giám sát quy mô lớn trên biển để ngăn chặn hoạt động chuyển tải dầu trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế của mình. Những động thái này cho thấy sự phức tạp và liên kết giữa các vấn đề địa chính trị đang diễn ra trên toàn cầu.
