Mỹ Nới Lỏng Cấm Vận Dầu Nga Trong Bối Cảnh Giá Dầu Tăng Cao
Chính quyền Mỹ đã ban hành lệnh miễn trừ trừng phạt cho các quốc gia mua xăng dầu trên biển của Nga trong vòng 30 ngày, bắt đầu từ ngày 12.3. Động thái này được cho là nhằm mục đích hạ nhiệt giá xăng dầu đang bị đẩy lên mức cao do cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran. Trước đó, Washington chỉ đưa ra miễn trừ tạm thời cho riêng Ấn Độ, nhưng nay mở rộng phạm vi để ứng phó với tình hình thị trường năng lượng căng thẳng.
Giá Dầu Tăng Vọt Và Lợi Ích Cho Nga
Theo tạp chí Forbes, cuộc xung đột tại Trung Đông và việc đóng eo biển Hormuz đã khiến giá dầu thế giới tăng vọt, giúp dầu Nga lần đầu tiên đắt hơn giá dầu tham chiếu toàn cầu. Điều này làm đảo ngược hệ thống trừng phạt dầu Nga chỉ trong vòng 12 ngày. Tuy nhiên, việc miễn trừ của Mỹ dường như không có nhiều tác dụng ngay lập tức, khi giá dầu Brent đã tăng trở lại lên mức 101 USD/thùng tính đến chiều ngày 13.3.
Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CREA) công bố dữ liệu cho thấy trong 2 tuần sau khi cuộc xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran bắt đầu vào ngày 28.2, Nga đã thu được khoảng 6 tỉ euro (tương đương 6,8 tỉ USD) từ xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch, chủ yếu là dầu mỏ, khí đốt và than đá. Doanh thu này tăng 14% mỗi ngày, với mức trung bình đạt 510 triệu euro, phần lớn được cho là đang tài trợ cho các hoạt động quân sự của Nga tại Ukraine.
Phản Ứng Từ Châu Âu Và Ukraine
Nhiều nước châu Âu đã phản đối mạnh mẽ quyết định của Mỹ. Trong chuyến thăm Na Uy ngày 13.3, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết Đức chỉ biết về quyết định này vào sáng cùng ngày và bày tỏ mong muốn tìm hiểu động cơ đằng sau của Washington. Ông Merz nhấn mạnh: "Chúng tôi tin rằng điều đó là sai lầm. Hiện tại đang có vấn đề về giá cả, chứ không phải về nguồn cung".
Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Stoere cũng cho rằng không nên nới lỏng lệnh cấm vận năng lượng đối với Nga. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen viết trên mạng xã hội X rằng đây không phải thời điểm để nới lỏng cấm vận, vì sẽ là "sai lầm chiến lược" và giúp Nga hưởng lợi từ giá dầu cao.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, trong cuộc họp báo với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Paris ngày 13.3, cảnh báo rằng quyết định nới cấm vận có thể giúp Moscow thu thêm 10 tỉ USD, khẳng định "Điều này chắc chắn không giúp gì cho hòa bình". Ông Macron đồng tình, nhấn mạnh không có lý do gì để dỡ cấm vận cho Nga.
Động Thái Quân Sự Và Phản Ứng Quốc Tế
Trong bối cảnh này, Nga tiếp tục các cuộc tấn công vào Ukraine. Không quân Ukraine thông báo Nga đã phóng một tên lửa đạn đạo Iskander-M và 126 UAV tấn công vào rạng sáng 13.3, với 117 chiếc UAV bị bắn hạ. Các quan chức Ukraine cho biết ít nhất 3 người thiệt mạng và 27 người bị thương trong các đợt tấn công này.
Bộ Quốc phòng Romania cũng điều động tiêm kích F-16 để theo dõi khả năng UAV xâm phạm không phận sau khi radar phát hiện mục tiêu, với nghi ngờ các mảnh vỡ có thể rơi xuống lãnh thổ gần biên giới Ukraine. Bộ Quốc phòng Nga thông báo đã giành quyền kiểm soát 2 khu định cư tại Ukraine trong tuần qua, tại tỉnh Sumy và Donetsk.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tỏ ra hài lòng với hành động của Mỹ, cho rằng hai nước có lợi ích chung trong việc ổn định thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, các chuyên gia lo ngại rằng việc nới lỏng cấm vận có thể làm suy yếu nỗ lực trừng phạt Nga và kéo dài cuộc xung đột tại Ukraine.
