Mỹ Mở Cửa Đàm Phán Với Iran, Xung Đột Trung Đông Gây Chấn Động Kinh Tế Châu Á
Hôm qua, ngày 14 tháng 4, theo các nguồn tin thân cận từ chính phủ Mỹ được CNN dẫn lại, Hoa Kỳ vẫn đang duy trì khả năng đàm phán vòng hai với Iran. Tuy nhiên, Phó Tổng thống Mỹ J.D Vance đã đưa ra tuyên bố mạnh mẽ, cho rằng "bóng đang ở phía sân Iran", ngụ ý rằng Tehran chỉ cần chấp nhận các điều kiện từ Washington thì hai bên có thể nối lại đàm phán.
Tác Động Sâu Sắc Từ Xung Đột
Trên mạng xã hội Truth Social vào nửa đêm ngày 13 tháng 4 theo giờ Việt Nam, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiết lộ rằng ngày 12 tháng 4 đã có tổng cộng 34 tàu vượt qua eo biển Hormuz. Đây là con số cao nhất kể từ khi chiến sự bùng nổ, mặc dù thông tin này chưa được kiểm chứng độc lập. Đồng thời, ông Trump cũng đe dọa sẽ bắn hạ các tàu tấn công nhanh của Iran nếu chúng tiếp cận gần các tàu chiến Mỹ ở vịnh Ba Tư.
Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) đã thông báo áp dụng hạn chế tiếp cận hàng hải đối với các cảng và khu vực ven biển của Iran từ 21 giờ ngày 13 tháng 4, bao gồm vịnh Ba Tư, vịnh Oman và eo biển Hormuz. Hạn chế này không có ngoại lệ cho bất kỳ tàu nào, bất kể quốc tịch, khi tham gia vào các cơ sở ven biển của Iran.
Ảnh Hưởng Nặng Nề Đến Kinh Tế Châu Á - Thái Bình Dương
Những diễn biến căng thẳng này khiến xung đột Trung Đông trở nên khó lường, gây tác động lớn trên toàn cầu, đặc biệt là khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) đã công bố báo cáo cho thấy leo thang quân sự có thể gây thiệt hại sản lượng từ 97 đến 299 tỷ USD cho kinh tế khu vực, tương đương 0,3-0,8% GDP.
Báo cáo dự đoán cuộc chiến đe dọa đẩy 32 triệu người vào cảnh nghèo đói toàn cầu, với 8,8 triệu người trong số đó thuộc châu Á - Thái Bình Dương. Nguyên nhân chính là sự gia tăng chi phí vận chuyển, năng lượng và thực phẩm, gây áp lực lên thu nhập, tiêu dùng, việc làm và an sinh xã hội. Các hộ gia đình thu nhập thấp, lao động phi chính thức, người di cư và doanh nghiệp nhỏ là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất.
Rủi Ro Cao Từ Gián Đoạn Năng Lượng
Tập đoàn tài chính S&P Global trong báo cáo mới nhất đánh giá rằng tình trạng nhập khẩu năng lượng của châu Á - Thái Bình Dương khiến khu vực này dễ bị gián đoạn nguồn cung kéo dài. Giá năng lượng cao làm tăng chi phí và lạm phát, xói mòn sức mua và kìm hãm tăng trưởng. Một số nền kinh tế phải đối mặt với thiếu hụt khí đốt hóa lỏng và các biện pháp tiết kiệm năng lượng, gây gián đoạn hoạt động kinh tế.
Dù nhiều quốc gia duy trì dự trữ dầu thô chiến lược ở mức cao, nhưng nếu chiến sự kéo dài, gián đoạn năng lượng vẫn có thể xảy ra. Ví dụ, Hàn Quốc có 26 tàu treo cờ bị mắc kẹt ở vịnh Ba Tư, với dự trữ dầu mỏ chỉ đủ cho 26 ngày tiêu thụ. OECD đã hạ dự báo tăng trưởng của Hàn Quốc 0,4 điểm phần trăm và nâng dự báo lạm phát lên 2,7%, cảnh báo về ba cú sốc: lạm phát cao, lãi suất tăng và đồng won suy yếu.
Indonesia cũng áp dụng các biện pháp hạn chế tiêu thụ xăng dầu, như giới hạn bán nhiên liệu 50 lít mỗi ngày cho mỗi ô tô và cho công chức làm việc tại nhà vào thứ sáu hàng tuần, giúp tiết kiệm ước tính 364,92 triệu USD trong trợ cấp nhiên liệu.
Dự Báo Giá Dầu Và Kịch Bản Tương Lai
Giá dầu vẫn khó đoán và có thể duy trì ở mức cao. S&P Global đưa ra hai kịch bản: nếu chiến sự hạ nhiệt và vấn đề eo biển Hormuz được giải quyết trong tháng 4, giá dầu Brent có thể đạt trung bình 92 USD/thùng trong quý 2/2026 và 80 USD/thùng cho cả năm 2026. Tuy nhiên, trong kịch bản xấu hơn với chiến sự kéo dài, giá có thể chạm đỉnh 200 USD/thùng và trung bình 130 USD/thùng, khiến lạm phát tăng thêm 1-1,6 điểm phần trăm và tăng trưởng kinh tế châu Á giảm 0,3-0,7 điểm phần trăm.
Tuvalu Ban Bố Tình Trạng Khẩn Cấp
Tuvalu, một trong những quốc gia nhỏ nhất thế giới, đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp vào ngày 13 tháng 4 do rủi ro từ cuộc chiến Trung Đông đối với nguồn cung nhiên liệu. Toàn quyền Tuvalu Tofiga Vaevalu Falani cho biết tình trạng này chỉ giới hạn ở Funafuti, hòn đảo chính, trong bối cảnh bất ổn gia tăng trong hệ thống sản xuất và phân phối điện.
