Căng thẳng leo thang song song với nỗ lực ngoại giao
Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, nhóm tác chiến do tàu sân bay Abraham Lincoln dẫn đầu đã di chuyển trên Biển Ả-rập vào ngày 6/2, thể hiện sự hiện diện quân sự mạnh mẽ của Mỹ tại khu vực. Sự triển khai lực lượng này diễn ra đồng thời với việc hai bên nối lại đàm phán, một động thái được xem là nỗ lực nhằm giảm thiểu nguy cơ xung đột.
Đàm phán Geneva với sự trung gian của Oman
Cuộc đàm phán diễn ra tại tư dinh Đại sứ Oman bên cạnh Liên Hợp Quốc, nơi an ninh được thắt chặt nghiêm ngặt. Phái đoàn Mỹ do hai đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner dẫn đầu, trong khi phía Iran được dẫn dắt bởi Ngoại trưởng Abbas Araqchi. Oman đóng vai trò trung gian quan trọng trong tiến trình này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ sự lạc quan khi cho biết ông sẽ tham gia "gián tiếp" vào cuộc đàm phán và tin rằng Tehran muốn tiến tới một thỏa thuận. "Tôi không nghĩ họ muốn gánh chịu hậu quả từ việc không đạt thỏa thuận", ông Trump tuyên bố với các phóng viên trên chuyên cơ vào ngày 16/2. Ông cũng nhắc lại rằng Mỹ đã sẵn sàng sử dụng máy bay B-2 để đánh sập năng lực hạt nhân của Iran nếu cần thiết.
Phản ứng cứng rắn từ phía Iran
Ngay sau khi cuộc đàm phán bắt đầu, truyền thông Iran dẫn lời Đại giáo chủ Ali Khamenei tuyên bố rằng Washington không thể buộc chính quyền của ông từ bỏ quyền lực. Nhà lãnh đạo tối cao Iran cảnh báo: "Tổng thống Mỹ nói quân đội của họ là mạnh nhất thế giới, nhưng quân đội mạnh nhất thế giới đôi khi cũng có thể bị tát mạnh đến mức không thể đứng dậy".
Một quan chức cấp cao Iran nhấn mạnh rằng thành bại của cuộc đàm phán phụ thuộc vào việc Mỹ có đưa ra những yêu cầu phi thực tế và thể hiện thiện chí nghiêm túc trong việc dỡ bỏ trừng phạt kinh tế hay không.
Tập trận quân sự và đóng cửa eo biển Hormuz
Chỉ vài giờ sau khi đàm phán bắt đầu, hãng thông tấn Fars của Iran đưa tin một số khu vực của eo biển chiến lược Hormuz sẽ tạm thời đóng cửa trong vài giờ vì "vấn đề an ninh". Động thái này diễn ra đồng thời với việc Lực lượng Vệ binh Cách mạng tinh nhuệ của Iran triển khai tập trận trên tuyến đường vận tải dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.
Ngày 16/2, Iran chính thức bắt đầu cuộc tập trận quân sự tại eo biển Hormuz, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu. Hậu quả là giá dầu Brent chuẩn giảm nhẹ trong phiên giao dịch ở thị trường châu Á vào ngày 17/2, khi các nhà đầu tư phản ứng trước rủi ro leo thang.
Chuẩn bị cho kịch bản xung đột kéo dài
Theo tiết lộ của hai quan chức Mỹ với Reuters, quân đội Mỹ đang chuẩn bị cho khả năng tiến hành các chiến dịch kéo dài nhiều tuần chống lại Iran nếu Tổng thống Trump ra lệnh tấn công. Sự chuẩn bị này phản ánh mức độ nghiêm trọng của tình hình, bất chấp các nỗ lực ngoại giao đang được tiến hành.
Trong khi đó, Tổng thống Trump từng nói rằng "thay đổi chế độ" ở Iran là điều tốt nhất có thể xảy ra, làm gia tăng thêm căng thẳng giữa hai quốc gia. Bối cảnh hiện tại cho thấy một cuộc chạy đua giữa ngoại giao và quân sự, với kết quả còn nhiều bất định.
