Mỹ và Iran có thể nối lại đàm phán trong tuần này, thị trường dầu mỏ dịu bớt
Trong một tuyên bố mới đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết cuộc đàm phán lần hai giữa Mỹ và Iran có thể diễn ra ngay trong tuần này. Thông tin này đã giúp xoa dịu thị trường dầu mỏ toàn cầu, kéo giá dầu chuẩn xuống dưới mức 100 USD trong ngày 14/4.
Tiến triển từ các cuộc tiếp xúc
Theo Reuters, các quan chức từ vùng Vịnh, Pakistan và Iran đều nhận định rằng các nhóm đàm phán của Mỹ và Iran có thể sẽ quay lại Pakistan vào cuối tuần này. Một nguồn tin cấp cao từ Iran tiết lộ rằng chưa có thời điểm cụ thể nào được ấn định, nhưng động thái này cho thấy hoạt động ngoại giao có thể sớm được nối lại.
Ông Trump chia sẻ trong cuộc phỏng vấn ngày 14/4: “Điều gì đó có thể xảy ra trong hai ngày tới, chúng tôi có xu hướng sẽ sớm quay lại đó”. Ông cũng khuyên phóng viên nên tiếp tục ở lại Islamabad, Pakistan, để theo dõi diễn biến.
Bất đồng chính về chương trình hạt nhân
Tham vọng hạt nhân của Iran vẫn là điểm bất đồng chính trong các cuộc đàm phán. Mỹ đề xuất đình chỉ toàn bộ hoạt động hạt nhân của Iran trong 20 năm, trong khi Tehran chỉ đồng ý dừng từ 3 đến 5 năm. Ngoài ra, Washington yêu cầu toàn bộ lượng uranium đã làm giàu phải được đưa ra khỏi Iran, còn Iran đề xuất làm loãng uranium và giữ vật liệu này trong nước.
Một nguồn tin tham gia đàm phán tại Pakistan cho biết các cuộc tiếp xúc cuối tuần qua vẫn đạt tiến triển trong việc thu hẹp khác biệt, đưa hai bên tiến gần hơn tới một thỏa thuận khả thi trong vòng đàm phán mới.
Vấn đề Lebanon làm phức tạp đàm phán
Trong một diễn biến khác, đàm phán giữa các đặc phái viên của Israel và Lebanon đã diễn ra tại Washington, do Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio chủ trì. Đây là cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên sau nhiều thập kỷ giữa hai nước. Dù thảo luận diễn ra tích cực, không có khung thỏa thuận hòa bình nào được công bố.
Phía Iran cho rằng chiến dịch của Israel nhằm vào Hezbollah tại Lebanon phải được đưa vào bất kỳ thỏa thuận nào giữa Mỹ và Iran. Tuy nhiên, Washington bác bỏ điều này, cho rằng không có mối liên hệ giữa hai tiến trình đàm phán, làm phức tạp thêm các cuộc thảo luận do Pakistan làm trung gian.
Lệnh phong tỏa eo biển Hormuz và tác động
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố đã chặn toàn bộ tàu xuất phát từ các cảng Iran, với 6 tàu thương mại nhận chỉ thị qua radio và quay đầu trở lại. Lệnh phong tỏa được thực thi từ vịnh Oman và biển Arab, khu vực phía đông eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt toàn cầu.
Tuy nhiên, dữ liệu hàng hải cho thấy một số tàu liên quan tới Iran vẫn đi qua eo biển sau khi lệnh có hiệu lực. Các chuyên gia nhận định đây có thể là dấu hiệu lực lượng Mỹ đã yêu cầu họ dừng lại. CENTCOM cũng muốn thiết lập hành lang an toàn cho các tàu không liên quan tới Iran, nhưng nhiều hãng vận tải cho biết chưa nhận được hướng dẫn cụ thể.
Phản ứng từ người dân Iran
Hàng nghìn người dân Tehran đã xuống đường ngày 13/4, biểu tình ủng hộ chính phủ và phản đối kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz của Mỹ. Nhiều người công khai bác bỏ cảnh báo của Tổng thống Trump, cho rằng đó chỉ là “đe dọa suông”.
Cuộc đàm phán tại Islamabad cuối tuần qua không đưa lại kết quả, làm dấy lên nghi ngờ về khả năng duy trì lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần. Hiện lệnh ngừng bắn vẫn còn hiệu lực thêm một tuần, và các bên đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình cho khu vực Trung Đông đầy căng thẳng.
