Mỹ - Iran Có Thể Đàm Phán Lần 2 Trước Khi Hết Hạn Ngừng Bắn
Cả Phó Tổng thống Mỹ JD Vance lẫn Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đều không loại trừ khả năng có thêm một vòng đàm phán trước khi lệnh ngừng bắn hai tuần hết hiệu lực vào 21/4. Điều này diễn ra sau khi các cuộc thương lượng trực tiếp mang tính lịch sử tại Islamabad kết thúc mà không đạt được kết quả cụ thể.
Đàm Phán Không Kết Quả Và Những Điểm Nghẽn
Iran và Mỹ đã kết thúc đàm phán trực tiếp tại Islamabad mà không đạt được thỏa thuận. Vấn đề hạt nhân Iran và eo biển Hormuz được xác định là những điểm nghẽn chính. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ đang đàm phán “rất sâu” với Iran và khẳng định “dù kết quả thế nào, Mỹ vẫn thắng”. Trong khi đó, Iran bác bỏ thông tin tàu chiến Mỹ đi qua eo Hormuz và cảnh báo sẽ “phản ứng mạnh” với mọi tàu quân sự tìm cách vượt qua.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã gặp riêng Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif trước thềm đàm phán. Tuy nhiên, bối cảnh căng thẳng vẫn tiếp diễn khi Israel tiếp tục không kích Lebanon, khiến ít nhất 2.020 người thiệt mạng từ đầu tháng 3.
Cánh Cửa Ngoại Giao Vẫn Mở
Nhà đàm phán hàng đầu của Iran cho thấy vẫn để ngỏ cánh cửa ngoại giao, sau khi các cuộc thương lượng kéo dài không thể ngay lập tức đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến sự. Số phận của lệnh ngừng bắn mong manh hiện vẫn chưa rõ ràng sau 21 giờ đàm phán tại Pakistan.
Rạng sáng 12/4, ông Vance cho biết Iran đã “lựa chọn không chấp nhận các điều khoản của chúng tôi”. Ông nói: “Chúng tôi rời đi với một đề xuất rất đơn giản: một cách hiểu chung mà chúng tôi coi là đề xuất cuối cùng và tốt nhất. Chúng ta sẽ chờ xem phía Iran có chấp nhận hay không.”
Các nhà phân tích nhận định những vấn đề chia rẽ hai nước quá phức tạp và khác biệt đã ăn sâu, khiến khả năng đạt thỏa thuận chỉ trong một vòng đàm phán là rất thấp. Cựu Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif cáo buộc Mỹ tìm cách áp đặt điều kiện lên Tehran.
Phản Ứng Từ Các Bên Liên Quan
Chủ tịch Quốc hội Iran Ghalibaf đã đưa ra tuyên bố chính thức đầu tiên kể từ khi các cuộc đàm phán kết thúc. Trên mạng xã hội X, ông cho biết: “Cuối cùng, phía bên kia đã không thể giành được niềm tin của phái đoàn Iran trong vòng đàm phán này.” Ông cũng bày tỏ cảm ơn Pakistan vì vai trò trung gian.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Baghaei, khẳng định: “Ngoại giao không bao giờ kết thúc.” Ông nhấn mạnh bộ máy ngoại giao là công cụ để bảo vệ lợi ích quốc gia và các cuộc tham vấn giữa Iran với Pakistan cùng các nước láng giềng thân thiện sẽ vẫn được duy trì liên tục.
Phó thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar kêu gọi Iran và Mỹ duy trì ngừng bắn. Ông nói: “Chúng tôi hy vọng hai bên sẽ tiếp tục giữ tinh thần tích cực để đạt được hòa bình bền vững và thịnh vượng cho toàn khu vực.”
Triển Vọng Và Thách Thức Phía Trước
Một nhà ngoại giao cấp cao cho biết việc đàm phán kết thúc không đồng nghĩa các kênh liên lạc đã bị đóng lại. Pakistan vẫn muốn duy trì một kênh liên lạc mở và tiếp tục đóng vai trò thúc đẩy đối thoại.
Chuyên gia David Des Roches từ Viện Thayer Marshall (Mỹ) nhận định Washington đã làm rõ lập trường với Iran nhưng không thay đổi quan điểm. Ông nói: “Có vẻ như họ nhận được một thông điệp rõ ràng rằng lập trường của Mỹ là thống nhất, dù đó không phải điều họ muốn nghe.”
Nhà đàm phán kỳ cựu về Trung Đông của Bộ Ngoại giao Mỹ Aaron David Miller cho rằng Iran “nắm nhiều lợi thế hơn Mỹ” sau khi hai bên kết thúc đàm phán. Ông nói: “Iran rõ ràng không vội nhượng bộ. Họ đã thể hiện một năng lực đáng sợ trong việc làm suy yếu an ninh và ổn định.”
Trong khi đó, Tổng thống Trump tham dự một sự kiện võ tổng hợp tại Florida trong lúc các cuộc đàm phán diễn ra. Ông cho biết không đặt nặng việc phải đạt được thỏa thuận ngay và nhấn mạnh Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.
Phó Tổng thống Vance tiết lộ đã trao đổi “liên tục” với Tổng thống Trump trong suốt các cuộc đàm phán. Ông nói: “Chúng tôi liên tục trao đổi với Tổng thống. Tôi không rõ đã nói chuyện bao nhiêu lần, có thể nửa tá lần, có thể cả chục lần trong suốt 21 giờ qua.”
Với lệnh ngừng bắn hết hạn vào 21/4, cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao liệu Mỹ và Iran có thể tổ chức vòng đàm phán thứ hai để tránh leo thang căng thẳng hay không.
