Chủ tịch Quốc hội Iran cáo buộc Mỹ âm thầm chuẩn bị tấn công trên bộ
Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Ghalibaf, đã lên tiếng cảnh báo vào ngày Chủ nhật rằng Mỹ đang công khai theo đuổi các nỗ lực ngoại giao trong khi âm thầm lên kế hoạch cho một cuộc tấn công trên bộ. Phát biểu này được đưa ra ngay sau khi truyền thông Mỹ đưa tin chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang chuẩn bị một chiến dịch tấn công trên bộ kéo dài nhiều tuần.
Lời cảnh báo từ Tehran
Trong một tuyên bố được hãng thông tấn chính thức IRNA đăng tải, ông Ghalibaf nhấn mạnh: "Đối phương công khai gửi thông điệp đàm phán và đối thoại, trong khi bí mật chuẩn bị cho một cuộc tấn công trên bộ". Ông còn tuyên bố thêm: "Các chiến binh của chúng tôi đang chờ đợi binh sĩ Mỹ xuất hiện trên thực địa và trừng phạt các đồng minh trong khu vực của họ một lần và mãi mãi".
Phát biểu của ông Ghalibaf được đưa ra không lâu sau khi tờ Washington Post đưa tin Lầu Năm Góc đang chuẩn bị cho các hoạt động trên bộ tại Iran có thể kéo dài trong vài tuần. Phản hồi về thông tin này, người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết: "Nhiệm vụ của Lầu Năm Góc là chuẩn bị các phương án nhằm mang lại cho Tổng tư lệnh nhiều lựa chọn tối đa. Điều đó không có nghĩa là Tổng thống đã đưa ra quyết định".
Bối cảnh căng thẳng leo thang
Trước đó, có thông tin cho biết tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli, mang theo khoảng 3.500 lính thủy đánh bộ và thủy thủ, đã tới Trung Đông hôm thứ Sáu. Cuộc xung đột, hiện đã bước sang tháng thứ hai, đang đe dọa nguồn cung dầu khí toàn cầu, gây thiếu hụt phân bón và làm gián đoạn hoạt động hàng không trong khu vực. Iran vẫn duy trì việc kiểm soát chặt eo biển Hormuz - yếu tố đang khiến thị trường và giá cả toàn cầu biến động mạnh.
Pakistan nổi lên như bên trung gian tiềm năng
Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh chính phủ Pakistan đang nhóm họp với các nước trong khu vực để thảo luận về cách chấm dứt chiến tranh. Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập đã cử các nhà ngoại giao cấp cao tới Islamabad để tham gia các cuộc đàm phán nhằm kết thúc xung đột, bắt đầu từ ngày Chủ nhật trong chuyến thăm kéo dài hai ngày.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết, ông và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã có các cuộc thảo luận "sâu rộng" về tình hình căng thẳng trong khu vực. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ qua điện thoại rằng Tehran vẫn hoài nghi về các nỗ lực ngoại giao gần đây. Truyền thông nhà nước Iran cho biết, ông Araghchi cáo buộc Mỹ đưa ra những "yêu sách phi lý" và có "hành động mâu thuẫn".
Đề xuất và phản ứng từ các bên
Đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump, Steve Witkoff, trước đó cho biết Washington đã gửi tới Iran một "danh sách hành động" gồm 15 điểm cho khả năng đạt được lệnh ngừng bắn, trong đó có đề xuất mở lại eo biển Hormuz và hạn chế chương trình hạt nhân của Iran. Tehran đã bác bỏ danh sách này và đưa ra đề xuất 5 điểm, bao gồm yêu cầu bồi thường và công nhận chủ quyền của Iran đối với tuyến đường thủy này.
Islamabad, nổi lên như một bên trung gian tiềm năng nhờ quan hệ tốt với cả Mỹ và Iran, cho biết họ đang tập trung thu hẹp khác biệt giữa hai bên và chấm dứt xung đột, bất ổn trong khu vực càng sớm càng tốt.
Lực lượng Houthi tham chiến và diễn biến mới
Lực lượng Houthi tại Yemen, được Iran hậu thuẫn, đã tham gia vào cuộc xung đột kéo dài một tháng tại Iran hôm thứ Bảy, mở thêm một mặt trận mới trong bối cảnh tình hình vốn đã rất căng thẳng và biến động nhanh chóng. Nhóm này thông báo đã phóng loạt tên lửa đạn đạo đầu tiên nhằm vào "các mục tiêu quân sự nhạy cảm của Israel", nhằm ủng hộ Iran và các lực lượng đồng minh trong khu vực tại Lebanon, Iraq và Palestine.
Việc Houthi tham chiến có thể tiếp tục gây tổn hại đến vận tải biển toàn cầu nếu nhóm này nối lại các cuộc tấn công vào tàu thuyền tại eo biển Bab al-Mandeb ngoài khơi Biển Đỏ, tuyến đường mà khoảng 12% thương mại toàn cầu đi qua.
Tín hiệu giảm căng thẳng và cảnh báo từ Mỹ
Tuy nhiên, có thể xuất hiện một số tín hiệu giảm căng thẳng khi Iran hôm thứ Sáu đã đồng ý, theo đề nghị của Liên Hợp Quốc, cho phép các chuyến hàng viện trợ nhân đạo và nông sản đi qua eo biển Hormuz, vốn gần như bị đóng kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2. Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra thời hạn đến ngày 6/4 để Tehran mở lại tuyến đường thủy này vô điều kiện, nếu không sẽ phải đối mặt với các biện pháp leo thang mạnh hơn, cảnh báo rằng Iran sẽ bị tấn công "mạnh hơn bất kỳ lần nào trước đây". Thời hạn này cũng nhằm tạo điều kiện cho các nỗ lực ngoại giao tiếp tục tìm kiếm giải pháp chấm dứt giao tranh.
Diễn biến quân sự gần đây
Tại Iran, các nhân chứng cho biết đã xảy ra các đợt không kích dữ dội vào tối thứ Bảy và rạng sáng Chủ nhật, sau khi quân đội Israel tuyên bố nhắm mục tiêu vào các cơ sở sản xuất vũ khí hải quân của nước này và sẽ hoàn tất các cuộc tấn công vào các nhà máy sản xuất vũ khí thiết yếu trong "vài ngày tới". Iran đáp trả bằng việc phóng loạt tên lửa và máy bay không người lái vào Israel, tuy nhiên quân đội Israel cho biết đã đánh chặn được. Các quốc gia vùng Vịnh cũng thông báo đã đánh chặn nhiều đợt UAV và tên lửa phóng từ Tehran vào sáng sớm.
Cho đến nay, hơn 3.000 người đã thiệt mạng trên tất cả các mặt trận, bao gồm Iran, Lebanon, Israel, Iraq và các nước vùng Vịnh, làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng nhân đạo và kinh tế sâu rộng hơn trong khu vực.
