Căng thẳng leo thang: Hơn 80 cơ sở năng lượng bị tấn công, thiệt hại ước tính 34 tỷ USD
Căng thẳng quân sự giữa Iran và Israel đã leo thang thành một cuộc tấn công quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng năng lượng tại khu vực Vịnh. Theo báo cáo từ các nguồn tin quốc tế, Iran đã tiến hành các hoạt động quân sự nhằm vào nhiều mục tiêu dầu khí của các nước Arab láng giềng, bao gồm các cơ sở sản xuất, nhà máy lọc dầu và đường ống. Đáp trả, Israel thực hiện các cuộc tấn công vào những cơ sở khí đốt tự nhiên và hóa dầu tại Iran.
Thiệt hại nghiêm trọng và chi phí khổng lồ
Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Fatih Birol, cho biết tổng cộng hơn 80 cơ sở năng lượng đã trở thành mục tiêu kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành hoạt động quân sự nhằm vào Iran vào ngày 28/2. Hơn một phần ba trong số đó bị hư hại nghiêm trọng, với nhiều cơ sở bị phá hủy nặng nề. Ông Birol nhấn mạnh tại một sự kiện của Hội đồng Đại Tây Dương ở Washington rằng đây là một vấn đề then chốt và khác biệt so với các xung đột trước đây.
Theo ước tính, có thể mất tới 2 năm để sửa chữa các cơ sở và khôi phục sản lượng dầu khí về mức trước chiến sự. Công ty tư vấn năng lượng Rystad đưa ra con số chi phí sửa chữa tối thiểu khoảng 34 tỷ USD, nhưng lưu ý rằng mức độ thiệt hại tại một số cơ sở vẫn chưa rõ ràng. Tổng chi phí cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc thiệt hại là hạn chế hay mang tính cấu trúc.
Áp lực lên chuỗi cung ứng toàn cầu
Chuyên gia phân tích cao cấp về nghiên cứu chuỗi cung ứng tại Rystad, Karan Satwani, cảnh báo rằng lượng thiết bị cần thiết cho công tác sửa chữa sẽ gây áp lực đáng kể lên chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Điều này có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt và tăng giá trong ngành công nghiệp dầu khí, ảnh hưởng đến nền kinh tế thế giới.
Iran và Qatar chịu thiệt hại nặng nề nhất
Rystad ước tính cơ sở hạ tầng của Iran chịu thiệt hại lớn nhất, với chi phí sửa chữa có thể lên tới 19 tỷ USD. Qatar cũng phải đối mặt với chi phí khổng lồ sau khi Iran thực hiện hoạt động quân sự nhằm vào cơ sở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) chủ chốt của nước này. Các cuộc tấn công leo thang sau khi Israel không kích tổ hợp khí đốt tự nhiên South Pars của Iran vào ngày 18/3.
Iran đáp trả bằng việc tấn công cơ sở LNG lớn nhất thế giới tại Qatar, làm hư hại hai dây chuyền sản xuất, vốn chiếm 17% lượng xuất khẩu khí đốt của quốc gia vùng Vịnh này. Tuyên bố ngày 19/3 của công ty nhà nước QatarEnergy cho thấy thiệt hại sẽ khiến nước này mất khoảng 20 tỷ USD doanh thu và có thể mất tới 5 năm để sửa chữa hoàn toàn.
Ảnh hưởng lan rộng đến các nước Arab khác
Ngoài Qatar, Iran cũng đã thực hiện hoạt động quân sự nhằm vào các đường ống, nhà máy lọc dầu và cơ sở sản xuất tại Saudi Arabia, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Những cuộc tấn công này làm gia tăng căng thẳng trong khu vực và đe dọa an ninh năng lượng toàn cầu. Các chuyên gia dự báo rằng hậu quả từ những thiệt hại này sẽ kéo dài trong nhiều năm tới, với tác động sâu rộng đến thị trường dầu khí và kinh tế thế giới.
