Cuba công bố đàm phán với Mỹ nhằm tháo gỡ lệnh cấm vận lịch sử
Trong một bài phát biểu quan trọng được truyền hình trực tiếp vào ngày 13 tháng 3, Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Cuba kiêm Chủ tịch nước Miguel Diaz-Canel Bermudez đã chính thức xác nhận thông tin về việc Cuba gần đây đã bắt đầu tiến hành các cuộc đàm phán với chính quyền Hoa Kỳ. Mục tiêu chính của những cuộc thảo luận này là tìm kiếm các giải pháp khả thi để tháo gỡ lệnh phong tỏa và cấm vận kéo dài nhiều thập kỷ mà Washington áp đặt lên Havana.
Mục tiêu đàm phán: Giải quyết khác biệt và tìm kiếm hợp tác
Chủ tịch Diaz-Canel nhấn mạnh trong cuộc họp với các quan chức cấp cao: "Các cuộc đàm phán này nhằm mục đích tìm ra giải pháp thông qua đối thoại cho những khác biệt giữa hai quốc gia". Theo thông tin từ hãng thông tấn Prensa Latina, nhà lãnh đạo Cuba đã nêu rõ các mục tiêu cụ thể của quá trình đàm phán bao gồm:
- Xác định những vấn đề song phương cần được ưu tiên giải quyết
- Đánh giá thiện chí thực sự của cả hai bên trong việc thực hiện các hành động thiết thực
- Tìm kiếm các lĩnh vực hợp tác tiềm năng mang lại lợi ích cho nhân dân hai nước
- Đối phó với những mối đe dọa chung và bảo đảm an ninh, hòa bình tại khu vực Mỹ Latin và Caribbean
Nguyên tắc đàm phán: Bình đẳng, tôn trọng và có đi có lại
Nhà lãnh đạo Cuba khẳng định phía Havana đã thể hiện thiện chí rõ ràng khi tiến hành tiến trình đàm phán "trên cơ sở bình đẳng và tôn trọng hệ thống chính trị của mỗi quốc gia". Ông nhấn mạnh nguyên tắc tôn trọng chủ quyền và quyền tự quyết của chính phủ mỗi nước, đồng thời dựa trên nền tảng có đi có lại và tuân thủ nghiêm ngặt luật pháp quốc tế.
Chủ tịch Diaz-Canel tiết lộ ông đã trực tiếp điều phối các cuộc đàm phán cho phía Cuba, cùng với sự tham gia của cựu Chủ tịch nước Raul Castro và nhiều quan chức cấp cao khác của đảng và chính phủ. Mặc dù thừa nhận có sự hỗ trợ từ các nhân tố quốc tế trong việc tạo điều kiện đối thoại, nhưng ông không tiết lộ cụ thể ai là đại diện phía Hoa Kỳ tham gia vào quá trình này.
Bối cảnh khủng hoảng: Cuba đối mặt tình trạng thiếu nhiên liệu nghiêm trọng
Bài phát biểu này được xem như sự tiếp nối của cảnh báo trước đó vào ngày 5 tháng 2, khi Chủ tịch Diaz-Canel cảnh báo Cuba đang tiến gần đến tình trạng đòi hỏi "các biện pháp cực đoan" do khủng hoảng kinh tế trầm trọng, tình trạng mất điện thường xuyên và thiếu nhiên liệu nghiêm trọng. Tình hình càng trở nên phức tạp hơn bởi lệnh cấm vận dầu mỏ của Mỹ đối với quốc đảo Caribbean này.
Ông Diaz-Canel thừa nhận những ảnh hưởng nặng nề của lệnh cấm vận: "Đã hơn 3 tháng kể từ khi lô hàng nhiên liệu gần nhất vào nước ta. Chúng tôi đang làm việc trong điều kiện vô cùng khó khăn với tác động không thể lường trước được đến cuộc sống của toàn thể người dân".
Nguyên nhân sâu xa: Mỹ siết chặt kiểm soát vận chuyển dầu
Cuba hiện đang phải đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu trầm trọng do Mỹ siết chặt việc kiểm soát các hoạt động vận chuyển dầu đến quốc đảo này. Cuộc khủng hoảng năng lượng đã leo thang đáng kể kể từ khi Hoa Kỳ phát động chiến dịch quân sự bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro và phu nhân vào ngày 3 tháng 1.
Trước đây, chính quyền Venezuela dưới thời Tổng thống Maduro đã cung cấp khoảng 50% nhu cầu nhiên liệu của Cuba. Tuy nhiên, sau khi vợ chồng ông Maduro bị đưa về Mỹ để xét xử, Washington đã áp đặt lệnh cấm vận dầu đối với Havana. Mặc dù sau đó có tạm thời nới lỏng do áp lực từ các nước khác trong vùng Caribbean, nhưng Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn duy trì một dạng phong tỏa dầu mỏ, khiến hoạt động vận chuyển nhiên liệu cho Cuba gặp vô vàn khó khăn.
Cuộc khủng hoảng nhiên liệu hiện tại không chỉ ảnh hưởng đến nền kinh tế Cuba mà còn tác động trực tiếp đến đời sống hàng ngày của người dân, với tình trạng mất điện thường xuyên và thiếu hụt nhiên liệu cho các hoạt động thiết yếu. Điều này đã thúc đẩy Havana tìm kiếm các giải pháp ngoại giao khẩn cấp thông qua đàm phán với Washington.
