Cuba lâm vào khủng hoảng nhiên liệu trầm trọng sau lệnh trừng phạt của Mỹ
Cuối tháng 1/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp áp thuế đối với các quốc gia bán sản phẩm dầu mỏ cho Cuba. Hành động này ngay lập tức làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu, đẩy nền kinh tế vốn đã suy yếu do nhiều năm trừng phạt vào tình trạng bất ổn sâu sắc. Các chuyên gia dự báo dự trữ nhiên liệu của Cuba chỉ đủ dùng trong hai đến ba tuần, và hậu quả đang hiện hữu với những tác động nghiêm trọng đến đời sống người dân.
Giá nhiên liệu tăng vọt và hệ lụy kinh tế
Giá nhiênên liệu tại Cuba đã tăng vọt, khiến ngay cả những tài xế taxi khá giả cũng mất đi nguồn thu nhập chính do khách du lịch rời khỏi đất nước và không có lượt khách mới đến. Anselmo, một cư dân từ Cardenas, chia sẻ: "Họ muốn tích trữ nhiên liệu cho tương lai, nhưng nhiều trạm xăng không có đủ nhiên liệu, ngay cả với giá cắt cổ. Một số chủ trạm xăng đã cố gắng giữ lại một ít cho mình, nhưng cuối cùng họ phải bán hết để mua thực phẩm dự trữ, mà thực phẩm thì ngày càng đắt đỏ vì không có cách nào để vận chuyển."
Giao thông tê liệt và du khách bị ảnh hưởng
Hệ thống giao thông công cộng gần như tê liệt, với phương tiện biến mất khỏi đường phố thủ đô Havana. Giá taxi đã tăng ít nhất gấp đôi, và ngay cả việc đi bộ đến sân bay cũng trở thành giải pháp bắt buộc. Rick Andrews, một cư dân New York, cho biết: "Anh họ tôi đã đi bộ đến sân bay. Các tài xế taxi không có chỗ nào để đổ xăng. Ngay cả USD, thứ mà các tài xế địa phương rất thích, cũng không giúp ích gì - cho dù bạn trả bao nhiêu tiền đi nữa, bạn cũng không thể mua xăng."
Mất điện kéo dài và vòng luẩn quẩn
Tình trạng mất điện, trước đây chỉ xảy ra rải rác, nay đã trở nên hệ thống và kéo dài từ 16 đến 20 tiếng mỗi ngày trên toàn quốc. Anselmo xác nhận: "Bạn phải nấu ăn trước không chỉ để có đồ ăn nóng mà còn để tránh thức ăn bị hỏng. Nhiều chủ cửa hàng nhỏ đang phải đóng cửa vì không có nguồn cung mới, và không ai có thể bán được hàng hóa đã rã đông." Laetitia Dorje, một phụ nữ Pháp từng sống ở Havana, bổ sung: "Vấn đề không chỉ là điện, mà còn là nước, rác thải - không có ai thu gom, và cả internet nữa. Du khách nước ngoài đang cố gắng rời khỏi đảo càng nhanh càng tốt, và các khách sạn thì đang đóng cửa."
Khó khăn trong việc rời đảo và hỗ trợ quốc tế
Việc rời khỏi Cuba cũng không dễ dàng khi chính phủ cảnh báo các hãng hàng không quốc tế về tình trạng nhiên liệu hàng không cạn kiệt. Trong bối cảnh này, một số quốc gia đã đề xuất hỗ trợ nhân đạo. Mexico đã gửi tàu chở hàng viện trợ, Chile có kế hoạch tương tự, và Nga đang xem xét cung cấp sản phẩm dầu mỏ. Thư ký báo chí Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết các liên lạc với Havana vẫn được duy trì, dù chưa có thảo luận cụ thể. Ngay cả Mỹ cũng được cho phép vận chuyển một lượng dầu hạn chế để duy trì nguồn cung nước và nhu cầu cơ bản.
Phản ứng của người dân và triển vọng chính trị
Người dân Cuba tỏ ra thực tế trong việc tiếp nhận hỗ trợ. Anselmo nói: "Dĩ nhiên, thực phẩm và nước uống là cần thiết, và nguồn gốc của chúng không thực sự quan trọng. Chúng ta đang nói về những người ốm yếu, người già cần thuốc men và sự chăm sóc." Ông Andrews nhấn mạnh rằng công dân Mỹ không gặp vấn đề phân biệt đối xử ở Cuba, dù Quốc hội Mỹ kêu gọi hạn chế du lịch. Về chính trị, Tổng thống Trump dường như đã gạt vấn đề Cuba ra khỏi tầm nhìn sau những tuyên bố trước đó về đàm phán.
