Con rể ông Trump thị uy lực lượng, gửi thông điệp răn đe tới Iran
Trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang, hai đặc phái viên Trung Đông của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có động thái mang tính biểu tượng nhằm khẳng định sức mạnh quân sự của Washington. Ông Jared Kushner, con rể Tổng thống Trump, cùng ông Steve Witkoff, đã thực hiện chuyến thăm tàu sân bay USS Abraham Lincoln vào ngày 7/2, ngay sau khi các cuộc đàm phán giữa hai nước vừa kết thúc.
Vừa đàm phán, vừa gia tăng sức ép quân sự
Theo một quan chức cấp cao của Mỹ chia sẻ với CNN, chuyến thăm được thực hiện theo lời mời của Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM). Mục đích chính là để đại diện chính quyền Mỹ bày tỏ sự cảm ơn đối với các binh sĩ đang làm nhiệm vụ tại khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, động thái này cũng được xem như một lời nhắc nhở rõ ràng rằng, dù đàm phán đã nối lại, Mỹ vẫn duy trì sự hiện diện quân sự đáng kể và đang tăng cường trong những tuần gần đây.
Ông Steve Witkoff đã ca ngợi các binh sĩ trên tàu USS Abraham Lincoln là “những người đang bảo vệ an toàn cho nước Mỹ, thực thi thông điệp 'hòa bình thông qua sức mạnh' của Tổng thống Trump”. Trong một tuyên bố, ông nhấn mạnh: “Tôi tự hào đứng bên những người đang bảo vệ lợi ích của Mỹ, răn đe đối thủ và cho thế giới thấy mức độ sẵn sàng cùng quyết tâm của quân đội Mỹ”.
Đàm phán trong bóng ma xung đột
Chuyến thăm diễn ra sau khi Tổng thống Trump thông báo với báo giới vào ngày 6/2 rằng hai đặc phái viên Witkoff và Kushner đã có “các cuộc trao đổi rất tốt” với Iran, thông qua các cuộc thảo luận gián tiếp tại Oman. Đây là vòng đàm phán đầu tiên giữa hai nước kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành tấn công nhằm vào Iran hồi mùa hè năm ngoái. Tuy nhiên, ông Trump cũng cảnh báo một “hạm đội lớn” vẫn đang hướng về phía Iran và sẽ sớm đến nơi, đồng thời nhấn mạnh: “Iran dường như rất muốn đạt được một thỏa thuận. Chúng ta cần xem thỏa thuận đó là gì”.
Sau khi đàm phán kết thúc, Mỹ tiếp tục gia tăng sức ép kinh tế bằng việc công bố các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào dầu mỏ Iran. Mặc dù hai bên đã nhất trí sẽ tiếp tục đàm phán, nhưng vẫn tồn tại sự mơ hồ về lịch trình cụ thể. Tổng thống Trump cho biết vòng đàm phán tiếp theo sẽ diễn ra “vào đầu tuần tới”, trong khi Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố chưa có ngày nào được ấn định.
Dư địa ngoại giao hẹp giữa bất đồng sâu sắc
Theo đánh giá của New York Times, dựa trên những bất đồng căn bản giữa hai bên và việc Mỹ tăng cường hiện diện quân sự, dư địa ngoại giao lần này có thể không nhiều. Iran kiên quyết bảo vệ quyền làm giàu uranium và coi tên lửa đạn đạo là vấn đề không thể đàm phán, trong khi Mỹ yêu cầu Iran phải đồng ý với điều kiện “không có vũ khí hạt nhân” và chấm dứt hỗ trợ các lực lượng vũ trang trong khu vực.
Bà Sanam Vakil, Giám đốc chương trình Trung Đông và Bắc Phi tại Viện Chatham House (Anh), nhận định: “Điều đáng chú ý là Iran vẫn đàm phán như không có gì thay đổi, như không có làn sóng biểu tình, không có sự hiện diện của hạm đội Mỹ, không có những cảnh báo từ ông Trump. Các điều kiện đàm phán của họ gần như giống hệt thời điểm trước khi xảy ra cuộc chiến 12 ngày hồi tháng 6/2025”. Theo bà, câu hỏi then chốt là liệu ông Trump có đủ kiên nhẫn cho một quá trình đàm phán kéo dài hay không, và Tehran có thể đang thử thách điều đó.
Dù vậy, các đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh như Saudi Arabia, Ai Cập và Oman đều kêu gọi giải pháp ngoại giao, lo ngại về hậu quả của một cuộc xung đột có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.
