Cháu nội cố Lãnh tụ Khomeini gây chú ý trong bàn cờ quyền lực Iran
Sau cái chết của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei trong cuộc tấn công của Mỹ và Israel, Iran đang đối mặt với thời khắc chuyển giao quyền lực mang tính bước ngoặt. Câu hỏi "ai sẽ là Lãnh tụ Tối cao tiếp theo" trở nên cấp bách hơn bao giờ hết, và Hassan Khomeini - cháu nội cố Giáo chủ Ruhollah Khomeini - nổi lên như một nhân tố đáng chú ý trong cuộc đua này.
Gương mặt ôn hòa với tư tưởng cải cách
Hassan Khomeini, 53 tuổi, được xem là gương mặt tương đối ôn hòa trong giới giáo sĩ Iran. Ông có quan hệ gần gũi với phe cải cách, bao gồm các cựu tổng thống Mohammad Khatami và Hassan Rouhani, những người từng theo đuổi chính sách hòa dịu với phương Tây. Hiện nay, ông giữ vai trò quản lý lăng mộ của ông nội tại phía nam Tehran, một vị trí mang ý nghĩa biểu tượng trong đời sống công chúng.
Một số chính trị gia Iran nhìn nhận Hassan Khomeini như đối trọng tiềm tàng với phe cứng rắn, đặc biệt là con trai Mojtaba của cố Lãnh tụ Khamenei. Trong bối cảnh bất ổn xã hội gia tăng, việc lựa chọn một nhân vật ôn hòa kế nhiệm có thể giúp củng cố tính chính danh và ổn định của Cộng hòa Hồi giáo.
Lập trường cấp tiến và những chỉ trích công khai
Dù trung thành với hệ thống sau Cách mạng Hồi giáo 1979, Hassan Khomeini có tiền lệ kêu gọi cải cách và đôi khi bày tỏ quan điểm khác biệt với giới chức. Năm 2021, ông chỉ trích Hội đồng Giám hộ sau khi cơ quan này loại các ứng viên cải cách, mở đường cho chiến thắng của phe bảo thủ. Ông tuyên bố: "Không thể chọn sẵn một người rồi yêu cầu tôi bỏ phiếu cho họ".
Ông cũng yêu cầu trách nhiệm giải trình minh bạch sau cái chết của Mahsa Amini năm 2022, sự kiện châm ngòi các cuộc biểu tình trên toàn quốc. Tuy nhiên, ông đồng thời chỉ trích những người biểu tình hô khẩu hiệu chống lại Lãnh tụ Khamenei, thể hiện sự trung thành với hệ thống.
Hành trình chính trị đầy thăng trầm
Khoảng một thập kỷ trước, Hassan Khomeini từng tìm cách tranh cử vào Hội đồng Chuyên gia - cơ quan có thẩm quyền lựa chọn Lãnh tụ Tối cao. Dù ban đầu nhận được sự chấp thuận sơ bộ từ ông Khamenei, ông sau đó bị Hội đồng Giám hộ loại khỏi danh sách ứng viên với lý do tiêu chuẩn tôn giáo. Nhiều ý kiến cho rằng động thái này nhằm ngăn chặn khả năng phe cải cách giành ảnh hưởng.
Năm 2012, một số nhân vật cải cách từng khuyến khích ông tranh cử tổng thống, nhưng ông từ chối. Hassan Khomeini ủng hộ chính phủ Rouhani trong quá trình đàm phán thỏa thuận hạt nhân năm 2015 và nhiều lần công khai đề cập tới những khó khăn kinh tế mà người dân Iran phải gánh chịu do các lệnh trừng phạt.
Con người đa diện và tư tưởng tiến bộ
Một người bạn thân mô tả Hassan Khomeini là "nhà thần học tiến bộ", đặc biệt trong các vấn đề như âm nhạc, quyền phụ nữ và tự do xã hội. Ông theo dõi xu hướng trên mạng xã hội, quan tâm đến triết học phương Tây bên cạnh tư tưởng Hồi giáo. Trước năm 21 tuổi, ông từng là một cầu thủ bóng đá đam mê, cho đến khi ông nội yêu cầu ôn theo học thần học Hồi giáo tại thành phố Qom.
Trong thư chia buồn sau khi ông Khamenei qua đời, Hassan Khomeini ca ngợi ông là "anh hùng của nhân dân Iran và người Hồi giáo", đồng thời khẳng định người dân Iran sẽ tiếp tục con đường của Imam Khomeini. Ông thông thạo tiếng Arab và tiếng Anh, có vợ là con gái của một Đại giáo chủ và bốn con.
