Bức tranh u ám của năm 2025: Từ những mảnh vỡ chiến tranh đến nguy cơ toàn cầu
Trong khi pháo hoa rực rỡ thắp sáng bầu trời Sydney và hàng triệu người hân hoan đếm ngược tại Quảng trường Thời đại đón năm mới 2026, thế giới vẫn phải gánh chịu hậu quả nặng nề từ một năm 2025 đầy biến động. Đằng sau những khoảnh khắc chào đón tươi sáng là hiện thực khắc nghiệt của khói súng, đói khát và những phận người mong manh trước các cơn bão thời cuộc.
Gaza: Phế tích của nền văn minh hiện đại
Dải Gaza, qua ống kính các phóng viên chiến trường, hiện lên như một tàn tích cổ đại mới được khai quật sau nhiều thế kỷ chìm trong lãng quên. Những bức tường đổ nát, các tòa nhà chỉ còn trơ khung sắt, những con phố loang lổ hố bom tạo nên cảnh tượng tang thương. Thêm vào đó là hình ảnh những hàng người dài tranh giành lương thực cứu trợ, đôi mắt trẻ thơ thất thần vì đói khát kéo dài, và những đám tang vội vã diễn ra trong bầu không khí u uất, bất an.
Hơn hai năm kể từ khi Israel phát động chiến dịch "Thanh kiếm sắt" nhằm đáp trả vụ tấn công ngày 7/10/2023 của Hamas, con số thương vong tại Gaza đã lên tới hơn 70.000 người Palestine, trong đó có nhiều phụ nữ và trẻ em. Hàng trăm nghìn người khác bị thương, trong khi gần như toàn bộ 2,3 triệu cư dân phải đối mặt với nạn đói ở các mức độ khác nhau. Đây là lần đầu tiên nạn đói được ghi nhận bên ngoài châu Phi, phản ánh thảm họa nhân đạo tồi tệ chưa từng có tại vùng lãnh thổ này.
Ukraine và những thành phố biến thành bình địa
Pokrovsk, thị trấn 60.000 dân từng là căn cứ hậu cần nhộn nhịp của Ukraine, giờ đây gần như trở thành bình địa sau nhiều năm giao tranh ác liệt. Không khí đốt, không điện nước, không hệ thống sưởi ấm, không một tòa nhà nguyên vẹn – đó là hiện thực khắc nghiệt tại đây. Từ một vị trí chiến lược quan trọng, Pokrovsk giờ chỉ còn là vùng đất hoang vu không còn ý nghĩa quân sự.
Pokrovsk không phải trường hợp cá biệt. Nhiều thành phố khác tại Ukraine cũng chung cảnh ngộ với khung cảnh hoang tàn như trên mặt trăng. Cuộc chiến Nga-Ukraine bước sang năm thứ tư vào 2025, tiếp tục để lại những vết thương sâu đậm trên mảnh đất này.
Những điểm nóng xung đột khắp toàn cầu
Năm 2025 còn chứng kiến nhiều cuộc xung đột đẫm máu khác:
- Sudan: Cuộc nội chiến gây ra đợt di tản nội địa lớn nhất lịch sử với hàng triệu người mắc kẹt giữa làn đạn của quân đội chính phủ và Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF).
- Myanmar và Haiti: Giao tranh tiếp diễn tại Myanmar, trong khi bạo lực băng đảng ở Haiti dẫn đến cuộc di tản của 1,4 triệu người.
- Biên giới Thái Lan-Campuchia: Máy bay chiến đấu F-16 của Thái Lan không kích các cứ điểm, khiến hàng trăm người thiệt mạng và gần một triệu người Campuchia phải rời bỏ nhà cửa.
Nguy cơ hạt nhân: Bóng ma quay trở lại
Điều đáng lo ngại nhất năm 2025 không chỉ dừng lại ở những cuộc chiến thông thường. Hơn sáu thập kỷ sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, thế giới một lần nữa chứng kiến nguy cơ vũ khí hạt nhân được đem ra như đòn răn đe tối hậu. Cuộc chiến Nga-Ukraine đặt ra câu hỏi lớn: Điều gì sẽ xảy ra khi một cường quốc hạt nhân không thua nhưng cũng không thắng? Việc sử dụng vũ khí hạt nhân có thể trở thành cám dỗ khó cưỡng, đẩy xung đột song phương thành đa phương và thậm chí là một cuộc thế chiến mới.
Thêm vào đó, cuộc giao tranh giữa Ấn Độ và Pakistan – hai quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân – càng làm tăng thêm mối lo ngại. May mắn thay, hai bên đã nhanh chóng kiểm soát tình hình, tránh leo thang thành thảm họa lớn hơn.
Nguyên nhân sâu xa: Những mâu thuẫn được chôn lấp
Vì sao nhân loại đã bước sang thế kỷ XXI hơn hai thập niên mà xung đột vẫn gia tăng cả về số lượng lẫn mức độ khốc liệt? Phân tích các điểm nóng năm 2025 cho thấy một đặc điểm chung: Hầu hết đều là hệ quả của những mâu thuẫn lịch sử được chôn vùi từ lâu, nay trỗi dậy trong bối cảnh chính trị mới.
- Cuộc chiến Nga-Ukraine bắt nguồn từ sự kiện Maidan 2014 và mất lòng tin giữa Nga với châu Âu về vấn đề mở rộng NATO.
- Xung đột Gaza là đỉnh điểm của mâu thuẫn Hamas-Israel kéo dài nhiều thập kỷ, được đẩy mạnh trong bối cảnh chính quyền Mỹ ủng hộ Israel.
- Giao tranh biên giới Thái Lan-Campuchia chỉ là sự nối dài tranh chấp lãnh thổ nhiều năm qua, với đền Preah Vihear là điểm nóng.
Chính trị cường quyền và bài học cho năm 2026
Ngay trong những ngày đầu năm 2026, việc Mỹ tiến hành chiến dịch đặc nhiệm bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro cho thấy chính trị cường quyền vẫn là thực tế không thể phủ nhận. Các thỏa thuận hòa bình có thể tạm thời dập tắt xung đột, nhưng nguyên nhân gốc rễ vẫn tồn tại, chỉ chờ cơ hội bùng phát.
Trong bối cảnh toàn cầu hiện nay, việc tìm lối thoát khỏi vòng xoáy xung đột đòi hỏi sự tỉnh táo, khả năng hài hòa lợi ích quốc gia với trách nhiệm quốc tế. Đây chính là bài học lớn nhất mà cộng đồng thế giới cần ghi nhận khi bước vào năm mới 2026, với hy vọng về một tương lai hòa bình và ổn định hơn.
