Brazil đưa BYD vào 'danh sách đen' vì cáo buộc lao động cưỡng bức
Bộ Lao động Brazil vừa chính thức đưa BYD Auto do Brasil, công ty con của tập đoàn xe điện Trung Quốc BYD, vào danh sách đen các doanh nghiệp bị cáo buộc đặt người lao động vào điều kiện tương tự lao động cưỡng bức. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh bê bối liên quan đến một dự án nhà máy đang gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh của hãng tại thị trường Nam Mỹ quan trọng.
Chi tiết vụ việc và phản ứng từ các bên
Theo thông tin từ cơ quan chức năng Brazil, vào tháng 12/2024, lực lượng thanh tra đã giải cứu 163 lao động khỏi công trường xây dựng tại bang Bahia, đông bắc Brazil. Các thanh tra mô tả tình trạng tại đây là đáng báo động về mức độ tạm bợ và xuống cấp, nơi một nhà thầu đưa lao động Trung Quốc sang làm việc. Phía Brazil nhấn mạnh rằng việc đưa vào danh sách, có hiệu lực trong 2 năm, không phải là hình thức trừng phạt mà nhằm đảm bảo tính minh bạch. Các doanh nghiệp chỉ bị đưa vào danh sách sau khi trải qua quy trình điều tra và được đảm bảo quyền tự bào chữa. Những công ty này vẫn có thể tiếp tục hoạt động nhưng có thể bị giám sát chặt chẽ hơn và gặp hạn chế trong việc tiếp cận nguồn tài chính công.
Nikkei Asia đã liên hệ với BYD để xin bình luận về sự việc. Trước đó, vào tháng 12/2024, BYD khẳng định có chính sách không khoan nhượng với các vi phạm về quyền con người và luật lao động, đồng thời cho biết đang hợp tác với cơ quan chức năng Brazil. Hãng cũng tuyên bố đã chấm dứt hợp đồng với nhà thầu Jinjiang Construction Brazil, đơn vị sau đó phủ nhận các cáo buộc. Một phát ngôn viên của BYD còn cho rằng công ty đang là nạn nhân của một chiến dịch bôi nhọ, theo các báo cáo truyền thông.
Ảnh hưởng đến danh tiếng và hoạt động kinh doanh của BYD
Việc bị đưa vào danh sách có thể ảnh hưởng đáng kể đến danh tiếng của BYD tại Brazil, thị trường hơn 200 triệu dân mà hãng đang mở rộng mạnh mẽ. Tháng 12 vừa qua, BYD cho biết đã bán hơn 100.000 xe tại Brazil trong năm 2025, tăng từ hơn 76.000 xe của năm trước. Nhà máy liên quan đến vụ việc, đặt tại thành phố Camacari, bang Bahia, đã được khánh thành vào tháng 10 với sự tham dự của Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva. Truyền thông nhà nước Trung Quốc Global Times dẫn lời ông Lula cho biết việc BYD đầu tư vào đây là niềm tự hào, đặc biệt sau khi Ford từng rút khỏi khu vực này.
BYD mô tả tổ hợp trị giá khoảng 1 tỷ USD này là nhà máy của tương lai, với diện tích 4,6 triệu m², tương đương 645 sân bóng đá, dự kiến tạo ra 20.000 việc làm và mở rộng theo từng giai đoạn, với công suất ban đầu 150.000 xe/năm. Thị trường quốc tế đóng vai trò sống còn với BYD trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt tại Trung Quốc. Báo cáo tài chính gần nhất cho thấy lợi nhuận ròng cả năm của hãng giảm 19%, lần đầu sụt giảm kể từ 2021, trong khi doanh thu chỉ tăng 3%, mức thấp nhất trong 6 năm. Tuy nhiên, công ty kỳ vọng cú sốc giá dầu do chiến sự Iran sẽ thúc đẩy nhu cầu xe điện, và đã nâng mục tiêu doanh số quốc tế năm nay lên 1,5 triệu xe.
Tình hình doanh số và các phát hiện điều tra
Theo Xinhua, doanh số của BYD tại Brazil trong quý I năm nay đã tăng 74% so với cùng kỳ, đạt mức cao kỷ lục, nhờ sự chấp nhận ngày càng lớn đối với xe điện Trung Quốc và việc mở rộng năng lực sản xuất tại Bahia. Trước đó, năm 2024, cơ quan công tố lao động bang Bahia đã công bố chi tiết về những gì họ phát hiện tại công trường. Nhóm điều tra cho biết tồn tại những vấn đề nghiêm trọng về cơ sở hạ tầng và vệ sinh, bao gồm thiếu giường ngủ, nhà vệ sinh và điều kiện bảo quản thực phẩm không đảm bảo.
Báo cáo nêu rõ: Không chỉ là điều kiện sống xuống cấp, tình trạng này còn cấu thành lao động cưỡng bức, với nhiều dấu hiệu được phát hiện trong quá trình kiểm tra. Theo đó, người lao động bị yêu cầu đặt cọc, bị giữ lại 60% tiền lương (chỉ nhận 40% bằng nhân dân tệ), phải chịu chi phí cao nếu chấm dứt hợp đồng và bị công ty giữ hộ chiếu. Những phát hiện này đã làm dấy lên làn sóng chỉ trích và đặt ra câu hỏi về các tiêu chuẩn lao động trong các dự án đầu tư nước ngoài tại Brazil.
