Công ty thu mua lúa nợ tiền, nông dân An Giang lao đao vì không được thanh toán
Ông Mai Trung Nưng, Giám đốc Hợp tác xã Hiệp Lực tại xã Đông Hòa, tỉnh An Giang, đã phải thế chấp tài sản để vay hơn 3 tỉ đồng trả nợ cho nông dân. Động thái này xuất phát từ việc Công ty TNHH Tập đoàn Nông nghiệp sạch hữu cơ Toàn Cầu chậm thanh toán tiền mua lúa sau hơn 2 tháng, dù đã có hợp đồng rõ ràng.
Hợp đồng bị vi phạm, nông dân chịu thiệt
Theo ông Nưng, hợp tác xã đã ký hợp đồng mua bán lúa tôm ST24 và ST25 với Công ty Toàn Cầu, do bà Hồng Giang Nguyên – Giám đốc và đại diện pháp luật – ký kết. Hợp đồng quy định phương thức thanh toán chia làm 3 đợt, bao gồm tạm ứng trước thu hoạch và thanh toán phần còn lại trong vòng 24-72 giờ sau khi giao hàng.
Tuy nhiên, từ ngày 17 đến 23 tháng 12 năm 2025, công ty thu mua hơn 375 tấn lúa nhưng không thanh toán đủ số tiền theo thời hạn. Phía hợp tác xã xác nhận doanh nghiệp còn nợ hơn 3,4 tỉ đồng và đến nay vẫn chưa trả. Ông Nưng chia sẻ: "Do cận Tết, nhiều hộ dân yêu cầu thanh toán tiền lúa nên tôi phải thế chấp đất vay hơn 3 tỉ đồng để trả cho bà con. Người dân cần tiền mặt, nhưng công ty nhiều lần hứa vẫn không trả".
Nhiều đơn vị khác cũng lâm vào cảnh tương tự
Không chỉ Hợp tác xã Hiệp Lực, nhiều cá nhân và tổ hợp tác khác tại An Giang cũng phản ánh tình trạng tương tự. Anh Nguyễn Hoài Phong, chuyên thu mua lúa cho Công ty Toàn Cầu ở vùng "miệt Thứ", cho biết từ ngày 5 đến 17 tháng 12 năm 2025, anh đã tạm ứng hơn 2,3 tỉ đồng nhưng công ty chỉ thanh toán một phần, còn nợ hơn 7,4 tỉ đồng.
Anh Phong bày tỏ lo lắng: "Hiện tôi vay nóng khoảng 4 tỉ đồng, vay bạn bè hơn 7 tỉ đồng để trả tiền lúa cho bà con. Nếu công ty tiếp tục chậm trả, tôi rất khó xoay xở". Tương tự, anh Nguyễn Văn Đằng, Tổ trưởng Tổ hợp tác Minh Thượng A, cho hay công ty còn nợ hơn 1,3 tỉ đồng, khiến anh phải bỏ nhà đi trốn nợ do áp lực từ nông dân.
Công ty đề xuất trả nợ bằng gạo nhưng bị từ chối
Trước phản ánh của các đơn vị, bà Hồng Giang Nguyên đã ký thông báo đề xuất phương án thanh toán công nợ bằng gạo. Văn bản nêu lý do thị trường gạo biến động, giá giảm mạnh và tồn kho lớn, dẫn đến khó khăn về dòng tiền. Công ty đề nghị quy đổi công nợ sang gạo với giá 29.000 đồng/kg, và hợp tác xã có thể nhận gạo để tự tiêu thụ hoặc lưu kho.
Bà Nguyễn Việt Chinh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Toàn Cầu, xác nhận nguyên nhân chậm thanh toán là do tồn kho lớn và chưa xuất khẩu được. Bà cho biết: "Hiện công ty còn tồn vài ngàn tấn gạo. Chúng tôi vừa ký đơn hàng xuất khẩu, dự kiến tháng tới xuất khoảng 4.500 tấn, sau đó tiếp tục giao thêm 15.000-25.000 tấn gạo. Khi xuất được hàng sẽ thanh toán dứt điểm cho đối tác".
Tuy nhiên, bà Chinh khẳng định số tiền còn nợ Hợp tác xã Hiệp Lực chỉ khoảng hơn 2 tỉ đồng, không phải hơn 3 tỉ đồng như phản ánh. Công ty đã thanh toán hơn 400 triệu đồng, trả lãi chậm và chuyển thêm 100 triệu đồng trước Tết. Dù vậy, phía hợp tác xã không đồng ý với đề xuất nhận gạo làm tin.
Chính quyền và công an vào cuộc điều tra
Ông Trương Văn Tuấn Em, Chủ tịch UBND xã Đông Hòa, cho biết chính quyền địa phương đang phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an để làm rõ vụ việc. Ông nhấn mạnh: "Sự việc xảy ra là điều không ai mong muốn. Ở góc độ địa phương, chúng tôi đã trao đổi trực tiếp với Trưởng Công an xã và đề nghị Công an tỉnh tiếp tục vào cuộc quyết liệt để sớm đưa vụ việc ra ánh sáng, đảm bảo công bằng cho nông dân".
Trong thời gian tới, chính quyền sẽ siết chặt quy trình quản lý các đơn vị thu mua nông sản trên địa bàn, nhằm ngăn chặn tình trạng tương tự xảy ra. Vụ việc này cũng làm dấy lên mối lo ngại về an ninh tài chính trong ngành nông nghiệp, đặc biệt là với các hợp tác xã và nông dân nhỏ lẻ.
