Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh nhấn mạnh vai trò quan trọng của quyết định hành chính trong quản lý nhà nước. Theo ông, đây là công cụ quản lý, điều hành các hoạt động kinh tế - xã hội và thể hiện quyền lực công thông qua văn bản hành chính do cơ quan, người có thẩm quyền ban hành. Quyết định hành chính không chỉ làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân mà còn tác động trực tiếp đến lợi ích, đời sống của người dân, đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và cộng đồng xã hội.
Yêu cầu đối với quyết định hành chính
Chính vì vậy, việc ban hành quyết định hành chính đòi hỏi phải tuân thủ đúng pháp luật, đúng quy trình, thủ tục và đặc biệt phải đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của nhân dân cũng như yêu cầu thực tiễn quản lý Nhà nước trong từng giai đoạn cụ thể, nhất là trong bối cảnh xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền, xây dựng nền hành chính dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm đối tượng phục vụ.
Thực trạng và khó khăn
Tuy nhiên, trên thực tế, việc ban hành quyết định hành chính vẫn còn những khó khăn, vướng mắc, bất cập nhất định. Các quyết định chưa được thực hiện thống nhất, đồng bộ trên phạm vi các bộ, ngành, địa phương và các lĩnh vực; phần nào ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chưa đáp ứng đầy đủ, toàn diện yêu cầu thực tiễn phát triển của đất nước.
Dự thảo Nghị định về thủ tục ban hành quyết định hành chính
Hiện nay, Bộ Tư pháp được giao xây dựng dự thảo Nghị định quy định thủ tục ban hành quyết định hành chính nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng, phù hợp với Hiến pháp năm 2013 và khắc phục những hạn chế, vướng mắc. Qua đó góp phần hoàn thiện thể chế, pháp luật về ban hành quyết định hành chính, bảo đảm nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ hiệu quả, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.
Bốn định hướng cơ bản của dự thảo
Theo báo cáo tại hội thảo, dự thảo Nghị định có bốn định hướng cơ bản:
- Thiết lập khuôn khổ pháp lý chung điều chỉnh toàn bộ hoạt động ban hành quyết định hành chính trong hệ thống hành chính nhà nước, từ xây dựng, ban hành đến xử lý sau ban hành và tổ chức thi hành.
- Tăng cường cơ chế kiểm soát quyền lực hành chính và trách nhiệm giải trình trong quá trình ban hành quyết định hành chính.
- Bảo đảm hài hòa giữa tính thống nhất của pháp luật và tính linh hoạt của hoạt động quản lý hành chính nhà nước.
- Gắn hoàn thiện pháp luật với yêu cầu chuyển đổi số, phân cấp, phân quyền.
Ý kiến đóng góp tại hội thảo
Tại hội thảo, các đại biểu đã trao đổi nhiều nội dung quan trọng, bao gồm: một số vấn đề lý luận về pháp luật ban hành quyết định hành chính; thẩm quyền ban hành quyết định hành chính - thực trạng và một số vấn đề đặt ra; kiểm tra, giám sát, phòng chống tham nhũng trong quá trình ban hành và tổ chức thi hành quyết định hành chính; thủ tục ban hành văn bản hành chính trong một số trường hợp đặc biệt; sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ quyết định hành chính; thi hành và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính.
Theo một số ý kiến, Nghị quyết Đại hội XIV đặt vấn đề tiến tới nền quản trị quốc gia hiện đại, vì vậy không còn quản lý hành chính thuần túy trong khi chủ thể ban hành quyết định hành chính rất đa dạng. Do đó, cần đổi mới tư duy quản lý hành chính.
Ông Trần Thanh Hưng, Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Điện Biên, cho biết địa phương rất trông chờ vào việc ban hành nghị định hay luật về thủ tục ban hành quyết định hành chính cũng như các hướng dẫn cụ thể, vì hiện tại các vấn đề về trình tự, thủ tục, thẩm quyền và nội dung trong các quyết định hành chính vẫn chưa thống nhất, chuẩn chỉnh.
