Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sau gần hai năm triển khai Luật Đất đai năm 2024, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành hơn 26 văn bản sửa đổi, bổ sung và hướng dẫn thi hành nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện. Đáng chú ý, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp cùng với yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đã đặt ra nhu cầu cấp thiết phải tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật về đất đai. Nhiều nội dung hiện đang được điều chỉnh bằng nghị định cần được luật hóa để đảm bảo tính ổn định, thống nhất và lâu dài.
Đề xuất sửa Luật Đất đai trong năm 2026
Trong tờ trình gửi Chính phủ về đề xuất bổ sung Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai vào Chương trình lập pháp năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh rằng việc sửa đổi Luật Đất đai là yêu cầu cấp thiết nhằm thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng, đặc biệt là các nghị quyết về phát triển kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng và hoàn thiện hệ thống pháp luật. Đồng thời, đây cũng là giải pháp quan trọng để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất Chính phủ báo cáo và đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội bổ sung dự án sửa đổi Luật Đất đai vào Chương trình lập pháp năm 2026 của Quốc hội. Dự kiến, dự án Luật sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại kỳ họp tháng 10/2026 theo trình tự, thủ tục rút gọn.
Hai nhóm nội dung chính trong dự thảo sửa đổi
Dự thảo Luật sửa đổi dự kiến tập trung vào hai nhóm nội dung lớn. Nhóm thứ nhất bao gồm các nội dung đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và yêu cầu tăng trưởng kinh tế hai con số. Cụ thể, Bộ đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai để bổ sung quy định về một số cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai thông qua việc luật hóa các quy định tại Nghị quyết của Quốc hội và Nghị định, Nghị quyết của Chính phủ. Các lĩnh vực được luật hóa bao gồm: giá đất, bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất; tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đăng ký, cấp giấy chứng nhận; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, lựa chọn hình thức thuê đất, tách thửa đất, hợp thửa đất; chế độ sử dụng một số loại đất; hệ thống thông tin về đất đai và giải quyết tranh chấp đất đai.
Ngoài ra, dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp xã; quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất trồng lúa; quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất có vi phạm pháp luật đất đai trước ngày 1/7/2014; bồi thường trong trường hợp đặc thù; và chế độ sử dụng đất của một số loại đất.
Nhóm thứ hai là các nội dung quy định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cải cách hành chính trong lĩnh vực đất đai. Bộ đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định về thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý nhà nước về đất đai cho phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời bổ sung một điều mới về thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý nhà nước về đất đai. Bên cạnh đó, các quy định về thủ tục hành chính liên quan đến cấp tỉnh cũng được sửa đổi, bổ sung, và rà soát để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật với các luật, nghị quyết có liên quan.
