Cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia: Hơn 45 triệu thửa chưa được số hóa, 34 tỉnh thành còn chậm trễ
Trong cuộc họp báo thường kỳ diễn ra vào ngày 1/4, ông Mai Văn Phấn – Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Ông khẳng định đây là nhiệm vụ nền tảng, đóng vai trò then chốt trong công tác quản lý nhà nước, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và đẩy mạnh quá trình chuyển đổi số trên toàn quốc.
Thực trạng đáng báo động: Dữ liệu còn nhiều thiếu sót
Theo thống kê mới nhất, cả nước hiện có khoảng 106 triệu thửa đất. Tuy nhiên, chỉ hơn 61 triệu thửa đã được thu thập và đồng bộ dữ liệu, trong khi đó vẫn còn khoảng 45 triệu thửa chưa được đưa vào hệ thống quản lý tập trung. Đáng chú ý hơn, trong số các thửa đất đã thu thập dữ liệu, chỉ có khoảng 24 triệu thửa đạt đầy đủ các tiêu chí về chất lượng dữ liệu, bao gồm “đúng, đủ, sạch, sống”. Gần 37 triệu thửa còn lại vẫn cần tiếp tục được đo đạc, đối soát và cập nhật thông tin một cách kỹ lưỡng.
Ông Mai Văn Phấn cho biết thêm, chưa có địa phương nào hoàn thành dứt điểm việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đáp ứng đầy đủ yêu cầu và có thể sử dụng chung thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Khối lượng công việc còn lại hiện đang tập trung chủ yếu tại 34 tỉnh, thành phố, với những điểm nóng như Quảng Ninh, Lạng Sơn, Phú Thọ, Tuyên Quang, Thanh Hóa và Nghệ An.
Ba nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng chậm trễ
Ông Phấn đã chỉ ra ba nguyên nhân chính dẫn đến sự chậm trễ trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia:
- Mức độ quyết tâm và chỉ đạo của địa phương: Ông nhận định, “Cùng một quy định nhưng có nơi làm rất nhanh, có nơi lại chậm, cho thấy sự khác biệt về công tác chỉ đạo, giám sát và quyết tâm chính trị”. Điều này phản ánh sự thiếu đồng bộ trong việc triển khai từ cấp địa phương.
- Nguồn lực triển khai hạn chế: Nhiều địa phương có tiềm lực lớn từ đất đai nhưng lại bố trí kinh phí thực hiện nhiệm vụ còn hạn chế. Trong khi đó, các địa phương có nguồn thu thấp lại gặp khó khăn khi tiếp cận các nguồn hỗ trợ từ trung ương, dẫn đến tình trạng thiếu hụt ngân sách cho công tác số hóa.
- Cơ chế phối hợp chưa hiệu quả: Những nơi có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành thì tiến độ thực hiện tốt hơn rõ rệt. Ngược lại, nếu triển khai một cách rời rạc, thiếu sự liên kết sẽ dẫn đến chậm trễ và kém hiệu quả.
Giải pháp đồng bộ và quyết liệt từ trung ương
Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện nhiệm vụ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 19/2026 vào ngày 30/3. Thông tư này quy định kỹ thuật thực hiện đồng bộ các khâu từ đo đạc, đăng ký đến lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai. Điểm mới nổi bật là các quy trình sẽ được triển khai liên thông ngay từ đầu, thay vì tách rời như trước đây.
Dữ liệu sẽ được xử lý theo thời gian thực, với chất lượng được kiểm soát chặt chẽ ở cả cấp chủ đầu tư và văn phòng đăng ký đất đai. Đồng thời, dữ liệu còn được kiểm tra chéo và ký số trước khi tích hợp vào hệ thống quốc gia, đảm bảo tính chính xác và bảo mật cao.
Bên cạnh đó, Bộ đã tham mưu Chính phủ ban hành Chỉ thị số 05/CT-TTg về việc tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai và xây dựng cơ sở dữ liệu. Trong chỉ thị này, trách nhiệm của từng bộ, ngành và địa phương được xác định rõ ràng.
Đặc biệt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với Bộ Công an xây dựng kế hoạch liên ngành, tổ chức hội nghị trực tuyến tới 3.321 cấp xã trên cả nước để hướng dẫn triển khai chi tiết. Chỉ tiêu cụ thể đã được giao đến từng tỉnh theo từng tháng, nhằm kiểm soát chặt chẽ tiến độ thực hiện và đảm bảo tính minh bạch trong quá trình thực hiện.
Mục tiêu hoàn thành vào năm 2026
Theo ông Phấn, mục tiêu đặt ra là hoàn thành toàn bộ khối lượng công việc còn lại trong năm 2026. Việc này sẽ tạo tiền đề để xây dựng một hệ thống dữ liệu đất đai thống nhất, đồng bộ trên phạm vi toàn quốc, phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững.
