Hoạt động xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 6 đã tăng vọt 27% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt mức tăng trưởng theo tháng tốt nhất trong vòng 4 tháng, vượt xa mức tăng 19% của tháng 5 và dự báo 18% từ các nhà kinh tế. Nguyên nhân chính là làn sóng đơn đặt hàng chip bán dẫn phục vụ phát triển AI toàn cầu và sự bùng nổ xuất khẩu ôtô.
Động lực từ AI và ôtô
Theo số liệu hải quan công bố ngày 14/7, kim ngạch xuất khẩu tính theo đồng USD tăng mạnh, đưa thặng dư thương mại tháng 6 lên 125,6 tỷ USD, tăng từ mức 105,4 tỷ USD của tháng trước. Tổng thặng dư từ đầu năm đạt 575,98 tỷ USD, giúp Trung Quốc duy trì lộ trình đạt mức thặng dư trên 1.000 tỷ USD năm thứ hai liên tiếp.
Ông Xu Tianchen, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit (EIU) ở Bắc Kinh, nhận định: “Động lực xuất khẩu của Trung Quốc chủ yếu được thúc đẩy bởi AI. Tuy nhiên, nhu cầu trong nước vẫn là một gánh nặng. Doanh số bán lẻ gần như đi ngang và đầu tư tài sản cố định thậm chí ghi nhận mức âm trong tháng trước.”
Bất chấp các rào cản thương mại với Mỹ và tăng trưởng chậm lại ở các nền kinh tế lớn, sản lượng ôtô xuất khẩu hàng tháng của Trung Quốc lần đầu tiên vượt mốc 1 triệu chiếc trong tháng 6. Các nhà máy Trung Quốc vẫn duy trì nhịp độ bán hàng nhờ thị trường nước ngoài.
Nhập khẩu tăng mạnh nhưng không phản ánh sức mua nội địa
Kim ngạch nhập khẩu tháng 6 cũng tăng vọt 36%, chạm mốc cao nhất trong 5 năm. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng con số này không phản ánh sức mua nội địa mạnh lên. Ông Julian Evans-Pritchard, Trưởng bộ phận kinh tế Trung Quốc tại Capital Economics, giải thích: “Giá linh kiện bán dẫn tăng vọt là yếu tố then chốt đẩy giá trị nhập khẩu lên cao, chứ không phải do nhu cầu tiêu dùng nội địa bùng nổ.” Minh chứng là nhập khẩu từ Hàn Quốc tăng 85% và từ Đài Loan (Trung Quốc) tăng 41% trong tháng qua.
Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài, các nhà sản xuất Trung Quốc buộc phải đẩy mạnh xuất khẩu. Báo cáo của Gavekal Dragonomics cho thấy tỷ lệ xuất khẩu trên tổng doanh số ngành chế tạo đạt 24% trong 4 tháng đầu năm, cao nhất kể từ khi gia nhập WTO năm 2001, so với 18% năm 2019 và 22% năm ngoái.
Tác động đến tăng trưởng GDP
Sức mua nội địa yếu được dự báo kéo giảm tốc độ tăng trưởng GDP của Trung Quốc xuống 4,5% trong quý II, giảm so với mức 5% của quý I. Dù xuất khẩu vẫn là động lực chính, nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào thị trường nước ngoài khiến Trung Quốc dễ bị tổn thương trước các căng thẳng thương mại.
