Xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong những tháng đầu năm 2025 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, nhờ nhu cầu tiêu thụ tại các thị trường lớn phục hồi mạnh mẽ. Tuy nhiên, ngành hàng này đang phải đối mặt với nhiều áp lực ngày càng lớn từ cạnh tranh quốc tế, chi phí sản xuất tăng và các rào cản kỹ thuật khắt khe.
Tình hình xuất khẩu thủy sản
Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, kim ngạch xuất khẩu thủy sản trong quý I/2025 ước đạt 2,4 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm trước. Các mặt hàng chủ lực như tôm, cá tra, cá ngừ đều ghi nhận mức tăng trưởng khả quan. Thị trường xuất khẩu chính bao gồm Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc và EU, chiếm hơn 70% tổng kim ngạch.
Những yếu tố thúc đẩy tăng trưởng
- Nhu cầu tiêu thụ thủy sản toàn cầu phục hồi sau đại dịch, đặc biệt tại các thị trường nhập khẩu lớn.
- Việt Nam duy trì lợi thế về giá cả và nguồn cung ổn định nhờ hệ thống nuôi trồng và chế biến phát triển.
- Các hiệp định thương mại tự do (FTA) như EVFTA, CPTPP tiếp tục mang lại ưu đãi thuế quan, giúp tăng sức cạnh tranh.
Áp lực ngày càng lớn
Bên cạnh những tín hiệu tích cực, ngành thủy sản đang đối mặt với không ít thách thức. Chi phí nguyên liệu đầu vào như thức ăn chăn nuôi, nhiên liệu tăng cao đã ảnh hưởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.
Cạnh tranh từ các nước khác
Các đối thủ cạnh tranh như Ấn Độ, Ecuador (về tôm) và Trung Quốc, Indonesia (về cá tra) đang gia tăng sản lượng và xuất khẩu, tạo áp lực lớn lên thị phần của Việt Nam. Ngoài ra, các biện pháp phòng vệ thương mại như chống bán phá giá cũng là rào cản đáng kể.
Yêu cầu kỹ thuật và phát triển bền vững
Các thị trường nhập khẩu, đặc biệt là EU và Mỹ, yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững, giảm phát thải carbon và bảo vệ môi trường. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp thủy sản Việt Nam phải đầu tư mạnh vào công nghệ, quy trình sản xuất xanh và nâng cao năng lực quản lý chuỗi cung ứng.
Giải pháp cho ngành thủy sản
Để duy trì tăng trưởng bền vững, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống. Đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ cao trong nuôi trồng và chế biến để nâng cao năng suất, chất lượng và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Nhà nước cũng cần hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn vay ưu đãi, đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng thương hiệu quốc gia cho thủy sản.
Nhìn chung, xuất khẩu thủy sản Việt Nam vẫn có nhiều cơ hội tăng trưởng trong năm 2025, nhưng để vượt qua áp lực ngày càng lớn, cần sự nỗ lực từ cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Việc thích ứng linh hoạt với biến động thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh sẽ là chìa khóa thành công.
